Home / Trang Trại / Kỹ thuật trồng & chăm sóc cải ngọt trái vụ theo VietGAP

Kỹ thuật trồng & chăm sóc cải ngọt trái vụ theo VietGAP

/

Hướng dẫn kỹ thuật trồng cải ngọt trái vụ theo tiêu chuẩn VietGAP như cách chọn đất, nước, thời vụ gieo trồng, phòng tránh sâu bệnh gây hại.

cách trồng cây cải xanh trái vụ

1. Giới thiệu chung về cây cải ngọt

1.1. Nguồn gốc xuất xứ rau cải ngọt

Cây cải xanh ngọt (brassica integrifolia) có nguồn gốc từ Trung Á và được gieo trồng ở nhiều nơi trên thế giới nhưng phổ biến và tập trung ở các nước châu Á, đặc biệt là Trung Quốc. Theo ý kiến của nhiều tác giả, cây cải xanh ngọt đã được trồng ở Trung Quốc từ thế kỷ V. Nó được trồng rộng rãi ở miền Nam, miền Trung Trung Quốc và tại Đài Loan. Hiện nay, cây cải xanh ngọt được trồng khắp thế giới, từ Ấn Độ đến miền Bắc châu Phi đến trung tâm châu Đại Dương, châu Mỹ và Bắc Mỹ.

1.2. Giá trị dinh dưỡng và giá trị sử dụng

Ở Việt Nam, cải xanh ngọt là một loại rau ăn lá được trồng phổ biến từ vụ đông xuân cho tới vụ xuân hè năm sau. Diện tích cải xanh ngọt ngày càng tăng bởi nó có thời gian sinh trưởng ngắn, dễ thích nghi, dễ chăm sóc phù hợp với người sản xuất và người tiêu dùng.

Cải xanh ngọt được trồng để thu hoạch lá non và có thể để phát triển đầy đủ để thu cả cuống lá, có thể dùng được tất cả các phần trên mặt đất. Do cây cải xanh ngọt là cây ngắn ngày, nên có khả năng giải quyết rau trái vụ, giúp cho người trồng rau thu nhập đáng kể từ việc trồng rau cải trái vụ. Với năng suất trung bình 30-40 tấn/ha, thời gian sinh trưởng 25-35 ngày, nên hệ số sử dụng đất đối với cây cải xanh ngọt tương đối cao hơn nhiều loại cây trồng khác.

Hàm lượng nước trong cải xanh ngọt rất lớn, chiếm 95-96%. Dinh dưỡng cung cấp cho người chủ yếu là vitamin C, các khoáng chất như Ca, P, Fe.

Cải xanh ngọt là thành phần chính của món súp và có thể để phơi khô. Người Trung Quốc đã dùng cuống và lá rau cải xanh ngọt để trang trí các món ăn. Cải xanh ngọt rất ít khi được dùng để ăn sống và không bao giờ dùng cải xanh ngọt để muối dưa, thông thường dùng để luộc, xào, nấu canh.

Cải xanh ngọt là loại rau lợi tiểu. Hạt cải có vị cay, tính ấm, có tác dụng tiêu hóa đờm thấp, chữa ho hen, làm tan khí trệ, giảm đau chữa kết hạch. Để chữa ho hen, đờm suyễn ở người già, dùng hạt cải xanh ngọt, hạt cải củ, tía tô ba thứ bằng nhau (mỗi vị 8-12 g) sắc uống mỗi lần 4-6 g, ngày uống 2-3 lần.

2. Yêu cầu môi trường trồng cải ngọt trái vụ

2.1. Yêu cầu về nhiệt độ

Cải xanh ngọt có khả năng chịu đựng với khí hậu nóng, ẩm. Trong điều kiện thời tiết lạnh, cải xanh ngọt sinh trưởng nhanh và cho năng suất cao trên đất giàu mùn. Cải xanh ngọt có thể sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện nhiệt độ 10-27°C. Do có phạm vi nhiệt độ rộng nên cải xanh ngọt có thể gieo trồng quanh năm ở nước ta.

2.2. Yêu cầu về ánh sáng

Cải xanh ngọt ưa ánh sáng vừa phải, có khả năng chịu bóng râm hơn các loại cây ăn lá khác, vì vậy trong điều kiện trái vụ, có thể làm giàn che để che mưa và giảm cường độ chiếu sáng cho cải xanh ngọt mà không ảnh hưởng đến năng suất.

2.3. Yêu cầu về nước

Cải xanh ngọt là cây ưa ẩm, ưa tưới, nhưng không chịu hạn cũng không chịu ngập úng. Cải xanh ngọt có bộ rễ ăn nông nên hút nước ở tầng đất dưới kém. Cải xanh ngọt có bộ lá phát triển, to bản nhưng mỏng, nên khả năng chịu hạn kém. Khi đất và không khí thiếu ẩm thì cây còi cọc, sinh trưởng chậm, lá nhỏ, thân ngắn, năng suất và chất lượng đều giảm. Độ ẩm đất thích hợp là 80%, độ ẩm không khí khoảng 85-90% giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt. Cải xanh ngọt không chịu ngập úng, nếu độ ẩm đất quá cao và kéo dài 2-3 ngày sẽ làm bộ rễ hư hỏng, làm giảm năng suất và chất lượng.

2.4. Yêu cầu về đất và dinh dưỡng

Cải xanh ngọt nói chung là dễ trồng, không đòi hỏi khắt khe đối với các điều kiện đất đai, phân bón. Cây cải ngọt thích hợp trên đất giàu dinh dưỡng hàm lượng mùn cao, thoát nước tốt, độ pH 6-6,5. Cây cải xanh ngọt cho năng suất cao khi gieo trồng trên đất thịt nhẹ pha cát, tốt nhất là đất phù sa được bồi hàng năm. Đất không bị nhiễm các kim loại nặng như chì, thuỷ ngân, asen xa khu vực có chất thải công nghiệp và bệnh viện 2 km, xa vùng chất thải của thành phố 200m.

Tuy nhiên, để đạt năng suất cao và nâng cao chất lượng thì yêu cầu lượng phân bón cho cây còn tùy thuộc vào từng loại đất. Thông thường lượng phân dùng cho gieo trồng 1 ha cải xanh ngọt là: phân chuồng 20 tấn, 150kg đạm urê, 350-400 kg supe lân, 70 kali sunphat. Ngoài ra, còn có thể cung cấp phân bón lá trong điều kiện thời tiết ẩm ướt, mưa kéo dài bằng cánh hoà với nước để phun.

3. Biện pháp kỹ thuật trồng cải ngọt trái vụ

3.1. Chọn đất trồng cải xanh trái vụ

Cây cải xanh ngọt sinh trưởng được trên nhiều loại đất nhưng sinh trưởng tốt nhất trên nền đất tơi xốp, thoát nước tốt, có độ mùn cao, có độ pH là 5,5-6,5.

3.2. Giống cải ngọt

Các giống cải xanh ngọt được trồng ở nước ta hiện nay chủ yếu được nhập từ Trung Quốc. Chủng loại giống vô cùng phong phú giúp người nông dân có thể lựa chọn giống một cách dễ dàng. Ngoài ra một số giống cải xanh ngọt đã được chọn lọc và thuần hóa ở một số địa phương như giống cải ngọt (Kiến An, Hải Phòng), cải xanh ngọt CX1 (Viện Nghiên cứu Rau quả).

3.3. Thời vụ gieo trồng cải ngọt trái vụ

– Vụ xuân: gieo hạt từ tháng 2 đến tháng 5, thu hoạch từ tháng 4 đến tháng 7.

– Vụ hè: gieo từ tháng 6 đến tháng 8, thu hoạch từ tháng 8 đến tháng 10.

– Vụ thu đông: gieo hạt từ tháng 9 đến tháng 11, thu hoạch từ tháng 11 đến tháng 1 sang năm. Vụ hè thu nên làm lưới che bảo vệ để tránh nắng và mưa to.

3.4. Làm đất, gieo hạt

Làm đất nhỏ, lên luống rộng 1,0m, cao 30cm, rãnh rộng 30cm. Cây cải xanh ngọt có thể gieo thẳng hoặc gieo vườn ươm. Nếu gieo thẳng: 1m2 gieo 0,5-1 g hạt giống; nếu gieo vườn ươm rồi cấy thì 1 mẻ gieo 1-1,2 g hạt giống. Hạt được ngâm 2 giờ trong nước ấm 30-35 độ C, sau đó vớt ra để se hạt rồi đem gieo. Gieo hạt xong phủ trấu hoặc rơm rạ trên mặt luống rồi tưới đều bằng ô doa mỗi ngày 1 lần vào buổi sáng.

3.5. Kỹ thuật làm vòm che

Trong điều kiện trái vụ, thường xuyên có mưa lớn, thời tiết bất thuận, vì vậy nên gieo cây cải xanh ngọt trong vòm che thấp. Phương pháp này hạn chế phát sinh gây hại trên cây rau. Đặc biệt, theo phương pháp này, hầu như rau không phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tạo ra những sản phẩm an toàn. Thời điểm làm vòm đối với cây cải xanh ngọt là tiến hành gieo hạt xong mới làm vòm. Vật liệu làm vòm gồm khung vòm, nilon, dây buộc và cọc.

– Khung vòm: chất liệu bằng tre hoặc sắt; chiều dài của một khung vòm là 2,3-2,4 m. Nếu khung vòm làm bằng tre phải dùng tre già có bản rộng 2-2,5 cm; nếu khung vòm làm bằng sắt thì dùng sắt phi 6. Mỗi sào sử dụng 150-200 khung vòm tùy theo độ rộng của luống.

– Nilon dùng để che có màu trắng, 1 lớp, rộng 1,2-1,4 m. Mỗi sào sử dụng 8-12 kg nilon.

– Nên sử dụng dây buộc có chất liệu bằng nilon, mỗi sào sử dụng 5-6 kg. Ngoài ra có thể sử dụng các loại dây buộc bằng vải hoặc bằng sợi đay. Cách thực hiện: cắm khung vòm sát chân luống, độ sâu 15-20 cm; cắm cọc để buộc dây giữ khung vòm và nilon. Khi căng vòm cần trải nilon xuống rãnh luống, chiều dài của nilon phải dài hơn của luống, bảo đảm mỗi đầu thừa ra 40-50 cm. Cuối cùng là buộc cố định vòm nilon, từ chân khung vòm bên này sang chân khung vòm bên kia. Chỉ kéo nilon phủ kín luống khi có mưa to, nếu thời tiết khô ráo, nắng nóng nên mở nilon để cây được thông thoáng.

3.6. Khoảng cách, mật độ

Nếu gieo để liền chân thì tỉa làm 2 đợt khi cây có 2-3 lá thật và 4-5 lá thật với khoảng cách 12-15 cm. Nếu cấy thì để với khoảng cách 20-30 cm, bảo đảm mật độ trồng 80-100 nghìn cây/ha.

3.7. Bón phân cho cây cải ngọt

– Với cây cải xanh ngọt gieo liền chân, sử dụng phân để bón lót là chủ yếu. Sau khi lên luống xong rắc phân chuồng mục 15-20 tấn/ha. Nếu không có phân chuồng mục có thể thay thế bằng phân hữu cơ vi sinh, lượng dùng cho 1 ha 2.7003.000kg kết hợp thêm 40-50 kg P2O5, trộn đều với đất, san phẳng sau đó gieo hạt.

– Lượng phân bón dùng cho 1 ha cải xanh ngọt trồng cây con.

Loại phânTổng lượng phân bón (kg/ha)Bón lót (%)Bón thúc (%) lần 1Bón thúc (%) lần 2
Phân chuồng ủ mục20.000100
N70-75304030
P2O560100
K2O70503030

Không dùng phân tươi chưa hoai mục để bón cho cây, nếu không có phân chuồng hoai mục có thể dùng phân hữu cơ sinh học với lượng 1.000-2.000 kg/ha tùy từng loại đất.

Cách bón phân cho cây cải xanh ngọt:

+ Lần 1: khi cây hồi xanh (sau trồng 7-10 ngày) bón phân urê có thể hoà ra để tưới.

+ Lần 2: sau trồng 15-20 ngày, có thể hoà phân urê và phân kali với nhau để tưới.

Ngoài lượng phân trên, giữa các đợt bón thúc nên bón phân qua lá cho rau. Dùng 3-5 kg/ha, hoà với nước cho vào bình phun đều trên mặt lá. Có thể dùng chế phẩm EM để phun hoặc tưới cho rau.

3.8. Chăm sóc cây cải ngọt trồng trái vụ

Cây cải xanh ngọt là cây ngắn ngày và rất cần nước để sinh trưởng nên phải giữ ẩm thường xuyên sau khi trồng, mỗi ngày tưới 1 lần, sau đó 2-3 ngày tưới 1 lần, kết hợp bón phân thúc với tưới nước, nhặt sạch cỏ dại và xới xáo vun gốc 1-2 lần.

3.9. Phòng trừ sâu bệnh

Phòng trừ sâu bệnh cho rau cải có nhiều cách như bẫy côn trùng. Biện pháp thủ công là dùng tay ngắt ổ trứng, hoặc mới nở của sâu khoang và sâu róm; sử dụng bẫy dính màu vàng, bẫy pheromone để dẫn dụ tiêu diệt sâu khoang, sâu tơ. Biện pháp sinh học, sử dụng các loài thiên địch của sâu hại, nhân nuôi và thả những loại ký sinh nhằm điều hoà số lượng sâu hại nguy hiểm như ong ký sinh diadegma semiclausum trên sâu tơ.

Biện pháp hoá học: cần dùng các loại thuốc sâu bệnh cho phép để phun phòng trừ như: sherpa 25EC 0,15-0,20% hoặc thuốc trừ sâu sinh học BT 3% để phun.

Có thể trồng xen canh, luân canh như: xen cải xanh, cải ngọt với các cây trồng khác nhằm gián đoạn nguồn thức ăn và xua đuổi sâu hại. Luân canh rau với các loại cây trồng như: lúa nước, cây họ cà, họ đậu… để hạn chế sự gây hại của sâu bệnh trên đồng ruộng.

Sử dụng giống có khả năng chống chịu với các bệnh hại nguy hiểm như bệnh vàng lá virus, bệnh sương mai, bệnh héo vàng, thối nhũn.

3.10. Thu hoạch cải ngọt trồng trái vụ

Sau gieo 30-35 ngày nếu để liền chân hoặc 55-60 ngày với cây cấy chuyển, cải xanh ngọt có thể cho thu hoạch. Khi thu hoạch cần loại bỏ các lá gốc, lá già, lá bị sâu bệnh, chú ý rửa sạch, không để dập nát và cho vào bao bì sạch để sử dụng. Nếu làm đúng quy trình trên có thể đạt 15-20 tấn/ha.

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :