Home / Sức Khỏe / Xét nghiệm máu phát hiện bệnh ung thư qua chỉ số nào

Xét nghiệm máu phát hiện bệnh ung thư qua chỉ số nào

/

Xét nghiệm máu là một công cụ mà các bác sĩ sử dụng để giúp chẩn đoán và quản lý bệnh ung thư, bao gồm công thức máu và các dấu hiệu khối u. Kết quả có thể cung cấp thông tin quan trọng về sức khỏe tổng thể, chức năng cơ quan và những loại bệnh tiềm ẩn. Tuy nhiên, phương pháp này nên được xem xét cùng với các yếu tố và xét nghiệm khác.

xét nghiệm máu phát hiện ung thư

Xét nghiệm máu có thể phát hiện ung thư không?

Xét nghiệm máu đóng một vai trò quan trọng trong lĩnh vực y tế, đặc biệt trong việc chẩn đoán và quản lý bệnh ung thư. Các bác sĩ sử dụng nhiều công cụ khác nhau, trong đó xét nghiệm máu đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin cần thiết. Cụ thể, xét nghiệm máu có khả năng cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng sức khỏe của từng cá nhân:

  • Phát hiện hóa chất và protein trong máu liên quan đến bệnh ung thư: Xét nghiệm máu có khả năng xác định sự hiện diện của các hóa chất và protein đặc trưng có thể gợi ý về sự xuất hiện của bệnh ung thư trong cơ thể.
  • Đánh giá mức độ tế bào máu: Sự biến đổi mức độ tế bào máu, có thể thể hiện qua sự tăng hoặc giảm không bình thường, có thể đồng tương ứng với tình trạng ung thư.
  • Phản ánh sức khỏe tổng quát: Xét nghiệm máu cung cấp thông tin về sức khỏe tổng thể của cơ thể, cho phép đánh giá tình trạng sức khỏe và có thể gợi ý về mức độ ảnh hưởng của bệnh ung thư đối với cơ thể.
  • Đánh giá chức năng nội tạng: Xét nghiệm máu có thể cung cấp thông tin về chức năng của các nội tạng quan trọng, có thể bị ảnh hưởng bởi sự tồn tại và phát triển của bệnh ung thư.
  • Phân loại giai đoạn ung thư: Dựa vào các chỉ số và thông tin từ xét nghiệm máu, các chuyên gia y tế có thể xác định giai đoạn phát triển của bệnh ung thư, điều này hỗ trợ quá trình lập kế hoạch điều trị.
  • Hỗ trợ lựa chọn điều trị: Xét nghiệm máu cung cấp thông tin quan trọng để tùy chỉnh phương pháp điều trị phù hợp nhất với tình trạng cụ thể của bệnh nhân.
  • Đánh giá hiệu quả điều trị: Theo dõi thường xuyên xét nghiệm máu giúp đánh giá hiệu quả của liệu pháp đang được thực hiện và cơ hội cho sự tiến triển hoặc tái phát của bệnh ung thư.

Những xét nghiệm nào được thực hiện để kiểm tra ung thư?

Xét nghiệm máu dành cho việc chẩn đoán bệnh ung thư có thể được chia thành bốn loại chính:

  • Công thức máu toàn bộ (CBC): Xét nghiệm này đo lường các thành phần cơ bản trong máu như số lượng tế bào máu đỏ, tế bào máu trắng và tiểu cầu. Sự biến đổi không bình thường trong CBC có thể gợi ý về sự xuất hiện của bệnh ung thư.
  • Chất đánh dấu khối u: Xét nghiệm này sử dụng các chất đánh dấu đặc biệt để theo dõi sự tồn tại và phát triển của khối u. Các biểu hiện không bình thường của các chất này có thể chỉ ra sự hiện diện của bệnh ung thư.
  • Xét nghiệm protein máu: Đo lường các dấu hiệu của các protein đặc trưng có thể cho thấy tình trạng của bệnh ung thư. Những thay đổi không bình thường trong mẫu protein máu có thể là biểu hiện của bệnh.
  • Xét nghiệm tế bào khối u lưu hành: Xét nghiệm này kiểm tra tế bào ung thư lưu hành trong máu. Sự hiện diện của tế bào ung thư trong mẫu máu có thể gợi ý về sự phát triển của khối u.

Tuy xét nghiệm máu là một công cụ hữu ích trong việc chẩn đoán ung thư, nhưng thường cần kết hợp với các xét nghiệm khác để đạt được độ chính xác cao.

Những xét nghiệm khác cũng rất quan trọng, bao gồm:

Xét nghiệm máu phát hiện những bệnh ung thư nào?

Xét nghiệm máu có vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và theo dõi nhiều loại ung thư khác nhau, đặc biệt là trong trường hợp ung thư liên quan đến hệ thống máu và hệ thống lympho như:

  • U lympho Hodgkin: Xét nghiệm máu có thể cung cấp thông tin về sự biến đổi trong các tế bào máu và các yếu tố liên quan đến sự phát triển của bệnh u lympho Hodgkin.
  • Bệnh bạch cầu: Xét nghiệm máu giúp xác định sự biến đổi của tế bào bạch cầu, một phần quan trọng của hệ thống miễn dịch. Những biểu hiện không bình thường có thể gợi ý về sự hiện diện của bệnh bạch cầu.
  • Ung thư hạch không Hodgkin: Xét nghiệm máu cung cấp thông tin về sự biến đổi của các tế bào máu và yếu tố liên quan đến bệnh ung thư hạch không Hodgkin.
  • Đa u tủy: Sự thay đổi trong các thành phần máu liên quan đến đa u tủy có thể được theo dõi thông qua xét nghiệm máu, giúp xác định tình trạng và phản ứng của bệnh.

Công việc xét nghiệm máu thường được tiến hành tại văn phòng bác sĩ, phòng khám, phòng thí nghiệm hoặc bệnh viện. Các chuyên gia y tế thường thực hiện xét nghiệm, bao gồm cả bác sĩ, kỹ thuật viên phòng thí nghiệm và y tá. Quy trình này thường bao gồm việc lấy mẫu máu từ bệnh nhân, sau đó tiến hành các phân tích cần thiết để xác định các chỉ số và yếu tố quan trọng liên quan đến tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Công thức máu toàn bộ là gì?

Công thức máu toàn bộ (CBC) là một xét nghiệm quan trọng đo lường sự biến đổi trong ba loại tế bào máu lưu thông trong cơ thể. Kết quả của xét nghiệm này có thể hỗ trợ các bác sĩ trong việc chẩn đoán bệnh ung thư hoặc xác định mức độ lan rộng của bệnh. Ngoài ra, một số phương pháp điều trị ung thư có thể ảnh hưởng đến sự biến đổi trong công thức máu, do đó các bác sĩ có thể đề xuất xét nghiệm CBC thường xuyên trong quá trình điều trị.

Mỗi loại tế bào máu có một phạm vi được coi là bình thường hoặc khỏe mạnh. Phạm vi này có thể thay đổi từ người này sang người khác hoặc trong cùng một người từ ngày này sang ngày khác. Dưới đây là các loại tế bào máu và phạm vi bình thường của chúng:

  • Tiểu cầu: Loại tế bào này có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu. Phạm vi bình thường của số lượng tiểu cầu là từ 150.000/mL đến 400.000/mL.
  • Các tế bào hồng cầu: Các tế bào hồng cầu cung cấp oxy cho cơ thể. Có hai cách để đo tế bào hồng cầu: hematocrit (tỷ lệ tế bào hồng cầu trong máu) và hemoglobin (loại protein trong tế bào hồng cầu). Phạm vi bình thường cho nam giới là từ 40% đến 55% cho hematocrit và từ 13,0/dL đến 17,0 g/dL cho hemoglobin. Phạm vi bình thường cho nữ giới là từ 36% đến 48% cho hematocrit và từ 11,5/dL đến 15,5 g/dL cho hemoglobin.
  • Các tế bào bạch cầu: Tế bào bạch cầu có vai trò trong việc chống nhiễm trùng. Phạm vi bình thường của tế bào bạch cầu là từ 5.000/mL đến 10.000/mL.

Nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả CBC, và các bác sĩ sẽ giúp bạn hiểu ý nghĩa của các con số. Kết quả của xét nghiệm này cần được xem xét kết hợp với các yếu tố khác, bao gồm triệu chứng của bệnh nhân và kết quả của các xét nghiệm bổ sung khác. Điều này giúp đánh giá toàn diện tình trạng sức khỏe và cung cấp thông tin chính xác hơn về tình hình bệnh.

Chất chỉ điểm khối u là gì?

Chất đánh dấu khối u là những hợp chất được sản xuất bởi tế bào ung thư hoặc tế bào bình thường của cơ thể để đáp ứng với sự xuất hiện của bệnh ung thư. Các chất đánh dấu này có thể giúp xác định loại cụ thể của ung thư. Các nhà khoa học liên tục nghiên cứu và tìm hiểu về các chất đánh dấu khối u đã biết và cũng đang khám phá các dấu hiệu khối u mới. Dưới đây là một số chất đánh dấu khối u thông thường và các loại ung thư mà chúng có thể liên quan:

Khi xét nghiệm máu phát hiện dấu hiệu của các chất đánh dấu khối u, bác sĩ sẽ thảo luận với bạn về ý nghĩa của kết quả này và đề xuất các xét nghiệm bổ sung hoặc quá trình kiểm tra khác để làm rõ hơn về tình trạng sức khỏe của bạn. Các thông tin này giúp định hướng chẩn đoán và quản lý bệnh ung thư một cách hiệu quả.

Xét nghiệm protein trong máu là gì?

Xét nghiệm protein máu sử dụng một phương pháp cụ thể được gọi là điện di để phân tách và xác định một số loại protein cụ thể có trong máu. Các protein này thường thuộc loại globulin miễn dịch, được sản xuất và thải ra bởi hệ thống miễn dịch để đáp ứng với các tình trạng bệnh như bệnh ung thư, đặc biệt là ung thư u tủy.

Phương pháp điện di (electrophoresis) là một kỹ thuật sinh học được sử dụng để tách các loại protein ra khỏi mẫu máu, dựa trên tốc độ di chuyển của chúng trong môi trường điện trường. Khi áp dụng dòng điện, các protein di chuyển với tốc độ khác nhau do tương tác với lực điện từ và lực môi trường. Quá trình này tạo ra các dải riêng biệt của các protein khác nhau trên gel điện di.

Các protein globulin miễn dịch, chẳng hạn như kháng thể, có thể tăng lên trong máu để phản ứng với tình trạng bệnh như ung thư u tủy. Xét nghiệm protein máu có thể giúp xác định sự biến đổi trong tỷ lệ và phân bố của các loại protein này trong mẫu máu. Tùy theo tình trạng cụ thể của mỗi bệnh nhân và mẫu máu, các dải protein sẽ thể hiện sự biến đổi riêng biệt, cung cấp thông tin giúp bác sĩ đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.

Tóm lại, xét nghiệm protein máu dựa trên phương pháp điện di giúp xác định sự biến đổi trong tỷ lệ và phân bố của các protein globulin miễn dịch trong máu. Việc này có thể hỗ trợ trong việc chẩn đoán và quản lý các bệnh như ung thư u tủy và các tình trạng liên quan đến hệ thống miễn dịch.

Xét nghiệm tế bào khối u tuần hoàn là gì?

Xét nghiệm tế bào khối u tuần hoàn là một xét nghiệm máu mới được sử dụng trong việc chẩn đoán bệnh ung thư bằng cách tìm kiếm tế bào khối u đang tồn tại và lưu hành trong máu. Các tế bào này thường bắt nguồn từ khối u gốc và đã vỡ ra, sau đó được giải phóng vào hệ tuần hoàn máu. Việc phát hiện tế bào khối u tuần hoàn trong máu có thể gợi ý rằng bệnh ung thư đã lan rộng ra ngoài nơi ban đầu (di căn). Xét nghiệm này có khả năng giúp theo dõi tình trạng một số loại ung thư như ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, công nghệ xét nghiệm này vẫn đang trong giai đoạn phát triển.

Quá trình xét nghiệm tế bào khối u tuần hoàn thường bao gồm việc tách các tế bào khối u từ mẫu máu và sau đó phân tích chúng để xác định các đặc điểm quan trọng. Các nhà khoa học đang nỗ lực để phát triển các phương pháp và công nghệ tiên tiến hơn để làm cho xét nghiệm này trở nên đáng tin cậy và chính xác hơn.

Chuẩn bị cho xét nghiệm máu như thế nào?

Chuẩn bị cho xét nghiệm máu đòi hỏi một số hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác và đáng tin cậy. Quá trình chuẩn bị có thể thay đổi tùy theo loại xét nghiệm cụ thể và các xét nghiệm khác mà bạn sẽ thực hiện đồng thời, bao gồm:

  • Nhịn ăn trong khoảng thời gian cụ thể: Trong một số trường hợp, bạn có thể được yêu cầu nhịn ăn trong khoảng thời gian từ 8 đến 12 giờ trước khi thực hiện xét nghiệm. Điều này đồng nghĩa với việc bạn không được ăn hoặc uống bất cứ thứ gì ngoài nước trong thời gian đó.
  • Tránh một số loại thuốc: Có thể có các loại thuốc có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm máu, do đó, bác sĩ có thể yêu cầu bạn ngừng sử dụng một số loại thuốc trước khi thực hiện xét nghiệm. Hãy tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ và thông báo về tất cả các loại thuốc bạn đang dùng.
  • Thực hiện xét nghiệm vào thời gian cụ thể: Bác sĩ có thể đề xuất một thời gian cụ thể trong ngày để thực hiện xét nghiệm. Việc này có thể liên quan đến chu kỳ cơ thể hoặc yếu tố khác tùy thuộc vào mục đích xét nghiệm.
  • Thông báo về tình trạng sức khỏe: Nếu bạn đang mắc các bệnh hoặc điều trị bệnh cụ thể, hãy thông báo cho bác sĩ trước khi thực hiện xét nghiệm. Điều này giúp bác sĩ hiểu rõ hơn về tình trạng của bạn và đưa ra các hướng dẫn thích hợp.
  • Tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ: Quan trọng nhất, hãy tuân thủ các hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ về cách chuẩn bị cho xét nghiệm máu. Việc tuân thủ đúng hướng dẫn giúp đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác và có ích.

Mong đợi điều gì trong quá trình xét nghiệm máu?

Việc lấy mẫu máu để thực hiện xét nghiệm thường chỉ mất vài phút và là một quá trình an toàn, bao gồm

  • Quấn dải chặt quanh cánh tay: Bác sĩ sẽ quấn một dải cao su chặt quanh cánh tay để tạo áp lực nhằm làm phình tĩnh mạch và dễ dàng thấy và tiếp cận chỗ thích hợp để lấy mẫu máu.
  • Làm sạch da: Bác sĩ sẽ làm sạch một phần da bên trong khu vực khuỷu tay để đảm bảo vùng da được làm sạch trước khi lấy mẫu máu.
  • Lấy mẫu máu: Bác sĩ sẽ sử dụng một kim mỏng để đâm vào vùng da đã được làm sạch, thường tại vùng gần tĩnh mạch. Việc này có thể gây một cảm giác châm chích nhẹ hoặc một cảm giác như kim châm.
  • Gắn ống và lấy mẫu: Sau khi kim đã được đâm vào tĩnh mạch, một ống sẽ được gắn vào kim, và máu sẽ được đổ vào ống từ tĩnh mạch.
  • Tháo băng và kim: Sau khi mẫu máu đã được lấy, bác sĩ sẽ tháo băng và kim ra khỏi vùng đó.
  • Áp lực và miếng băng: Bác sĩ có thể đặt áp lực nhẹ lên vùng nơi kim đã đâm vào để giúp ngừng chảy máu nhanh hơn. Sau đó, một miếng băng sẽ được đặt lên vùng đó để bảo vệ và giữ cho vùng không bị nhiễm trùng.

Sau khi xét nghiệm máu hoàn thành, bạn nên giữ miếng băng ở vùng đó trong vài giờ để đảm bảo rằng máu ngưng chảy và vết thương lành. Bạn cũng có thể được khuyến nghị tránh tập thể dục hoặc vận động mạnh trong vài giờ sau xét nghiệm để tránh làm tổn thương vùng đó. Tuy hiếm khi, có thể xuất hiện một vết bầm tím nhỏ tại nơi kim đã đâm vào da, và điều này thường không gây ra vấn đề nghiêm trọng.

Khi nào biết kết quả xét nghiệm máu ung thư?

Thời gian để nhận kết quả xét nghiệm máu có thể dao động từ một vài giờ đến một tuần, tùy thuộc vào loại xét nghiệm cụ thể và thực hiện tại đâu. Bác sĩ sẽ thông báo cho bạn khi nào bạn có thể mong đợi nhận kết quả và sẽ thảo luận với bạn tại cuộc hẹn sau đó để giải thích kết quả và đưa ra đánh giá.

Phương pháp này là một công cụ mạnh mẽ trong việc cung cấp thông tin về tình trạng sức khỏe tổng thể, chức năng của các cơ quan, và cả việc phát hiện các bệnh tiềm ẩn. Nếu bạn đang thực hiện xét nghiệm máu để tìm kiếm dấu hiệu của ung thư, hãy chắc chắn hỏi bác sĩ về loại xét nghiệm cụ thể mà bạn sẽ thực hiện và lý do tại sao xét nghiệm đó được tiến hành. Kết quả thường được đánh giá cùng với nhiều yếu tố khác, bao gồm cả triệu chứng mà bạn đang gặp phải và các kết quả của các xét nghiệm bổ sung khác.

Nguồn:

  • American Society of Clinical Oncology. Understanding Your Complete Blood Count (CBC) Tests. (https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/diagnosing-cancer/reports-and-results/understanding-your-complete-blood-count-cbc-tests) Accessed 2/1/2022.
  • Leukemia and Lymphoma Society. Blood Tests. (https://www.lls.org/treatment/lab-and-imaging-tests/blood-tests) Accessed 2/1/2022.
  • U.S. National Library of Medicine. Tumor Marker Tests. (https://medlineplus.gov/lab-tests/tumor-marker-tests/) Accessed 2/1/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :