Home / Tài Chính / Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ trong kinh tế thị trường

Nguồn gốc và bản chất của tiền tệ trong kinh tế thị trường

/

Quá trình phát triển của tiền tệ cho thấy tiền tệ đã tồn tại dưới nhiều hình thức từ những dạng hóa tệ, kim tệ và ngày nay chủ yếu là thời đại của tiền giấy và tiền qua ngân hàng là những loại tiền hoàn toàn dựa trên sự tín nhiệm không có giá trị nội tại. Do vậy, trên thế giới đã hình thành nhiều quan điểm khác nhau khi nghiên cứu thực chất của tiền tệ.

bản chất của tiền tệ

1. Nguồn gốc của tiền tệ là gì?

Học thuyết tiền tệ kim thuộc ra đời từ thế kỷ 16 với đại diện là Thomas – Men (1576 -1641) đã khẳng định rằng: Vàng, bạc tự nhiên là tiền tệ, vàng, bạc là của cải chính tông. Với sự đề cao quá mức tiền kim loại trường phái này đã nhận định sai lầm rằng chỉ có kim loại quý mới thực hiện được các chức năng của tiền tệ.

Đến đầu thế kỷ 18, khi các loại tiền dấu hiệu như tiền giấy, tiền ghi sổ ra đời nhưng vẫn phục vụ cho trao đổi thị trường phái tiền tệ duy danh lại đề cao tiền dấu hiệu, họ cho rằng: tiền giấy và tiền kim loại là như nhau, chỉ là dấu hiệu thanh toán hay nhãn hiệu nhờ đó hàng hóa được lưu thông. Từ đó, họ kết luận: tiền tệ chỉ là một công cụ kỹ thuật tiện cho trao đổi hàng hóa, chỉ là đơn vị tính toán trừu tượng nên bản thân tiền tệ không cần có giá trị nội tại và nhà nước hoàn toàn có thể phát hành tiền giấy với những dấu hiệu quy ước là có thể phục vụ cho trao đổi hàng hóa.

K.Marx (1818-1883) dưới cái nhìn của nhà biện chứng đã nghiên cứu nguồn gốc ra đời của tiền tệ qua sự phát triển các hình thái giá trị và đã khẳng định: tiền tệ có nguồn gốc từ hàng hóa, từ thế giới hàng hóa tách ra. Ông cho rằng: Một khi người ta hiểu rằng nguồn gốc của tiền tệ là ở ngay trong hàng hóa thì người ta đã khắc phục được cái khó khăn chính trong sự phân tích tiền tệ.

Ông đã chỉ ra rằng vàng chỉ trở thành tiền tệ trong những điều kiện lịch sử nhất định trước khi là tiền tệ và sau khi được thừa nhận đóng vai trò là tiền tệ thì vàng vẫn giữ nguyên bản chất là hàng hóa. Đồng thời ông còn phân tích trong vai trò vật trung gian trao đổi thì tiền dấu hiệu vẫn có thể đảm nhận vai trò tiền tệ. Ngày nay học thuyết tiền tệ của K.Marx vẫn mang giá trị lý luận rất lớn để chúng ta nghiên cứu và vận dụng sáng tạo.

2. Bản chất của tiền tệ là gì?

Bước sang thế kỷ 20, cùng với sự phong phú của đời sống kinh tế khi đề cập đến tiền tệ người ta không nhìn nó một cách hạn hẹp và đơn giản rằng: Tiền tệ chỉ là tiền kim loại hay tiền giấy, mà đã xem xét tiền tệ ở giác độ rộng hơn kể các các loại séc, số dư tiền gửi thanh toán.

Nếu chúng có thể chuyển đổi dễ dàng thành tiền mặt thì cũng có thể xem là tiền và ngay cả các loại chứng khoán cũng được hiểu là tiền theo nghĩa rộng… như lời kết luận của PA Samuelson đã viết: “Bản chất của tiền tệ ngày nay đã được phơi bày rõ ràng, người ta muốn có tiền tệ với danh nghĩa là tiền chứ không phải là hàng hóa, không phải là vì bản thân nó mà vì những thứ mà nó sẽ mua được”… “bản chất của tiền tệ là dùng làm phương tiện trao đổi”. Tuy nhiên trong điều kiện kinh tế tiền tệ phát triển như ngày nay, tiền không chỉ đơn thuần là phương tiện trao đổi mà người ta còn sử dụng tiền để đầu tư để cho vay và xem nó như một dạng của cải, một đối tượng để sở hữu.

3. Một số tổng kết về bản chất tiền tệ

1. Tiền tệ ra đời theo quy luật khách quan từ sự hình thành và phát triển của các quan hệ trao đổi hàng hóa. Bản chất của tiền tệ là dùng làm phương tiện trao đổi. Ngoài ra, tiền tệ còn thực hiện các chức năng thước đo tiền tệ, phương tiện dự trữ giá trị và phương tiện thanh toán.

2. Biểu hiện bao hàm trong quan hệ giá trị của hàng hóa, từ hình thái ban đầu đơn giản nhất và ít thấy rõ nhất cho đến hình thái tiền tệ. Cụ thể các hình thái đó là: Hình thái giá trị đơn giản (ngẫu nhiên), hình thái giá trị đầy đủ (mở rộng), hình thái giá trị chung, và hình thái tiền tệ.

3. Lịch sử phát triển của tiền tệ trải qua các hình thức: hàng hóa tiền tệ (hóa tệ), kim loại tiền tệ, tiền danh nghĩa, tiền ghi sổ, tiền điện tử.

4. Quan điểm về tiền tệ phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế, tiền tệ; giác độ và mục đích xem xét của các nhà kinh tế học.

5. Bản vị tiền tệ là nội dung cơ bản, quan trọng nhất của chế độ tiền tệ. Các hình thức chế độ bản vị đã được sử dụng trong lịch sử đó là: chế độ song bản vị, chế độ bản vị tiền vàng, chế độ bản vị vàng thỏi, chế độ bản vị ngoại tệ, chế độ tiền tệ tập thể.

6. Tài chính ra đời dựa trên hai tiền đề quan trọng nhất đó là tiền đề hàng hóa – tiền tệ, và tiền đề nhà nước.

7. Bản chất của tài chính là sự phân phối các nguồn tài chính giữa các chủ thể chính trong nền kinh tế xã hội: nhà nước, doanh nghiệp, dân cư.

8. Chức năng của tài chính là chức năng phân phối và chức năng giám đốc.

9. Hệ thống tài chính là tổng thể mối quan hệ, tác động qua lại giữa các khâu tài chính: tài chính công, tài chính doanh nghiệp, tài chính hộ gia đình, tổ chức xã hội. Bên cạnh đó bộ phận trung gian tài chính và tài chính quốc tế cũng là bộ phận của hệ thống tài chính.

10. Vai trò tài chính là: Công cụ phân phối tổng sản phẩm quốc dân, công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế.

11. Hệ thống tài chính bao gồm: Các chủ thể tham gia, thị trường tài chính, trung gian tài chính, các công cụ tài chính và cơ sở hạ tầng tài chính.

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :