Home / Sức Khỏe / Xét nghiệm huyết sắc tố: lợi ích, tác dụng phụ, cách thực hiện

Xét nghiệm huyết sắc tố: lợi ích, tác dụng phụ, cách thực hiện

/

Xét nghiệm huyết (hemoglobin test) là một xét nghiệm máu cơ bản để đo lượng hemoglobin trong máu của một người. Hemoglobin là một protein có trong hồng cầu, có vai trò quan trọng trong việc vận chuyển oxy từ phổi đến các tế bào và mô trong cơ thể và loại bỏ khí carbon dioxide từ cơ thể.

xét nghiệm huyết sắc tố

Xét nghiệm huyết sắc tố là gì?

Xét nghiệm huyết (hemoglobin test) là một phương pháp chẩn đoán y tế quan trọng trong việc đo lượng huyết sắc tố trong máu. Hemoglobin, một loại protein quan trọng, là thành phần chính của hồng cầu (red blood cells – RBCs). Hemoglobin chứa sắt, cho phép nó tương tác với oxy. Chức năng quan trọng của hemoglobin là giúp các tế bào hồng cầu mang oxy từ phổi đến các mô và cơ quan khác trên khắp cơ thể.

Mức độ huyết sắc tố trong máu, cụ thể là lượng huyết sắc tố bạn có, cung cấp thông tin quý báu về tình trạng sức khỏe của hệ thống hồng cầu. Kiểm tra mức huyết sắc tố có thể cung cấp bác sĩ những dấu hiệu quan trọng để chẩn đoán các vấn đề liên quan đến máu và các tình trạng khác. Phân tích kết quả xét nghiệm huyết sắc tố thường được sử dụng để xác định bệnh thiếu máu (anemia), một tình trạng thường liên quan đến sự thiếu hụt huyết sắc tố hoặc hồng cầu không hoạt động đúng cách.

Tại sao cần thực hiện xét nghiệm huyết sắc tố?

Trong lĩnh vực y tế, việc thực hiện xét nghiệm huyết sắc tố là một quy trình quan trọng trong quá trình khám sức khỏe định kỳ. Xét nghiệm này được thực hiện thông qua việc tiến hành xét nghiệm công thức máu toàn bộ (CBC), nhằm xác định các thành phần chính của máu như hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu trong mẫu máu của bệnh nhân. Thông tin chi tiết về các yếu tố này cung cấp cho bác sĩ cái nhìn tổng quan về tình trạng sức khỏe của người bệnh và giúp họ sàng lọc và đánh giá các tình trạng bệnh lý tiềm ẩn.

Ngoài việc thực hiện trong các cuộc kiểm tra định kỳ, xét nghiệm huyết sắc tố cũng có vai trò quan trọng trong việc xác định các vấn đề liên quan đến nồng độ huyết sắc tố. Nếu bạn trải qua các triệu chứng gợi ý về sự thay đổi trong nồng độ huyết sắc tố, bác sĩ của bạn có thể quyết định thực hiện xét nghiệm này. Các triệu chứng như mệt mỏi, hồi hộp, hoặc thậm chí các triệu chứng không rõ nguyên nhân khác có thể là dấu hiệu của nồng độ huyết sắc tố thấp hoặc nồng độ huyết sắc tố cao, và việc xác định chính xác nguyên nhân là cần thiết để đưa ra chẩn đoán và kế hoạch điều trị phù hợp.

Huyết sắc tố thấp là gì?

Hiểu rõ về tình trạng huyết sắc tố là một phần quan trọng để đảm bảo sức khỏe tổng thể. Lượng huyết sắc tố thấp hoặc sự thiếu hụt tế bào hồng cầu (RBC) đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận chuyển oxy đến các mô và cơ quan của cơ thể. Điều này có thể gây ra những tác động tiêu cực đối với sức khỏe.

Các triệu chứng của lượng huyết sắc tố thấp bao gồm:

  • Mệt mỏi dù không có hoạt động vận động mạnh.
  • Da nhợt nhạt (xanh xao) trên khuôn mặt và các bộ phận khác của cơ thể.
  • Hụt hơi, khó thở ngay cả khi thực hiện các hoạt động vận động nhẹ.
  • Suy yếu cơ bắp và làm giảm sức bền, sức chịu đựng.
  • Chóng mặt, hoa mắt khi đứng dậy nhanh.
  • Tay chân lạnh.

Huyết sắc tố cao là gì?

Việc có một lượng huyết sắc tố cao hoặc tăng quá mức tế bào hồng cầu trong máu có thể gây ra hiện tượng máu đặc hơn và dẫn đến tình trạng chậm chạp trong quá trình lưu thông máu. Máu đặc không thể chảy một cách dễ dàng qua các mạch máu, dẫn đến việc cung cấp oxy đến các cơ quan và mô trong cơ thể bị suy giảm.

Các triệu chứng của tình trạng tăng huyết sắc tố bao gồm những dấu hiệu sau:

  • Nhức đầu, có thể kéo dài hoặc cơn đau đầu cứ thường xuyên tái phát.
  • Nhìn mờ hoặc hoặc thậm chí có sự biến dạng trong hình ảnh.
  • Sự mất cân bằng hoặc cảm giác chóng mặt khi thay đổi tư thế đột ngột.
  • Ngứa da hoặc cảm giác ngứa khắp cơ thể.
  • Các cục máu đông, gây ra nguy cơ cao cho các vấn đề về sức khỏe như đột quỵ hoặc viêm tĩnh mạch sâu.

Chuẩn bị cho xét nghiệm huyết sắc tố như thế nào?

Xét nghiệm huyết sắc tố là một quy trình không đòi hỏi bất kỳ sự chuẩn bị đặc biệt nào. Thời gian thực hiện xét nghiệm chỉ mất vài phút, và bạn có thể dễ dàng được tiến hành tại văn phòng của bác sĩ, phòng thí nghiệm y tế hoặc các cơ sở ngoại trú khác.

Tuy nhiên, trong một số tình huống cụ thể, xét nghiệm huyết sắc tố có thể được thực hiện đồng thời với các xét nghiệm máu khác đòi hỏi bạn phải tuân thủ một số hướng dẫn cụ thể trước khi tiến hành xét nghiệm. Thường thì, những hướng dẫn này liên quan đến việc nhịn ăn (không ăn hoặc uống) trong một khoảng thời gian cụ thể trước khi xét nghiệm.

Xét nghiệm huyết sắc tố được thực hiện như thế nào?

Trong quá trình kiểm tra sức khỏe, bác sĩ thường thực hiện việc lấy mẫu máu từ bệnh nhân để đánh giá các chỉ số y tế quan trọng. Việc lấy mẫu máu có thể thực hiện từ cánh tay, bàn tay hoặc thậm chí là ngón tay tùy thuộc vào tình hình cụ thể và độ tuổi của người bệnh.

Trước khi tiến hành lấy mẫu máu, bác sĩ sẽ tiến hành lau sạch vùng da cần lấy mẫu bằng cồn để đảm bảo sự vệ sinh và tránh nhiễm trùng. Sau đó, họ sẽ đặt một sợi dây thun quanh cánh tay (hoặc ngón tay) của bạn và yêu cầu bạn nắm chặt tay lại. Việc này giúp máu lưu thông dễ dàng hơn, giúp cho quá trình lấy mẫu diễn ra một cách thuận lợi hơn.

Tiếp theo, bác sĩ sẽ sử dụng một cây kim nhỏ để đâm vào tĩnh mạch ở vùng đã được chuẩn bị. Đôi khi, bạn có thể cảm thấy một chút đau nhức khi kim tiến vào da và tĩnh mạch. Máu sẽ chảy từ kim vào một lọ thuốc đặc biệt được chuẩn bị sẵn.

Cuối cùng, lọ thuốc chứa mẫu máu này sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để tiến hành các xét nghiệm và phân tích cụ thể. Kết quả từ việc phân tích mẫu máu này sẽ cung cấp thông tin quý báu về tình trạng sức khỏe của bạn và giúp bác sĩ đưa ra đánh giá chính xác và kế hoạch điều trị phù hợp.

Những rủi ro của xét nghiệm huyết sắc tố là gì?

Xét nghiệm máu là một thủ tục không gây nhiều rủi ro cho bệnh nhân. Trong quá trình lấy mẫu máu, một số người có thể trải qua cảm giác đau nhẹ, tuy nhiên, đây là một tình trạng tạm thời và thường không gây hại. Thậm chí, vị trí lấy máu có thể xuất hiện các dấu vết như bầm tím hoặc sưng tấy trong vài ngày sau xét nghiệm. Tuy nhiên, không cần lo lắng, vì những triệu chứng này thường tự giảm đi và biến mất mà không gây ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.

Kết quả kiểm tra có ý nghĩa gì?

Xét nghiệm huyết sắc tố là một công cụ quan trọng giúp xác định mức độ hemoglobin trong máu và từ đó đưa ra thông tin về tình trạng sức khỏe của người được kiểm tra. Hemoglobin là một protein chứa sắt có trong hồng cầu, và nồng độ của nó có thể chỉ ra sự thiếu máu hoặc tình trạng thừa máu.

Phạm vi bình thường của nồng độ hemoglobin trong máu của người lớn thường nằm trong khoảng từ 12 gam/dl đến 17,4 gam/dl. Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là mức độ này có thể khác nhau tùy thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm độ tuổi, chủng tộc và giới tính. Ví dụ, trẻ em và phụ nữ có thể có mức độ hemoglobin thấp hơn so với nam giới hoặc người già. Cần xem xét các yếu tố liên quan đến lối sống và môi trường, bởi vì chúng có thể ảnh hưởng đến mức độ hemoglobin.

Một số yếu tố cụ thể liên quan đến môi trường và lối sống bao gồm:

  • Độ cao: Ở các vùng có độ cao cao, nồng độ hemoglobin thường cao hơn để đáp ứng nhu cầu của cơ thể trong việc cung cấp oxy.
  • Chế độ ăn uống: Thiếu chất sắt và dưỡng chất khác trong khẩu phần hàng ngày có thể dẫn đến thiếu máu.
  • Tập thể dục hoặc hoạt động thể chất: Tập luyện thể thao có thể tăng cường sản xuất hồng cầu và cải thiện sức khỏe tổng thể.
  • Thuốc bạn đang dùng: Nếu bạn đang dùng thuốc hoặc điều trị bất kỳ, nên thảo luận với bác sĩ để hiểu rõ tác động của chúng lên nồng độ hemoglobin của bạn.

Nồng độ hemoglobin thấp có nghĩa là gì?

Mức độ thấp hoặc thiếu máu hemoglobin, một chỉ số quan trọng trong lĩnh vực y tế, có thể đưa ra nhiều dấu hiệu quan trọng về tình trạng sức khỏe của cơ thể. Thấp hơn mức bình thường hoặc thiếu máu hemoglobin thường tượng trưng cho sự không đủ sản xuất hồng cầu trong cơ thể. Tuy nhiên, cũng có khả năng rằng hồng cầu đang bị phá hủy nhanh hơn tốc độ chúng được tạo ra, một hiện tượng được gọi là thiếu máu tán huyết. Sự mất máu mãn tính, kéo dài theo thời gian, cũng là nguyên nhân dẫn đến giảm nồng độ hemoglobin trong máu. Điều này thường xảy ra trong trường hợp mất máu do phẫu thuật, chấn thương, chảy máu kinh nguyệt hoặc chảy máu từ đường tiêu hóa.

Ngoài ra, mức độ hemoglobin thấp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:

  • Thiếu sắt.
  • Thiếu chất dinh dưỡng quan trọng như vitamin B12 hoặc axit folic.
  • Ung thư ảnh hưởng đến máu hoặc tủy xương.
  • Bệnh di truyền Thalassemia.
  • Rối loạn chức năng thận dẫn đến giảm sản xuất erythropoietin, một hormone cần thiết cho sự hình thành hồng cầu.
  • Bệnh gan ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất.
  • Bệnh hồng cầu hình liềm gây ra các vấn đề về cung cấp oxy cho cơ thể.
  • Các bệnh tự miễn dịch gây viêm nhiễm và phá hủy hồng cầu.

Nồng độ hemoglobin cao có nghĩa là gì?

Một số tình trạng dẫn đến sự tăng lượng tế bào hồng cầu trong máu, gây ra sự tăng nồng độ huyết sắc tố trong máu. Khi cơ thể mất nước, tình trạng này có thể xảy ra do sự tăng số lượng tế bào hồng cầu so với dung tích máu. Nồng độ hemoglobin cao có thể là một biểu hiện của các tình trạng sau đây trong lĩnh vực y tế:

  • Bệnh đa hồng cầu nguyên phát, một tình trạng trong đó cơ thể sản xuất quá nhiều tế bào hồng cầu mà không có nguyên nhân rõ ràng.
  • Dị tật tim bẩm sinh gây ra sự tăng nồng độ hemoglobin do cơ tim hoạt động không hiệu quả, làm tăng lượng tế bào hồng cầu cần thiết để cung cấp đủ oxy cho cơ thể.
  • Các bệnh thận, bao gồm cả ung thư thận, có thể ảnh hưởng đến cơ chế sản xuất và sử dụng erythropoietin, một hormone quan trọng cho sự hình thành tế bào hồng cầu. Điều này có thể dẫn đến tăng sản xuất tế bào hồng cầu và nồng độ hemoglobin cao.
  • Bệnh phổi, chẳng hạn như tắc nghẽn phổi mãn tính (COPD) và xơ phổi có thể gây ra sự giảm khả năng cung cấp oxy đủ cho cơ thể. Để đáp ứng nhu cầu oxy, cơ thể có thể tạo thêm tế bào hồng cầu, dẫn đến nồng độ hemoglobin tăng.

Sự khác biệt giữa xét nghiệm huyết sắc tố và xét nghiệm a1c là gì?

Xét nghiệm huyết sắc tố thường được áp dụng rộng rãi để đánh giá tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Tuy nhiên, một loại xét nghiệm quan trọng khác là xét nghiệm huyết sắc tố A1C đã trở nên quan trọng trong việc chẩn đoán bệnh tiểu đường và theo dõi mức đường glucose trong máu. Huyết sắc tố A1C có khả năng kết hợp với glucose trong huyết tương, và thông qua xét nghiệm này, ta có thể đo lường lượng glucose đã liên kết với huyết sắc tố trong khoảng thời gian cụ thể. Khi mức độ huyết sắc tố A1C cao hơn, điều này cho biết mức đường glucose trong máu cũng cao hơn.

Quy trình xét nghiệm huyết sắc tố A1C đơn giản và dễ hiểu, nhưng lại mang lại thông tin quan trọng về tình trạng sức khỏe của người bệnh. Điều này chỉ là một phần của bức tranh toàn diện về cách tế bào máu hoạt động để duy trì sức khỏe tổng thể của cơ thể.

Nguồn:

  • Centers for Disease Control and Prevention. Thalassemia. (https://www.cdc.gov/ncbddd/thalassemia/facts.html) (https://www.cdc.gov/ncbddd/thalassemia/facts.html) Accessed 7/18/2022.
  • Lab Tests Online. Hemoglobin. (https://labtestsonline.org/tests/hemoglobin) Accessed 7/18/2022.
  • National Heart, Lung, and Blood Institute. Blood Tests. (https://www.nhlbi.nih.gov/health/blood-tests) Accessed 7/18/2022.
  • National Heart, Lung, and Blood Institute. In Brief: Your Guide to Anemia. (https://www.nhlbi.nih.gov/files/docs/public/blood/anemia-inbrief_yg.pdf) Accessed 7/18/2022.
  • National Heart, Lung, and Blood Institute. Polycythemia Vera. (https://www.nhlbi.nih.gov/health-topics/polycythemia-vera) Accessed 7/18/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :