Home / Thiết Bị Điện Tử / Thiết kế mạng là gì? Tiến trình xây dựng, phân loại & cài đặt mạng

Thiết kế mạng là gì? Tiến trình xây dựng, phân loại & cài đặt mạng

/

Nhiệm vụ của từng giai đoạn để hình dung được tất cả các vấn đề có liên quan trong tiến trình xây thiết kế dựng mạng từ thu thập yêu cầu, phân tích, thiết kế giải pháp, cài đặt và bảo trì hệ thống. 

thiet-ke-giai-phap-mang

1. Thiết kế mạng là gì?

Thiết kế mạng là việc xây dựng một hệ thống này bao gồm mạng máy tính nhỏ hơn của các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, các chính phủ trên toàn cầu và cả người dùng cá nhân. Sự bùng nổ của Internet trong vài thập kỷ qua đã làm cho khái niệm mạng máy tính ngày càng trở nên thân thuộc với mọi người. Internet là một hệ thống thông tin toàn cầu có thể được truy nhập công cộng, gồm các mạng máy tính được liên kết với nhau và truyền thông tin theo phương thức chuyển mạch gói (Packet Switching) dựa trên một giao thức liên mạng đã được chuẩn hóa (giao thức IP). 

2. Tiến trình xây dựng thiết kế mạng

Tiến trình thiết kế mạng máy tính cũng trải qua các giai đoạn như việc xây dựng và phát triển một phần mềm. Đó là các quá trình Thu thập yêu cầu của khách hàng (công ty, xí nghiệp có yêu cầu xây dựng mạng), Phân tích yêu cầu, Thiết kế giải pháp mạng (thiết kế mô hình logic, thiết kế mô hình vật lý), Cài đặt mạng, Kiểm thử và cuối cùng là Bảo trì mạng. Xem thêm ethernet là gì? lịch sử hoạt động và tiêu chuẩn mạng.

2.1. Thu thập yêu cầu khách hàng

Mục đích của giai đoạn này là nhằm xác định mong muốn của khách hàng về mạng mà chúng ta sắp xây dựng. Những câu hỏi cần được trả lời trong giai đoạn này là: 

  • Thiết lập mạng để làm gì? 
  • Sử dụng nó cho mục đích gì?
  • Các máy tính nào sẽ được nối mạng?
  • Những người nào sẽ được sử dụng mạng?
  • Mức độ khai thác sử dụng mạng của từng người/nhóm người ra sao?
  • Trong vòng 3–5 năm tới bạn có nối thêm máy tính vào mạng không, nếu có ở đâu, số lượng bao nhiêu?

Phương pháp thực hiện của giai đoạn này là bạn phải phỏng vấn khách hàng, nhân viên các phòng ban có máy tính sẽ nối mạng. Thông thường các đối tượng mà bạn phỏng vấn không có chuyên môn sâu hoặc không có chuyên môn về mạng. Do vậy, bạn nên tránh sử dụng những thuật ngữ chuyên môn để trao đổi với họ.

Chẳng hạn nên hỏi khách hàng “Bạn có muốn người trong cơ quan bạn gửi mail được cho nhau không?”, hơn là hỏi “Bạn có muốn cài đặt Mail server cho mạng không?”. Những câu trả lời của khách hàng thường không có cấu trúc, lộn xộn,… vì nó xuất phát từ góc nhìn của người sử dụng, không phải là góc nhìn của kỹ sư mạng. Người thực hiện phỏng vấn phải có kỹ năng và kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Phải biết cách đặt câu hỏi và tổng hợp thông tin. 

Một công việc cũng hết sức quan trọng trong giai đoạn này là “Quan sát thực địa” để xác định những nơi mạng sẽ đi qua, khoảng cách xa nhất giữa hai máy tính trong mạng, dự kiến đường đi của dây mạng, quan sát hiện trạng công trình kiến trúc nơi mạng sẽ đi qua.

Thực địa đóng vai trò quan trọng trong việc chọn công nghệ và ảnh hưởng lớn đến chi phí mạng. Chú ý đến ràng buộc về mặt thẩm mỹ cho các công trình kiến trúc khi chúng ta triển khai đường dây mạng bên trong nó. 

Giải pháp để nối kết mạng cho 2 tòa nhà tách rời nhau bằng một khoảng không phải đặc biệt lưu ý. Sau khi khảo sát thực địa, cần vẽ lại thực địa hoặc yêu cầu khách hàng cung cấp cho chúng ta sơ đồ thiết kế của công trình kiến trúc mà mạng đi qua.

Trong quá trình phỏng vấn và khảo sát thực địa, đồng thời ta cũng cần tìm hiểu yêu cầu trao đổi thông tin giữa các phòng ban, bộ phận trong cơ quan khách hàng, mức độ thường xuyên và lượng thông tin trao đổi. Điều này giúp ích ta trong việc chọn băng thông cần thiết cho các nhánh mạng sau này. Xem thêm mạng cục bộ không dây là gì: lắp đặt wlan & bảo mật.

2.2. Phân tích yêu cầu 

Quá trình phân tích yêu cầu mạng máy tính đòi hỏi phải hiểu được người dùng cần gì, hiểu biết các ứng dụng sẽ được triển khai cũng như các thiết bị cần thiết khác cho mạng sẽ triển khai. Phân tích mạng là quá trình định nghĩa, xác định và mô tả mối quan hệ giữa người sử dụng, ứng dụng, thiết bị trong mạng. 

Trong quá trình đó, phân tích mạng cung cấp nền tảng cho tất cả các quyết định kiến trúc và thiết kế để làm theo. Mục đích của phân tích mạng là hiểu người dùng cần gì và hiểu được hệ thống sẽ như thế nào. Trong quá trình phân tích một mạng phải kiểm tra trạng thái của mạng hiện có, bao gồm bất cứ vấn đề có thể gặp phải. Xem thêm mạng diện rộng Wan là gì? giao thức kết nối & bảo mật.

Khi đã có được yêu cầu của khách hàng, bước kế tiếp là ta đi phân tích yêu cầu để xây dựng bảng “đặc tả yêu cầu hệ thống mạng”, trong đó xác định rõ những vấn đề sau

  • Những dịch vụ mạng nào cần phải có trên mạng? (dịch vụ chia sẻ tập tin, chia sẻ máy in, dịch vụ web, dịch vụ thư điện tử, truy cập Internet hay không?)
  • Mô hình mạng là gì? (Workgoup hay Client/Server?)
  • Mức độ yêu cầu an toàn mạng.
  • Ràng buộc về băng thông tối thiểu trên mạng.

2.3. Thiết kế giải pháp mạng

Thiết kế giải pháp mạng cung cấp chi tiết giải pháp về vật lý cho kiến trúc mạng. Thiết kế mạng là khâu quan trọng tiếp nối các bước phân tích và kiến trúc mạng. Quá trình thiết kế bao gồm các tài liệu và bản vẽ kỹ thuật của hệ thống mạng, lựa chọn nhà cung cấp thiết bị và dịch vụ, lựa chọn thiết bị (bao gồm loại thiết bị và cấu hình tương ứng). 

Trong quá trình thiết kế mạng, nên sử dụng quy trình đánh giá đối với nhà cung cấp thiết bị, nhà cung cấp dịch vụ cũng như lựa chọn thiết bị dựa trên đầu vào của quy trình phân tích và kiến trúc mạng. Chúng ta sẽ tìm hiểu làm thế nào để thiết lập mục tiêu thiết kế, chẳng hạn như giảm thiểu chi phí mạng nhưng lại tối ưu hóa hiệu năng mạng, cũng như làm thế nào để đạt được các mục tiêu này, thông qua hiệu suất mạng và chức năng với mục tiêu thiết kế mạng. 

Thiết kế giải pháp để thỏa mãn những yêu cầu đặt ra trong bảng đặc tả yêu cầu hệ thống mạng. Việc chọn lựa giải pháp cho một hệ thống mạng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, có thể liệt kê như sau

  • Kinh phí dành cho hệ thống mạng.
  • Công nghệ phổ biến trên thị trường.
  • Thói quen về công nghệ của khách hàng.
  • Yêu cầu về tính ổn định và băng thông của hệ thống mạng.
  • Ràng buộc về pháp lý. 

2.4. Thiết kế sơ đồ mạng ở mức logic 

Thiết kế sơ đồ mạng ở mức logic liên quan đến việc chọn lựa mô hình mạng, giao thức mạng và thiết đặt các cấu hình cho các thành phần nhận dạng mạng.  

Mô hình mạng được chọn phải hỗ trợ được tất cả các dịch vụ đã được mô tả trong bảng đặc tả yêu cầu hệ thống mạng. Mô hình mạng có thể chọn là Workgroup hay Domain (Client/Server) đi kèm với giao thức TCP/IP, NETBEUI hay IPX/SPX. Ví dụ

  • Một hệ thống mạng chỉ cần có dịch vụ chia sẻ máy in và thư mục giữa những người dùng trong mạng cục bộ và không đặt nặng vấn đề an toàn mạng thì ta có thể chọn mô hình Workgroup.
  • Một hệ thống mạng chỉ cần có dịch vụ chia sẻ máy in và thư mục giữa những người dùng trong mạng cục bộ nhưng có yêu cầu quản lý người dùng trên mạng thì phải chọn mô hình Domain.
  • Nếu hai mạng trên cần có dịch vụ email hoặc kích thước mạng được mở rộng, số lượng máy tính trong mạng lớn thì cần lưu ý thêm về giao thức sử dụng cho mạng phải là TCP/IP. 

Mỗi mô hình mạng có yêu cầu thiết đặt cấu hình riêng. Những vấn đề chung nhất khi thiết đặt cấu hình cho mô hình mạng là:

  • Định vị các thành phần nhận dạng mạng, bao gồm việc đặt tên cho Domain, Workgroup, máy tính, định địa chỉ IP cho các máy, định cổng cho từng dịch vụ. Xem thêm cách kết nối mạng Lan cho máy tính với 12 lưu ý.
  • Phân chia mạng con, thực hiện vạch đường đi cho thông tin trên mạng.

2.5. Xây dựng chiến lược khai thác và quản lý tài nguyên mạng

Chiến lược này nhằm xác định ai được quyền làm gì trên hệ thống mạng. Thông thường, người dùng trong mạng được nhóm lại thành từng nhóm và việc phân quyền được thực hiện trên các nhóm người dùng.

2.6. Thiết kế sơ đồ mạng ở mức vật lý

Căn cứ vào sơ đồ thiết kế mạng ở mức logic, kết hợp với kết quả khảo sát thực địa bước kế tiếp ta tiến hành thiết kế mạng ở mức vật lý. Sơ đồ mạng ở mức vật lý mô tả chi tiết về vị trí đi dây mạng ở thực địa, vị trí của các thiết bị nối kết mạng như Hub, Switch, Router, vị trí các máy chủ và các máy trạm. Từ đó đưa ra được một bảng dự trù các thiết bị mạng cần mua. Trong đó mỗi thiết bị cần nêu rõ: Tên thiết bị, thông số kỹ thuật, đơn vị tính, đơn giá,… 

2.7. Chọn hệ điều hành mạng và các phần mềm ứng dụng 

Một mô hình mạng có thể được cài đặt dưới nhiều hệ điều hành khác nhau. Chẳng hạn với mô hình Domain, ta có nhiều lựa chọn như: Windows NT, Windows 2000, Windows 2003, Windows 2008, Netware, Unix, Linux,… Tương tự, các giao thức thông dụng như TCP/IP, NETBEUI, IPX/SPX cũng được hỗ trợ trong hầu hết các hệ điều hành. Chính vì thế ta có một phạm vi chọn lựa rất lớn.

Quyết định chọn lựa hệ điều hành mạng thông thường dựa vào các yếu tố như:

  • Giá thành phần mềm của giải pháp.
  • Sự quen thuộc của khách hàng đối với phần mềm.
  • Sự quen thuộc của người xây dựng mạng đối với phần mềm.

Hệ điều hành là nền tảng để cho các phần mềm sau đó vận hành trên nó. Giá thành phần mềm của giải pháp không phải chỉ có giá thành của hệ điều hành được chọn mà nó còn bao gồm cả giá thành của các phần mềm ứng dụng chạy trên nó. 

Hiện nay có 2 xu hướng chọn lựa hệ điều hành mạng: Các hệ điều hành mạng của Microsoft Windows hoặc các phiên bản của Linux. Sau khi đã chọn hệ điều hành mạng, bước kế tiếp là tiến hành chọn các phần mềm ứng dụng cho từng dịch vụ. Các phần mềm này phải tương thích với hệ điều hành đã chọn. 

3. Cài đặt mạng máy tính

Khi bản thiết kế đã được thẩm định, bước kế tiếp là tiến hành lắp đặt phần cứng và cài đặt phần mềm mạng theo thiết kế. 

3.1. Lắp đặt phần cứng 

Cài đặt phần cứng liên quan đến việc đi dây mạng và lắp đặt các thiết bị nối kết mạng (Hub, Switch, Router) vào đúng vị trí như trong thiết kế mạng ở mức vật lý đã mô tả. 

3.2. Cài đặt và cấu hình phần mềm 

Tiến trình cài đặt phần mềm bao gồm

  • Cài đặt hệ điều hành mạng cho các server, các máy trạm. 
  • Cài đặt và cấu hình các dịch vụ mạng.
  • Tạo người dùng, phân quyền sử dụng mạng cho người dùng.

Tiến trình cài đặt và cấu hình phần mềm phải tuân thủ theo sơ đồ thiết kế mạng mức logic đã mô tả. Việc phân quyền cho người dùng pheo theo đúng chiến lược khai thác và quản lý tài nguyên mạng. Nếu trong mạng có sử dụng router hay phân nhánh mạng con thì cần thiết phải thực hiện bước xây dựng bảng chọn đường trên các router và trên các máy tính. 

4. Kiểm thử mạng 

Sau khi đã cài đặt xong phần cứng và các máy tính đã được nối vào mạng. Bước kế tiếp là kiểm tra sự vận hành của mạng. Trước tiên, kiểm tra sự nối kết giữa các máy tính với nhau. Sau đó, kiểm tra hoạt động của các dịch vụ, khả năng truy cập của người dùng vào các dịch vụ và mức độ an toàn của hệ thống. Nội dung kiểm thử dựa vào bảng đặc tả yêu cầu mạng đã được xác định lúc đầu.

5. Bảo trì hệ thống mạng

Mạng sau khi đã cài đặt xong cần được bảo trì một khoảng thời gian nhất định để khắc phục những vấn đề phát sinh xảy trong tiến trình thiết kế và cài đặt mạng.

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :