Home / Sức Khỏe / Vitamin B9 là gì, tác dụng, liều dùng, khuyến nghị, thực phẩm giàu vitamin B9

Vitamin B9 là gì, tác dụng, liều dùng, khuyến nghị, thực phẩm giàu vitamin B9

/

Vitamin B9 hay axit folic (còn gọi là folate) rất cần thiết cho quá trình tái tạo tế bào cũng như cho sự phát triển của thai nhi. Cùng Bomtech khám phá vai trò của loại vi chất này với cơ thể, lượng dinh dưỡng được khuyến nghị, nguy cơ thiếu hụt hoặc quá liều cũng như các ứng dụng y tế.

thực phẩm giàu vitamin b9 (3)

Vitamin B9 là gì?

Vitamin B9 hay axit folic là một trong những loại vitamin tan trong nước. Nó còn được gọi là “folate”, thuật ngữ này nhắc lại rằng vitamin B9 có nhiều trong các loại rau lá xanh đậm (rau bina, xà lách).

vitamin b9 là gì

Vai trò của vitamin B9 trong cơ thể 

Vitamin B9, còn được gọi là axit folic, đóng một vai trò quan trọng trong nhiều quá trình sinh học cơ bản trong cơ thể con người. Dưới đây là một số chức năng quan trọng của vitamin B9:

  • Chuyển hóa axit amin: Vitamin B9 tham gia vào quá trình chuyển hóa axit amin, là các thành phần cơ bản của protein. Nó giúp tạo ra các axit nucleic, như DNA và RNA, cần thiết cho sự tổng hợp protein.
  • Sản xuất DNA: Vitamin B9 là một yếu tố quan trọng trong quá trình sản xuất DNA, chứa thông tin di truyền của tất cả các tế bào. Điều này đặc biệt quan trọng trong quá trình tái tạo tế bào nhanh chóng, như tế bào hồng cầu, bạch cầu (có vai trò trong hệ miễn dịch), tế bào ruột, và tế bào da, để duy trì chức năng cơ bản của cơ thể.
  • Giảm homocysteine: Khi kết hợp với vitamin B12, vitamin B9 giúp giảm nồng độ homocysteine ​​trong máu. Homocysteine ​​là một hợp chất có thể gây hại và được coi là một yếu tố nguy cơ cho bệnh tim mạch. Do đó, cung cấp đủ vitamin B9 và B12 có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch.
  • Hệ thần kinh: Vitamin B9 tham gia vào hoạt động bình thường của hệ thần kinh và sản xuất một số chất trung gian thần kinh, đóng vai trò quan trọng trong truyền tín hiệu thần kinh và chức năng thần kinh.
  • Mang thai: Trong phụ nữ, nhu cầu về vitamin B9 tăng lên trong thời kỳ mang thai. Điều này là do sự phát triển của các mô của mẹ như máu và tử cung, và cũng để đảm bảo sự phát triển và hình thành hệ thống thần kinh của thai nhi.
thực phẩm giàu vitamin b9 (7)

Hàm lượng dinh dưỡng khuyến nghị

Đối tượngTham khảo dinh dưỡng về vitamin B9 tính bằng microgam (µg) mỗi ngày
Trẻ sơ sinh70
Trẻ em từ 1 đến 3 tuổi100
Trẻ em từ 4 đến 6 tuổi150
Trẻ em từ 7 đến 9 tuổi200
Trẻ em từ 10 đến 12 tuổi250
Thanh thiếu niên từ 13 đến 15 tuổi300
Thiếu nữ trên 16 tuổi và phụ nữ330
Thanh thiếu niên trên 16 tuổi và nam giới330
Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú400

thực phẩm giàu vitamin b9 (7)

Nguồn thực phẩm giàu vitamin B9

Có thể bổ sung vitamin B9 thông qua các loại thực phẩm tự nhiên, thực phẩm chế biến và thực phẩm bổ sung. Tuy nhiên, việc duy trì một chế độ ăn uống cân đối và đa dạng là quan trọng để đảm bảo cung cấp đủ vitamin B9 và các dưỡng chất khác cho cơ thể.

Thực phẩmHàm lượng vitamin B9 tính bằng microgam (µg) trên 100g
Men bia2500
Ngũ cốc ăn sáng tăng cường118 đến 333
Thịt cừu hoặc gan bê, nấu chín155 đến 330
Pate gan gia cầm321
Gan cá tuyết đóng hộp263
Mùi tây, bạc hà, hẹ110 đến 198
Quả phỉ, quả óc chó, đậu phộng, hạnh nhân, quả hồ trăn93 đến 198
Bồ công anh191
Rau diếp xoăn, xà lách thịt cừu, rau diếp xoăn, xà lách91 đến 125
Hạt dẻ luộc120
Cải Brussels, bông cải xanh, nấu chín102 đến 110
Phô mai dê80 đến 108
Đậu xanh sống (“giá đỗ”)106
Trứng luộc106
Dưa gang98

thực phẩm giàu vitamin b9 (7)

Tác dụng của vitamin B9 với sức khỏe

Tốt cho thụ thai

ANSES (Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail) là một cơ quan chính phủ của Pháp có trách nhiệm đảm bảo sự an toàn trong lĩnh vực thực phẩm, môi trường và công việc. Khuyến nghị bổ sung 400 mg axit folic ít nhất 2 tháng trước khi thụ thai là một phần của nỗ lực ngăn ngừa sự thiếu hụt axit folic ở phụ nữ mang thai.

Sự thiếu hụt axit folic trong thai kỳ có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe cho thai nhi, trong đó có biến dạng ống thần kinh. Ống thần kinh là một phần quan trọng của hệ thần kinh nguyên thủy và phát triển ở giai đoạn sớm của thai kỳ. Sự thiếu hụt axit folic có thể dẫn đến một loạt các vấn đề về sức khỏe, bao gồm sự không phát triển đúng cách của ống thần kinh, gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho thai nhi.

Duy trì trí nhớ ở người cao tuổi 

Có một số nghiên cứu đã tìm thấy mối liên hệ giữa nồng độ folate (axit folic) trong máu và hiệu suất trí tuệ. Nhiều nghiên cứu quan tâm đến vai trò của axit folic và các loại vitamin B khác trong quá trình bảo vệ sức khỏe não và trí tuệ. Một số kết quả nghiên cứu đã gợi ý mối liên hệ giữa sự thiếu hụt axit folic và nguy cơ mắc bệnh Alzheimer hoặc chứng mất trí nhớ.

Tuy nhiên, việc đưa ra kết luận về lợi ích của việc bổ sung axit folic hoặc các vitamin B khác để cải thiện hoạt động nhận thức, bao gồm trí nhớ và sự tập trung, vẫn là một vấn đề đang được nghiên cứu. Một số nghiên cứu can thiệp đã được tiến hành để xem xét tác động của việc bổ sung axit folic, vitamin B6 và vitamin B12 đối với suy giảm nhận thức, đặc biệt là ở những người mắc bệnh Alzheimer.

Một ví dụ là thử nghiệm được tiến hành ở Hoa Kỳ, trong đó người tham gia đã được bổ sung vitamin B6, B9 (axit folic), và B12 trong 18 tháng. Tuy nhiên, kết quả của thử nghiệm này không cho thấy sự chậm trễ trong quá trình suy giảm nhận thức ở những bệnh nhân đã mắc bệnh Alzheimer.

Phòng ngừa tim mạch

Sự thiếu hụt vitamin B9 (axit folic) và B12 có thể dẫn đến sự gia tăng nồng độ homocysteine ​​trong máu, một hợp chất có liên quan đến sự gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Homocysteine ​​là một amino acid, và một nồng độ cao của nó có thể gây hại cho hệ thống tim mạch.

Một số nghiên cứu can thiệp đã được thực hiện để xem xét tác động của việc bổ sung vitamin B9 (axit folic) và B12 (cùng với vitamin B6 trong một số trường hợp) đối với nồng độ homocysteine ​​và nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Kết quả của những nghiên cứu này không luôn nhất quán và có thể phụ thuộc vào ngữ cảnh cụ thể và thời gian theo dõi.

Một phân tích được công bố vào năm 2012 đã xem xét lại 19 nghiên cứu can thiệp với tổng số 47.921 người tham gia. Kết luận từ phân tích này là việc bổ sung vitamin B6, B9 và B12 không làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch hoặc nhồi máu cơ tim. Tuy nhiên, điều này có thể làm giảm 12% nguy cơ đột quỵ.

Dường như có sự không nhất quán trong kết quả của các nghiên cứu về vai trò của vitamin B9 trong nguy cơ tim mạch và các vấn đề liên quan đến hệ thống tim mạch. Một số yếu tố có thể giải thích điều này bao gồm tác động của thời gian, ngữ cảnh, và các yếu tố khác nhau trong dự án nghiên cứu. Điều này cũng có thể phần nào được giải thích bằng cách vitamin B9 thường liên quan một cách có hệ thống với vitamin B6 và B12, và tác động của chúng có thể phụ thuộc vào cách chúng tương tác với nhau và với các yếu tố khác trong cơ thể.

Phòng chống ung thư

Mối quan hệ giữa lượng vitamin B9 (axit folic) và nguy cơ mắc các loại bệnh ung thư khác nhau đã được nghiên cứu và có sự không nhất quán trong kết quả của các nghiên cứu khác nhau. Một số nghiên cứu quan sát đã tìm thấy mối quan hệ nghịch đảo giữa lượng vitamin B9 và nguy cơ mắc bệnh ung thư, bao gồm ung thư ruột kết, phổi, tuyến tụy, dạ dày và vú.

Ví dụ, một nghiên cứu lớn tại Hoa Kỳ trên 525.000 người tham gia từ 50 đến 71 tuổi đã thấy rằng nguy cơ mắc bệnh ung thư ruột kết giảm 30% ở những người có lượng vitamin B9 ít nhất 900 mg mỗi ngày, so với những người ăn ít hơn 200 mg. Tuy nhiên, kết quả của các nghiên cứu can thiệp (thường là các thử nghiệm tương tự việc bổ sung vitamin B9) đã không luôn đồng nhất. Trong một số nghiên cứu, việc bổ sung không có tác dụng bảo vệ khỏi ung thư, trong khi trong các nghiên cứu khác, việc bổ sung đã làm tăng nguy cơ mắc một số loại bệnh ung thư một cách nghịch lý.

Với kiến thức hiện tại và dựa trên các nghiên cứu đã được tiến hành, các nhà nghiên cứu tin rằng vitamin B9, khi được cung cấp ở liều lượng dinh dưỡng thông qua thực phẩm, có thể ngăn ngừa sự hình thành các tế bào bất thường ở những người khỏe mạnh. Tuy nhiên, ở liều cao tương ứng với việc dùng chất bổ sung vitamin B9, nó có thể thúc đẩy sự phát triển của các tế bào ung thư sau khi các tế bào bất thường đã xuất hiện. Cần thêm nghiên cứu để hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa vitamin B9 và ung thư, và điều này có thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm liều lượng và thời gian sử dụng.

Chống trầm cảm

Nghiên cứu về mối liên quan giữa việc bổ sung folate (vitamin B9) và tự tử là một phần quan trọng của nghiên cứu y khoa và tâm lý. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng mối liên quan này cần được tiếp tục nghiên cứu và xác minh thông qua nhiều nghiên cứu lâm sàng khác nhau trước khi có thể rút ra bất kỳ kết luận chính thức nào.

Kết quả từ nghiên cứu dịch tễ học dược lý ban đầu là một tín hiệu quan trọng, nhưng chưa đủ để xác định một mối quan hệ chắc chắn giữa việc sử dụng folate và tự tử. Các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn và cẩn thận hơn sẽ cần được thực hiện để kiểm chứng những phát hiện ban đầu và xác định liệu folate có thể được sử dụng như một công cụ ngăn ngừa tự tử hay không.

Ngoài ra, việc sử dụng bất kỳ loại thuốc hoặc chất bổ sung nào cũng cần được thảo luận và kiểm tra với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Tự uống axit folic mà không được hướng dẫn có thể gây ra các vấn đề sức khỏe khác và không được khuyến nghị.

thực phẩm giàu vitamin b9 nhất 1

Nguy cơ thiếu axit folic

Sự thiếu hụt vitamin B9 (axit folic) có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Dưới đây là một số yếu tố có thể dẫn đến thiếu hụt folate cho cơ thể:

  • Nhu cầu folate tăng lên trong thai kỳ và khi cho con bú.
  • Tiêu thụ vitamin B9 không đủ có thể xảy ra trong trường hợp nghiện rượu mãn tính hoặc khi có suy dinh dưỡng và thiếu dinh dưỡng.
  • Những người mắc các bệnh lý đường ruột, tiêu chảy kéo dài, trạng thái stress liên tục, hoặc rối loạn kém hấp thu có thể kém hấp thu axit folic.
  • Có một số loại thuốc, như thuốc trị viêm loét đại tràng, tiểu đường, cao huyết áp và nhiều loại thuốc khác, có thể làm giảm hấp thu folate.

Sự thiếu hụt hoặc thiếu hụt vitamin B9 có thể xảy ra khi lượng axit folic trong chế độ ăn uống không đủ (do chế độ ăn uống không cân bằng hoặc thiếu trái cây và rau quả), trong trường hợp tiêu hóa kém (có thể do các vấn đề về tiêu hóa), hoặc khi nhu cầu tăng lên, chẳng hạn như trong thai kỳ.

Ở phụ nữ mang thai, tình trạng thiếu hụt folate phổ biến hơn trong trường hợp mang thai đa thai hoặc sinh đôi, bao gồm sự bất thường trong quá trình hình thành hệ thống thần kinh và có thể dẫn đến tình trạng sinh non.

thực phẩm giàu vitamin b9 (7)

Nguy cơ dư thừa vitamin B9

Tiêu thụ vitamin B9 (axit folic) ở liều cao có thể gây ra rối loạn thần kinh và có thể có các tác dụng phụ không mong muốn. Chính vì vậy, các chuyên gia đã đặt giới hạn liều lượng an toàn cho axit folic là 1000 mg (1 mg) mỗi ngày. Nếu cần thiết, và muốn dùng liều cao hơn, điều này nên được thực hiện dưới sự giám sát y tế để đảm bảo an toàn và tránh các tác dụng phụ có thể xảy ra. Việc tuân thủ liều lượng được khuyến nghị và tư vấn với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế là rất quan trọng để đảm bảo sự an toàn trong việc sử dụng vitamin B9.

thực phẩm giàu vitamin b9 nhất 1

Tương tác vitamin B9 với các chất khác

Một số tình huống và thuốc có thể ảnh hưởng đến nồng độ vitamin B9 (axit folic) trong cơ thể và đòi hỏi sự chú ý đặc biệt:

  • Thuốc tránh thai: Các loại thuốc tránh thai có thể ảnh hưởng đến nồng độ axit folic trong máu. Tuy nhiên, hậu quả cụ thể có thể thay đổi tùy thuộc vào loại thuốc và cơ địa của mỗi người.
  • Methotrexate: Methotrexate là một loại thuốc được sử dụng để điều trị một số bệnh ung thư, viêm khớp dạng thấp và bệnh vẩy nến. Nó tác động đối kháng với axit folic, làm mất tác dụng của nó. Do đó, việc bổ sung axit folic được khuyến nghị để giảm tác dụng phụ của methotrexate, bao gồm các triệu chứng tiêu hóa và viêm miệng.
  • Phenobarbital, primidon, phenytoin, fosphenytoin: Các loại thuốc chống động kinh này bị phân hủy nhanh bởi axit folic. Do đó, bổ sung axit folic không được khuyến nghị trong trường hợp điều trị bằng các loại thuốc này.

Những người đang dùng thuốc tránh thai, methotrexate hoặc các loại thuốc chống động kinh cần thảo luận về việc bổ sung vitamin B9 với bác sĩ hoặc chuyên gia y tế để đảm bảo rằng họ nhận đủ lượng cần thiết và tránh tình huống thiếu hụt vitamin B9 có thể gây ra các vấn đề sức khỏe.

Nguồn:

  • A. Martin et al. Apports nutritionnels conseillés pour la population française. Ed Lavoisier, Tec & Doc. 2001.
  • Anses. Actualisation des repères du PNNS: révision des repères de consommations alimentaires. Novembre 2016.
  • Anses. Table de composition du Ciqual. 2016.
  • B. Campillo. Les problèmes nutritionnels chez l’alcoolique chronique. CND. 2000 ; 35 (2) : 93-98.
  • C. Poitou & al. Carences nutritionnelles après by-pass gastrique : diagnostic, prévention et traitements. CND. 2007 ; 42 (3) : 153-165.
  • B. Hooshmand & al. (2012). Associations between serum homocysteine, holotranscobalamin, folate and cognition in the elderly: a longitudinal study. J Intern Med 271(2): 204-212.
  • AH. Ford AH & al. Effect of homocysteine lowering treatment on cognitive function: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. J Alzheimers Dis. 2012 ; 29 (1): 133-149.
  • PS. Aisen & al. High-dose B vitamin supplementation and cognitive decline in Alzheimer disease: a randomized controlled trial. JAMA. 2008 ; 300 (15): 1774-1783.
  • CM. Albert & al. Effect of folic acid and B vitamins on risk of cardiovascular events and total mortality among women at high risk for cardiovascular disease: a randomized trial. JAMA. 2008 ; 299 (17): 2027-2036.
  • T. Huang & al. Meta-analysis of B vitamin supplementation on plasma homocysteine, cardiovascular and all-cause mortality. Clin Nutr. 2012 ; 31 (4): 448-454.
  • TM. Gibson & al. Pre- and postfortification intake of folate and risk of colorectal cancer in a large prospective cohort study in the United States. Am J Clin Nutr. 2011 ; 94 (4): 1053-1062.
  • VA. Andreeva & al. B Vitamin and/or omega-3 Fatty Acid Supplementation and Cancer: Ancillary Findings From the Supplementation With Folate, Vitamins B6 and B12, and/or Omega-3 Fatty Acids (SU.FOL.OM3) Randomized Trial. Arch Intern Med. 2012 ; 172 (7): 540-7.
  • M. Ebbing & al. Cancer incidence and mortality after treatment with folic acid and vitamin B12. JAMA. 2009 ; 302 (19): 2119-2126.
  • JW. Miller & al. Folic acid and cancer : where are we today ? Lancet. 2013; 381(9871): 974-6.
  • http://www.doctissimo.fr/principe-actif-6977-METHOTREXATE.htm
  • Agence nationale de sécurité du médicament et des produits de santé (ANSM). Thésaurus des interactions médicamenteuses. Août 2016.
  • JAMA Network Psychiatrie – 28 septembre 2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :