Home / Trang Trại / 7 cách chia đàn ong mật tự nhiên, nhân tạo nhân giống hiệu quả

7 cách chia đàn ong mật tự nhiên, nhân tạo nhân giống hiệu quả

/

Khi đàn ong phát triển mạnh đông quân mà vụ mật chưa đến. Người nuôi ong cần chủ động chia đàn để vừa ngăn ngừa ong chia đàn tự nhiên vừa tăng được sản lượng mật tăng và làm tăng được số đàn ong của trại. Do đặc điểm di truyền, ong A. cerana có đặc tính chia đàn cao, nhất là vào vụ mật làm giảm năng suất của trại. Vì vậy những người nuôi ong nên có kế hoạch chia đàn cho cả năm. Tùy theo tình hình của trại, mùa vụ mà có thể áp dụng một số biện pháp chia đàn sau:

cách chia đàn ong

1. Các phương pháp chia đàn ong nhân tạo

1.1. Tăng thể đàn ở đàn giao phối

Sau khi chúa ở đàn giao phối đã đẻ, có thể bổ sung thêm ong, cầu nhộng, và ấu trùng để thúc đẩy phát triển thành đàn ong mạnh. Tách một cầu và gắn chúa tơ vào thùng giao phối là biện pháp chia đàn kinh tế, giúp tăng nhanh số lượng đàn trong trại. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng khi tách đàn, sự gián đoạn sức đẻ có thể kéo dài, đặc biệt là khi tách 3 – 4 cầu, gây gián đoạn sức đẻ lên đến 10 – 20 ngày, làm giảm sút đàn.

1.2. Tách một phần đàn ong mật

Tính đến vụ mật 50 – 60 ngày, phương pháp tách một phần đàn được áp dụng cho những đàn ong mạnh với 5 – 6 cầu đông quân, nhằm ngăn chặn hiện tượng chia đàn và tạo ra đàn mới.

Cách thực hiện:

  • Chuẩn bị thùng ong mới: Đưa thùng ong mới đến và đặt cạnh đàn gốc.
  • Lựa chọn cầu: Lấy ra 2 cầu có nhộng ấu trùng, thức ăn, nhưng không có chúa từ đàn gốc.
  • Nhập mũ chúa vào đàn: Đưa mũ chúa vào đàn và sau đó di chuyển đàn khoảng 1.5 – 2 km đến một vị trí thuận tiện.
  • Đặt đàn mới: Nên đặt vài đàn ở cùng một vị trí để dễ theo dõi. Khi chúa đẻ, có thể chuyển ong về. Nếu vị trí mới không phù hợp cho chúa tơ giao phối, có thể chuyển đàn có chúa cũ đi để tạo điều kiện cho việc có chúa tơ mới.

Ưu điểm và nhược điểm:

  • Ưu điểm: Phương pháp này không đòi hỏi điều chỉnh đàn ong, giúp ngăn chặn chia đàn.
  • Nhược điểm: Yếu điểm của phương pháp này là việc phải đặt thành nhiều điểm, đòi hỏi công sức chăm sóc và không thể theo dõi thường xuyên.

Lưu ý:

  • Trong trường hợp muốn đặt đàn tách ở trại, nên thực hiện vào buổi trưa, tách lấy 2 cầu và sau đó rũ thêm hai cầu từ các đàn khác.
  • Đặt đàn mới ở bất kỳ vị trí nào trong trại, nhưng cần có vật mốc để làm chuẩn cho chúa tơ giao phối, đảm bảo rằng chúa không nhầm tổ.
  • Để tránh ăn cướp trong trại, tránh thực hiện vào thời vụ khan hiếm thức ăn.

1.3. Chia đàn song song (chia đôi đàn ong mật)

Áp dụng đối với đàn ong mạnh, phương pháp chia đôi đàn là một cách hiệu quả để chuẩn bị cho quá trình giao phối của chúa ong. Quy trình này giúp tạo ra hai đàn ong mới, mỗi đàn tự phát triển từ một nửa của đàn gốc.

Để thực hiện, vào buổi chiều trong những ngày nắng ấm, hệ thống mới được thiết kế với màu sơn và kích thước tương tự được đặt gần thùng ong cũ. Một nửa của số cầu từ đàn ong gốc được chuyển sang thùng mới, và quá trình này bao gồm việc chia đều các cầu ấu trùng, nhộng và mật ong. Hai thùng được đặt ở hai bên, cách nhau khoảng 20-30cm ban đầu, để đảm bảo rằng ong từ cả hai thùng có thể quay trở về mà không gặp khó khăn. Sau khoảng 3-6 giờ, chúa mới được giới thiệu vào đàn nếu đàn không có chúa. Nếu một trong hai thùng ít ong hơn, thì có thể điều chỉnh vị trí của thùng để đảm bảo cân bằng.

Một vài ngày sau, hai đàn ong được dịch ra xa nhau và hướng cửa tổ được lệch khỏi nhau. Điều này giúp tăng cường sản xuất mật ong. Việc chia đôi đàn thường được thực hiện trước khoảng 30-40 ngày trước mùa mật để đạt được hiệu suất cao. Ưu điểm của quy trình này là tất cả các lứa tuổi của ong đều được giữ nguyên trong cả hai đàn, không làm xáo trộn hoạt động sống của chúng, từ đó giúp đàn ong phát triển nhanh chóng. Thêm vào đó, việc chia đôi đàn giúp dễ dàng trong việc quản lý và chăm sóc đàn ong khi chúng được đặt trong trại.

Trong trường hợp không có chúa đẻ, có thể sử dụng chúa tơ hoặc mũ chúa. Tuy nhiên, việc này nên được thực hiện trước ít nhất 40-50 ngày trước mùa mật. Đối với đàn gắn chúa tơ, việc ưu tiên đặt chúng ở những nơi có ánh sáng tốt để chúa có thể giao phối dễ dàng. Trong trường hợp không có chúa tơ hoặc mũ chúa, việc chia ong ra làm đôi là lựa chọn, nhưng quá trình này có thể kéo dài hơn từ khi chia đến khi chúa đẻ.

1.4. Chia đàn rời chỗ

Chia đàn cũng có thể kết hợp với việc rời chỗ, trong trường hợp muốn tạo ra sự độc lập hoặc tách biệt giữa các đàn ong. Khi chia đàn và rời chỗ, mỗi đàn con sẽ được đặt xa nhau ít nhất 1 mét để đảm bảo rằng chúng không tương tác quá nhiều với nhau và có không gian đủ để phát triển riêng biệt.

Quá trình này có thể bắt đầu sau khi đã chia đàn ban đầu và đã đảm bảo sự cân bằng giữa các thành phần của đàn mới. Sau khi đã di chuyển mỗi đàn ra xa nhau, có thể áp dụng các biện pháp bổ sung như lệch hướng cửa tổ, tăng cường chăm sóc, và quản lý mật độ ong.

Việc chia đàn rời chỗ cũng giúp tránh tình trạng quá tải tại một khu vực cụ thể, làm tăng khả năng đàn ong thu thập thức ăn và sản xuất mật ong. Ngoài ra, việc tách biệt đàn cũng giảm nguy cơ lây nhiễm và bệnh tật giữa các đàn.

1.5. Chia đàn ghép

Chia đàn ghép là một quy trình tạo ra đàn ong mới bằng cách kết hợp nhiều đàn. Thực hiện vào đầu mùa mật, quy trình này không chỉ ngăn chặn hiện tượng chia đàn mà còn gia tăng số lượng đàn và nâng cao sản lượng mật. Bằng cách này, chia đàn ghép đem lại sự hiệu quả kinh tế và quản lý cao.

Để thực hiện chia đàn ghép, từ mỗi đàn ong, lựa chọn một cầu nhộng kèm theo ong và nhập chúng lại với nhau trong thùng mới. Sau đó, chúa mới được giới thiệu vào quá trình này để dẫn dắt đàn ong mới hình thành. Quá trình nhập ong và giới thiệu chúa thường được thực hiện trong hai tối liên tiếp.

Tối thứ nhất, một cầu nhộng cùng với ong được nhập vào thùng mới. Điều này giúp tạo nền tảng ban đầu cho sự hình thành của đàn ong mới. Tối thứ hai, quá trình được mở rộng khi nhập thêm một cầu nhộng và ong khác. Điều này tăng cường lực lượng lao động ong và đồng thời mở rộng không gian cho sự phát triển và sinh sản.

Chia đàn ghép không chỉ giúp tối ưu hóa sự sử dụng tài nguyên từ nhiều đàn mà còn giảm thiểu tình trạng chia đàn truyền thống, đồng thời nâng cao hiệu suất toàn diện của quá trình chăm sóc ong. Đối với người nuôi ong, đây là một chiến lược quan trọng để tối đa hóa sản xuất mật và duy trì sự ổn định trong quản lý đàn ong.

1.6. Chia một đàn ong mật thành nhiều đàn

Chia một đàn ong thành nhiều đàn là một chiến lược quan trọng trong quản lý ong nuôi. Từ một đàn mạnh có thể chia thành 3 đến 4 đàn, mỗi đàn chứa khoảng 2 cầu ong. Sau đó, quá trình giới thiệu chúa đẻ hoặc mũ chúa được thực hiện để hỗ trợ sự phát triển và sinh sản trong mỗi đàn mới. Thời gian tiến hành thích hợp là trước vụ mật, khoảng 50-60 ngày để đàn ong đạt đủ sức mạnh vào mùa mật.

Quá trình chia đàn có thể được thực hiện cả vào vụ thu đông, nhưng cần tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo đàn ong phát triển đủ mạnh để vượt qua mùa đông. Linh hoạt là chìa khóa, và quyết định chia đàn nên dựa trên tình hình cụ thể của đàn ong, nguồn mật, mùa vụ, và địa hình trại ong.

Trong mùa rét, việc tách đàn cần được thực hiện một cách cẩn thận với đội quân ong đầy đủ và nhiều cầu. Ngược lại, vào mùa ấm và có đủ mật, có thể thực hiện chia mỏng và tăng cường quân số một chút.

Đặc biệt, khi mùa vụ khó khăn và có nguy cơ xuất hiện ong ăn cướp, cần đảm bảo đàn ong được nuôi đầy đủ trước khi tách đàn. Việc giữ các đàn ong mới chia mỏng yếu ở cùng chỗ với các đàn mạnh có thể dẫn đến tình trạng ăn cướp, gây mất ổn định trong trại ong, làm chết chúa ong, và ảnh hưởng đến tỷ lệ giao phối của ong chúa.

Lưu ý rằng không chỉ riêng trong vụ mật, việc cho đàn ăn đầy đủ trước khi chia là quan trọng để đảm bảo sự thành công và sức khỏe của quá trình chia đàn.

2. Sử dụng các đàn ong mật chia tự nhiên

Sử dụng các đàn ong chia tự nhiên là một thách thức mà người nuôi ong thường phải đối mặt, mặc dù đã áp dụng các biện pháp chống chia đàn tự nhiên. Trong tình huống này, việc sử dụng nón bắt ong chuyên dụng để bắt lại là cần thiết để kiểm soát tình trạng và hình thành thêm đàn mới.

Một số người nuôi ong có thói quen vặt mũ chúa của đàn cũ và rồi rủ ong vào, tuy nhiên, phương pháp này có thể dẫn đến tình trạng đàn vẫn ở trạng thái chia đàn, hoạt động làm việc kém, và xây mũ chúa mới để tiếp tục quá trình chia đàn. Vì vậy, việc tổ chức một đàn mới là lựa chọn tốt hơn.

Trong quá trình tổ chức đàn mới, lấy 1-2 cầu từ đàn gốc có ấu trùng và thêm một tầng chân vào. Việc này cần được thực hiện vào chiều tối, khi đàn ong đang dự trữ năng lượng và có thể đi làm mạnh mẽ. Mức 1 kg ong cho 3 cầu cộng với 1 tầng chân là một tỉ lệ phù hợp. Để tránh sự bốc bay của ong, không nên thêm quá nhiều tầng chân vào cùng một lúc. Đợi ong xây xong cầu thứ nhất rồi mới thêm tầng chân cho cầu thứ hai.

Chăm sóc đàn ong bị chia cũng là một phần quan trọng của quá trình này. Sau khi đàn chia bay, nên chọn một mũ chúa to nhất và thẳng để giữ lại và loại bỏ những mũ chúa khác. Nếu đàn này mạnh mẽ và khỏe mạnh, có thể sử dụng các mũ chúa bị loại bỏ để chia đàn mới hoặc thay thế chúa cho những đàn có chúa yếu.

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :