Home / Tài Chính / 4 hình thái giá trị của tiền tệ hiện nay & quá trình phát triển

4 hình thái giá trị của tiền tệ hiện nay & quá trình phát triển

/

Có rất nhiều các học thuyết bàn đến nguồn gốc và bản chất của tiền tệ. Nhưng có thể chia ra hai trường phái chính. Trường phái thứ nhất cho rằng: tiền tệ có nguồn gốc từ hàng hóa. Trường phái thứ hai cho rằng tiền tệ không sinh ra từ hàng hóa mà phát sinh do ý muốn chủ quan của con người.

hình thái giá trị của tiền tệ

Mỗi trường phái nghiên cứu nguồn gốc của tiền tệ có sự khác nhau cơ bản. Trường phái thứ nhất nghiên cứu tiền tệ là tiền thực, tiền có đầy đủ giá trị nội tại – tiền vàng, còn trường phái thứ hai nghiên cứu các dấu hiệu giá trị mà hình thái điển hình của các dấu hiệu giá trị là tiền giấy và tiền kim loại kém giá.

K.Marx nghiên cứu hình thái tiền tệ trực tiếp sinh ra từ quá trình trao đổi hàng hóa, chứ không nghiên cứu các hình thái tiền tệ thuộc về một giai đoạn cao hơn của quá trình trao đổi.

Để nghiên cứu nguồn gốc ra đời của tiền tệ, K.Marx đi từ việc nghiên cứu sự phát triển các hình thái giá trị. Theo học thuyết giá trị của mình K.Marx nghiên cứu bốn hình thái giá trị của tiền tệ như sau:

1. Hình thái giá trị giản đơn (ngẫu nhiên)

Đây là hình thái giá trị đầu tiên, xuất hiện vào giai đoạn cuối của chế độ công xã nguyên thủy, khi trình độ sản xuất trong các công xã bắt đầu phát triển, là đề nảy sinh quan hệ trao đổi. Quan hệ trao đổi trong công xã chỉ mang tính chất ngẫu nhiên, cá biệt và giản đơn.

Phương trình trao đổi:

x hàng hóa A = y hàng hóa B

Hình thái giá trị giản đơn có những đặc trưng sau đây:

  • Trao đổi hàng hóa chưa trở thành nhu cầu của con người.
  • Giá trị của một hàng hóa này chỉ có thể biểu hiện thông qua một hàng hóa khác một cách ngẫu nhiên.
  • Trao đổi rất đơn giản và mang tính trực tiếp hàng hóa này lấy hàng hóa khác, quan hệ trao đổi có thể được thực hiện khi nào được thỏa mãn tất cả các điều kiện về: giá trị, giá trị sử dụng, thời gian và không gian.

Vật ngang giá dùng để biểu hiện giá trị hàng hóa mang tính giản đơn.

2. Hình thái giá trị mở rộng (đầy đủ)

Hình thái này xuất xứ khi trình độ sản xuất trong các công xã ngày càng phát triển hơn, hàng hóa sản xuất ra ngày càng nhiều hơn, tạo khả năng trao đổi ngày càng lớn hơn. Mặt khác, do sự tan rã của chế độ công xã nguyên thủy, sự hình thành chế độ chiếm hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và xuất hiện cuộc phân công lao động xã hội lớn lần thứ nhất. Tất cả những yếu tố đó là tiền đề cho sự phát triển của trao đổi hàng hóa, làm cho trao đổi hàng hóa trở thành nhu cầu và đã được mở rộng hơn.

Phương trình trao đổi:

x hàng hóa A = y hàng hóa B = z hàng hóa C.

Đặc trưng của hình thái này:

  • Trao đổi hàng hóa đã trở thành nhu cầu của con người và phức tạp hơn.
  • Giá trị của hàng hóa được biểu hiện ở nhiều hàng hóa khác nhau.
  • Trao đổi hàng hóa vẫn là trao đổi trực tiếp vật này lấy vật khác, nghĩa là quá trình mua đồng thời là quá trình bán, nên vẫn phải lệ thuộc vào các điều kiện về: giá trị, giá trị sử dụng thời gian và không gian.
  • Vật ngang giá dùng để biểu hiện giá trị hàng hóa mang tính đặc thù và riêng biệt.

3. Hình thái giá trị chung

Sản xuất hàng hóa ngày càng phát triển, nên trao đổi hàng hóa đã trở thành nhu cầu thường xuyên hơn, chuỗi hàng hóa đóng vai trò làm vật ngang giá ngày càng dài vô tận và chồng chéo lên nhau, làm cho quan hệ trao đổi rất khó khăn và thực tập.

Mặt khác trình độ phân công lao động xã hội ngày càng cao làm cho sản xuất và đời sống bị lệ thuộc vào trao đổi, do đó trao đổi không chỉ là nhu cầu thường xuyên mà còn mang tính cấp bách. Trao đổi trực tiếp hàng hóa – hàng hóa không còn phù hợp nữa, đòi hỏi phải thay thế bằng hình thức trao đổi hoàn thiện hơn, đó là trao đổi gián tiếp qua một hàng hóa trung gian.

Phương trình trao đổi:

x hàng hóa A/ hoặc y hàng hóa B/ hoặc z hàng hóa C = m hàng hóa D.

Đặc trưng:

  • Trao đổi đã trở thành nhu cầu thường xuyên hơn và mang tính cấp bách.
  • Giá trị hàng hóa được biểu hiện một cách thống nhất.

Không còn trao đổi trực tiếp vật này lấy vật khác nữa, mà trao đổi thông qua một hàng hóa đóng vai trò là vật ngang giá chung.

4. Hình thái tiền tệ

Khi cuộc phân công lao động xã hội lớn lần thứ hai xuất hiện, sản xuất và lưu thông hàng hóa phát triển không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia, mà thậm chí còn mở rộng ra phạm vi quốc tế, đã dẫn tới quan hệ trao đổi trở thành nhu cầu thường xuyên và mang tính cấp bách hơn, mở rộng hơn làm phá vỡ phạm vi địa phương chật hẹp trước đây, do đó đòi hỏi:

– Vật ngang giá chung phải thống nhất vào một hàng hóa duy nhất trong phạm vi quốc gia, quốc tế.

– Vật ngang giá chung phải đáp ứng điều kiện:

+ Có giá trị cao.

+ Thuần nhất về chất, dễ chia nhỏ, dễ gộp lại, ít bị hao mòn giá trị.

+ Không bị ăn mòn bởi các yếu tố lý hóa, môi trường.

Hàng hóa được chọn làm vật ngang giá độc quyền để biểu hiện và đo lường giá trị của mọi hàng hóa trong phạm vi quốc gia, quốc tế và vàng đáp ứng được các điều kiện nếu trên nên đã độc quyền đóng vai trò tiền tệ.

Phương trình trao đổi:

x hàng hóa A/ hoặc y hàng hóa B/ hoặc z hàng hóa C = m gram vàng.

Thông qua việc nghiên cứu sự phát triển các hình thái giá trị của K.Marx chúng ta thấy:

Lúc đầu vật ngang giá chung là những hàng hóa tiêu dùng cần thiết cho từng nhóm hoặc từng địa phương. Sau đó vật ngang giá chung có ý nghĩa tượng trưng như: vỏ sò, xương thú, vòng đá. Khi trao đổi hàng hóa mở rộng và trở thành nhu cầu thường xuyên hơn, cấp bách hơn của các thực thể xã hội, lúc đó vật ngang giá chung được lựa chọn là các kim loại. Ban đầu là đồng, sau đồng là bạc, đến đầu thế kỷ 19 vàng đóng vai trò vật ngang giá chung.

Như vậy tiền tệ là một loại hàng hóa, nhưng nó lại có khả năng trao đổi trực tiếp với nhiều hàng hóa khác và trước khi trao đổi với chúng, vàng phải đo được giá trị của những hàng hóa này. Chính vì vậy mà tiền tệ không chỉ là hàng hóa thông thường mà còn là hàng hóa đặc biệt.

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :