Home / Trang Trại / Bệnh phù thũng ở lợn: triệu chứng, điều trị, phòng bệnh

Bệnh phù thũng ở lợn: triệu chứng, điều trị, phòng bệnh

/

Bệnh phù thũng ở lợn (Swine Edema Disease) là một bệnh nhiễm trùng tiêu biểu ảnh hưởng đến lợn. Bệnh này được gây ra bởi vi khuẩn Escherichia coli (E. coli), thường là một dạng E. coli gây bệnh cụ thể có tên gọi là E. coli serotype Oedema. Bệnh này thường ảnh hưởng đến lợn thịt (lợn giống) và có thể gây ra tỷ lệ tử vong cao ở lợn con.

bệnh phù thũng ở lợn

1. Phân bố và đặc điểm của bệnh phù thũng ở lợn

Bệnh phù thũng (Swine Edema Disease) thường xảy ra ở lợn từ 3 ngày đến 2 tuần sau khi cai sữa, nhưng đôi khi cũng có thể xuất hiện ở lợn choai. Những con lợn nhiễm bệnh phát triển triệu chứng thần kinh hoặc có thể chết bất ngờ.

Phù thũng là tình trạng tích tụ nước dịch nhiều ở các tổ chức trong cơ thể. Bệnh được biết đến với tên gọi “bệnh phù thũng” hoặc “bệnh phù ruột,” vì nước thường tích tụ ở thành dạ dày và thành ruột hoặc dưới mí mắt của một số con lợn ốm. Các con lợn nhiễm bệnh có thể phát triển sự tích tụ dịch ở nhiều phần của cơ thể, nhưng tình trạng này thường nặng ở não và gây ra các triệu chứng lâm sàng. Bệnh phù thũng đã được ghi nhận ở mọi khu vực trên thế giới.

Trong giai đoạn từ 1996 đến 2006, hội chứng phù đầu ỉa chảy ở lợn đã trở nên phổ biến ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng, gây tử vong ở lợn với tỷ lệ cao, đạt khoảng 50 – 70%.

Bệnh phù thũng có thể xuất hiện ở lợn từ 3 đến 14 tuần tuổi, thường xảy ra từ 3 ngày đến 2 tuần sau khi chúng được cai sữa. Những con lợn bị nhiễm bệnh thường là những con phát triển nhanh trong điều kiện chăm sóc và dinh dưỡng tốt. Tỷ lệ nhiễm bệnh thường là khoảng 15%, nhưng có thể lên đến 50% hoặc hơn trong một số đàn lợn.

2. Nguyên nhân bệnh phù thũng ở lợn

Nguyên nhân của bệnh phù thũng là do sự phát triển nhanh chóng của một số chủng vi khuẩn Escherichia coli (E. coli) trong ruột non. Sau khi cai sữa, lượng E. coli trong ruột có xu hướng tăng lên. Trong số nhiều chủng E. coli, hầu hết chúng không gây bệnh phù thũng. Tuy nhiên, khi xuất hiện chủng E. coli dung huyết, chúng có khả năng gây bệnh phù thũng ở ruột. Những chủng này tăng cao trong giai đoạn sau khi cai sữa và trở thành loại vi khuẩn chiếm ưu thế trong ruột non.

Chủng E. coli gây bệnh phù thũng tạo ra một hoặc nhiều độc tố, các độc tố này từ ruột xâm nhập vào máu, gây tổn thương cho tĩnh mạch và tác động đến huyết áp, dẫn đến sự dịch chảy từ tĩnh mạch và tích tụ ở nhiều tổ chức khác nhau trong cơ thể. Việc tích tụ dịch chủ yếu ở não có ý nghĩa quan trọng, có thể làm hủy hoại một số tổ chức não và trong nhiều trường hợp, gây tử vong đột ngột cho gia súc.

3. Triệu chứng bệnh phù thũng ở lợn

Có thể bắt gặp sự xuất hiện đột ngột của tình trạng chết trong đàn lợn, đồng thời kèm theo các triệu chứng thần kinh như đi lảo đảo, đầu nghiêng, vấp ngã và đổ kềnh. Lợn có thể ở tư thế “chó ngồi,” nằm sấp hoặc nghiêng, và thường xuyên trải qua cơn co giật. Ngay cả khi môi trường xung quanh có nhiệt độ cao hơn bình thường, lợn bị nhiễm bệnh không biểu hiện sốt. Một số con có mi mắt sưng tấy. Tỷ lệ tử vong trong đàn lợn có các triệu chứng này là khoảng 65%. Tiến triển của bệnh kéo dài từ 2 đến 5 ngày, nhưng ở một số đàn lợn bị nhiễm bệnh, có thể xuất hiện tái phát trong khoảng 10 ngày đến 2 tuần sau. Trong lần nhiễm thứ hai này, lợn thường bước đi chậm chạp quanh chuồng, đầu hơi nghiêng cao hoặc nghiêng về một bên. Ngoài ra, lợn bị phù ở mí mắt, mặt, và vùng đầu cổ, nên còn được biết đến với cái tên “bệnh phù đầu.”

4. Chẩn đoán bệnh phù thũng ở lợn

Chẩn đoán lâm sàng: Bệnh phù thũng có các triệu chứng tương tự như một số bệnh khác ở lợn. Một số bệnh thường gây ra các triệu chứng tương tự bao gồm:

  • Nhiễm virus giả dại và viêm não: Các bệnh này cũng có thể gây ra phù thũng ở lợn, nhưng phù thũng thường nhẹ hơn.
  • Ngộ độc hóa chất (như arsenic, chì, thủy ngân, thuốc sâu, thuốc diệt chuột): Các loại độc tố này có thể dẫn đến tình trạng phù thũng ở đầu mặt và ruột, nhưng không lan ra trong đàn lợn.

Chẩn đoán vi sinh vật: Để chẩn đoán chính xác nguyên nhân là các chủng E. coli gây bệnh phù đầu, cần phải tiến hành việc điều trị và phòng bệnh đặc hiệu. Để làm điều này, việc nuôi cấy phân và phân lập vi khuẩn từ bệnh phẩm trên môi trường là cần thiết. Sau đó, việc xác định các chủng E. coli dung huyết có khả năng gây bệnh là quan trọng.

5. Điều trị bệnh phù thũng ở lợn

Đối với biện pháp phòng tránh:

  • Thay đổi khẩu phần ăn: Sự đột ngột thay đổi trong khẩu phần ăn có thể ngăn chặn sự gia tăng của bệnh. Thay đổi khẩu phần ăn tạo ra môi trường không thuận lợi cho sự phát triển của vi khuẩn E. coli gây bệnh phù thũng.
  • Ngừng cho ăn tạm thời hoặc thay đổi khẩu phần: Ngừng cho ăn tạm thời hoặc thay đổi khẩu phần ăn hoàn toàn trong 1 – 2 ngày có thể là biện pháp hiệu quả. Điều này làm thay đổi điều kiện sinh trưởng của vi khuẩn trong ruột, tạo điều kiện cho các chủng vi khuẩn khác mọc lên và thay thế chủng E. coli gây phù thũng.

Điều trị bằng thuốc kháng sinh:

  • Oxytetracycline: 40mg/kg thể trọng.
  • Florfenicol: 3mg/kg thể trọng.
  • Ceftiofur: 3mg/kg thể trọng.
  • Colistin: 30mg/kg thể trọng.
  • Enrofloxacin: 20mg/kg thể trọng.
  • Neomycin: 40mg/kg thể trọng.
  • Kanamycin: 40mg/kg thể trọng.

Phác đồ 1:

  • Thuốc điều trị: RTD Septicus (Hanceft, Ceptiofur, navet-cel) dùng liều 1ml/10 – 15kg thể trọng, tiêm bắp 3 ngày.
  • Thuốc trợ sức: Tiêm cafein hoặc long não nước, kết hợp với vitamin B1, C; cho uống dung dịch điện giải.
  • Hộ lý: Cách ly điều trị; giữ gìn chuồng trại khô sạch; nuôi dưỡng chăm sóc tốt lợn bị bệnh.

Phác đồ 2:

  • Thuốc điều trị: Hanflor (RTD Flocol, Florfenicol) dùng liều 1ml/20kg thể trọng. Tiêm bắp 2 ngày/lần. Mỗi vị trí tiêm không quá 20ml.
  • Thuốc trợ sức: Như phác đồ 1.
  • Hộ lý: Như phác đồ 1.

Phác đồ 3:

  • Thuốc điều trị: Enrovet 10% INJ (HN Erovet 50T).
  • Thuốc trợ sức: Như phác đồ 1.
  • Hộ lý: Như phác đồ 1.

Phác đồ 4:

  • Thuốc điều trị: Hanoxylin L.A (OTC 20% INJ LA) liều dùng 1 ml/15kg thể trọng, tiêm bắp thịt 3 ngày/lần.
  • Thuốc trợ sức: Như phác đồ 1.
  • Hộ lý: Như phác đồ 1.

6. Phòng bệnh phù thũng ở lợn

Tiêm vacxin phòng bệnh: Hiện nay, đã có nghiên cứu và chế tạo vacxin bằng cách chọn lọc một số chủng E. coli được phân lập từ lợn mắc bệnh phù đầu. Đây là một loại vacxin chết vô hoạt có hiệu quả trong việc phòng ngừa bệnh phù đầu ở lợn do E. coli. Viện Thú y phối hợp với Trung tâm Thú y Cần Thơ đã thực hiện nghiên cứu, chế tạo và thử nghiệm vacxin có hiệu quả cao ở một số tỉnh đồng bằng sông Cửu Long.

Thực hiện vệ sinh chuồng trại: Vệ sinh chuồng trại giúp giảm sự hoạt động của vi khuẩn E. coli. Điều này có thể đóng góp vào việc ngăn chặn sự lây lan và phát triển của các chủng gây bệnh.

Chọn khẩu phần thức ăn phù hợp: Thay đổi khẩu phần ăn khi có hiện tượng phù đầu ở lợn sau khi cai sữa. Việc điều chỉnh khẩu phần ăn có thể giúp tạo ra môi trường trong ruột không thích hợp cho sự phát triển của chủng vi khuẩn gây bệnh.

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :