Home / Sức Khỏe / Sinh thiết kim nhỏ là gì, quy trình thực hiện, lợi ích, rủi ro

Sinh thiết kim nhỏ là gì, quy trình thực hiện, lợi ích, rủi ro

/

Sinh thiết bằng kim (needle biopsy) được sử dụng để lấy mô, dịch hoặc tế bào từ các khối u bất thường ở vú, tuyến giáp, hạch bạch huyết hoặc các vùng khác trên cơ thể. Sau đó, mẫu được kiểm tra để xem có ung thư hoặc phát hiện các tình trạng bất thường khác hay không.

sinh thiết kim nhỏ

Sinh thiết kim nhỏ là gì?

Sinh thiết bằng kim là một thủ thuật chẩn đoán trong lĩnh vực y khoa, được thực hiện bằng cách sử dụng một cây kim mỏng và rỗng kết hợp với một ống tiêm để thu thập các tế bào, chất lỏng hoặc mô từ một khối u đáng ngờ hoặc khu vực bất thường khác trên cơ thể. Phương pháp này cho phép nhà điều dưỡng hoặc bác sĩ thu thập mẫu vật để phân tích dưới kính hiển vi hoặc thử nghiệm trong phòng thí nghiệm, từ đó giúp xác định nguyên nhân gây ra sự bất thường này.

Các trường hợp thường yêu cầu sinh thiết kim là khi bác sĩ phát hiện một khối u bất thường hoặc khi kết quả quét hình ảnh chỉ ra sự tồn tại của bất thường trong một khu vực cụ thể trên cơ thể. Các khu vực phổ biến thường được kiểm tra bằng phương pháp này là các khối u ở vú, tuyến giáp và hạch bạch huyết. Sinh thiết kim không chỉ được sử dụng để phát hiện ung thư mà còn có nhiều ứng dụng khác nhau trong lĩnh vực y tế.

Một số ví dụ bao gồm:

  • Phát hiện nhiễm trùng: Sử dụng sinh thiết để xác định vi khuẩn hoặc tế bào nhiễm trùng trong mô cơ thể.
  • Đánh giá tính phù hợp khi cấy ghép: Sử dụng để so khớp các mô cơ quan trước khi tiến hành cấy ghép và tìm kiếm dấu hiệu viêm nhiễm sau quá trình cấy ghép.
  • Chẩn đoán bệnh gan, chẳng hạn như viêm gan C: Sinh thiết giúp xác định mức độ tổn thương và viêm nhiễm trong gan.
  • Xác định nguyên nhân chảy máu trong tử cung: Dùng để tìm nguyên nhân gây ra các vấn đề liên quan đến chảy máu ở tử cung.
  • Đánh giá tình trạng mạch máu và mô liên kết, chẳng hạn như cơ bắp: Giúp xác định các vấn đề về mạch máu và xác định sự tổn thương mô liên kết trong cơ thể.
  • Điều tra tổn thương thần kinh: Sử dụng để xác định và đánh giá các tổn thương về hệ thần kinh trong cơ thể.
  • Điều tra nguyên nhân gây ra hiếm muộn: Sinh thiết có thể giúp xác định nguyên nhân gây ra vấn đề về hiếm muộn.

Các loại sinh thiết kim khác nhau là gì?

  • Chọc hút bằng kim nhỏ (còn được gọi là sinh thiết kim) là một thủ thuật chẩn đoán thường được sử dụng trong lĩnh vực y khoa để thu thập mẫu tế bào, mô và chất lỏng từ cơ thể. Thủ thuật này sử dụng một cây kim mỏng có độ dài vài inch cùng với một ống tiêm để thu thập mẫu từ vị trí cần kiểm tra.
  • Sinh thiết kim lõi là một phương pháp sinh thiết tiến tiến, trong đó sử dụng hình ảnh chụp quang từ các góc độ khác nhau trên vị trí sinh thiết. Thường được áp dụng khi có cặn canxi trong mô hoặc khi kích thước của các phát hiện trên nhũ ảnh quá nhỏ để nhìn thấy bằng siêu âm thông thường. Phương pháp này đảm bảo khả năng xác định chính xác vị trí cần sinh thiết và giúp tăng cường độ chính xác của quá trình thu mẫu.
  • Sinh thiết lõi với hỗ trợ chân không là một phương pháp tiên tiến hơn nữa, được thực hiện bằng cách sử dụng một ống dẫn rỗng được hướng dẫn vào vị trí sinh thiết bằng hình ảnh. Các mảnh mô nhỏ sau đó được hút vào trong buồng của ống dẫn sau khi một con dao quay được sử dụng để cắt mẫu. Phương pháp này giúp loại bỏ được nhiều mô hơn so với sinh thiết lõi thông thường, từ đó cung cấp nhiều mẫu mô hơn để phân tích và đánh giá chính xác các vấn đề sức khỏe.

Nên chuẩn bị như thế nào cho thủ thuật sinh thiết bằng kim?

  • Hầu hết các loại thuốc có thể được tiếp tục trước khi làm thủ thuật. Tuy nhiên, bệnh nhân đang dùng thuốc làm loãng máu có thể được yêu cầu tạm thời ngừng hoặc thay đổi chúng để giảm các biến chứng có thể xảy ra do chảy máu.
  • Bệnh nhân dùng aspirin hoặc thảo dược bổ sung nên thông báo điều này với bác sĩ.
  • Phụ nữ nên thông báo nếu họ đang mang thai, vì một số xét nghiệm hình ảnh được sử dụng trong quá trình sinh thiết bằng kim có thể gây hại cho thai nhi.
  • Mặc dù thường không cần nhịn ăn, nhưng trong một số trường hợp, có thể cần không ăn hoặc uống bất cứ thứ gì trong 8 giờ trước khi thử nghiệm.
  • Không đeo đồ trang sức.
  • Nên mặc quần áo rộng thoải mái.
  • Có thể cần phải mặc áo choàng bệnh viện trong quá trình thử nghiệm.

Sinh thiết kim được thực hiện như thế nào?

Thử nghiệm sinh thiết bằng kim là một phương pháp chẩn đoán thông thường được thực hiện tại văn phòng bác sĩ hoặc bệnh viện. Quá trình này thường diễn ra nhanh chóng và không đòi hỏi nhiều thời gian từ bệnh nhân. Thông thường, bệnh nhân sẽ nằm hoặc ngồi yên trong lúc thủ thuật được tiến hành.

Trước khi thực hiện, khu vực cần được thử nghiệm sẽ được làm sạch bằng chất khử trùng. Để giảm sự khó chịu, có thể sử dụng chất gây tê khi kim đâm vào cơ thể. Nếu cần thiết, các xét nghiệm hình ảnh như chụp CT (chụp cắt lớp vi tính),  chụp quang tuyến vú (đối với sinh thiết vú) hoặc siêu âm sẽ được sử dụng để hướng dẫn hướng và vị trí của kim, đặc biệt khi kim cần phải được đưa vào sâu.

Trong trường hợp sinh thiết kim lõi, một vết cắt nhỏ trên da có thể được thực hiện trước khi đưa kim vào. Sau đó, kim sẽ được đưa vào khu vực đang được thử nghiệm và một ống tiêm sẽ được sử dụng để lấy mẫu tế bào, mô hoặc chất lỏng cần thử nghiệm. Kim có thể được gắn vào một dụng cụ có lò xo cho phép đưa vào và lấy ra nhanh chóng, giúp tối ưu hóa quá trình thu mẫu.

Để định vị khu vực được xét nghiệm trong các xét nghiệm hình ảnh sau này, một điểm đánh dấu nhỏ thường được để lại tại nơi thực hiện sinh thiết. Điều này đặc biệt quan trọng trong sinh thiết vú, khi một kẹp sinh thiết bằng titan nhỏ thường được đặt tại vị trí sinh thiết.

Đôi khi, nhiều khu vực cần phải được kiểm tra để đảm bảo kết quả chẩn đoán chính xác. Trong trường hợp này, mỗi vị trí sẽ sử dụng một kim và ống tiêm riêng biệt. Khi các địa điểm cần kiểm tra đã hoàn tất, chúng sẽ được băng bó lại và mẫu thu thập được gửi đến phòng thí nghiệm để phân tích. Quá trình này cung cấp thông tin quan trọng và định hướng cho việc chẩn đoán và quản lý bệnh tật.

Những rủi ro của sinh thiết kim là gì?

Các tác dụng phụ phổ biến từ quá trình sinh thiết kim bao gồm đau hoặc nhức, chảy máu, bầm tím và sưng tấy. Điều này là hợp lý vì quá trình đâm kim vào mô và lấy mẫu có thể gây ra những tác động tạm thời như trên. Thông thường, những tác dụng phụ này sẽ cải thiện trong vài ngày khi quá trình chữa lành diễn ra.

Bên cạnh những tác dụng phụ thông thường và tạm thời, có một số rủi ro nhỏ khác có thể xảy ra. Nếu kim đâm vào mô lân cận gây nhiễm trùng hoặc tổn thương ngẫu nhiên, bệnh nhân cần báo ngay cho bác sĩ chuyên khoa để được theo dõi và xử lý kịp thời.

Điều quan trọng là bệnh nhân cần thông báo cho bác sĩ về bất kỳ triệu chứng bất thường nào sau quá trình sinh thiết kim. Bác sĩ sẽ đánh giá và giám sát tình trạng của bệnh nhân để đảm bảo rằng không có vấn đề nghiêm trọng xảy ra và áp dụng các biện pháp điều trị cần thiết nếu cần.

Đối với các bệnh nhân có bất kỳ yếu tố nguy cơ hoặc vấn đề sức khỏe cơ bản, việc tư vấn và thảo luận kỹ với bác sĩ trước khi tiến hành sinh thiết kim là rất quan trọng. Bác sĩ sẽ cung cấp các thông tin chi tiết và tư vấn về quá trình sinh thiết, tác động tiềm năng và biện pháp phòng ngừa để giúp bệnh nhân hiểu rõ và đưa ra quyết định đúng đắn về việc tiến hành thủ thuật.

Điều gì xảy ra cần theo dõi sau khi sinh thiết bằng kim?

Sau khi thực hiện sinh thiết bằng kim và các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, có một số kết quả khác nhau có thể xảy ra và đòi hỏi sự hiểu biết chuyên môn để đánh giá và xử lý kịp thời:

  • Phòng thí nghiệm có thể yêu cầu lấy thêm mẫu để đọc kết quả chính xác hơn. Điều này thường xảy ra khi mẫu ban đầu không đủ để đưa ra đánh giá rõ ràng hoặc khi cần tìm hiểu thêm thông tin về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.
  • Trong một số trường hợp, không có tế bào bất thường được tìm thấy trong mẫu. Điều này đồng nghĩa với việc không có dấu hiệu của bệnh lý hoặc ung thư trong vùng được thử nghiệm. Đây là kết quả mong muốn và bác sĩ sẽ tiếp tục theo dõi tình trạng sức khỏe của bệnh nhân trong thời gian tới.
  • Trong một số trường hợp, kết quả mẫu cho thấy sự pha trộn của các tế bào bất thường và tế bào bình thường, gây khó khăn cho việc xác định mức độ rủi ro hoặc tình trạng chính xác của bệnh nhân. Điều này đòi hỏi cần thêm mẫu bổ sung hoặc các loại thử nghiệm khác để làm rõ và đánh giá rõ hơn về tình trạng sức khỏe của bệnh nhân.
  • Một kết quả khác có thể là tìm thấy tế bào tiền ung thư. Điều này chỉ ra rằng tế bào bất thường đã xuất hiện, nhưng chưa phát triển thành ung thư hoàn toàn. Trong trường hợp này, điều trị và theo dõi chặt chẽ là cần thiết để ngăn ngừa sự phát triển của ung thư.
  • Cuối cùng, có thể xác định được tế bào ung thư. Kết quả này chỉ ra rằng bệnh nhân đã bị mắc bệnh ung thư. Sau khi có kết quả này, bác sĩ sẽ giải thích cho bệnh nhân và gia đình về tình trạng sức khỏe hiện tại và mọi bước cần thiết tiếp theo trong quá trình điều trị và quản lý ung thư.

Nguồn:

  • Canadian Cancer Society. Fine needle aspiration (FNA). (http://www.cancer.ca/en/cancer-information/diagnosis-and-treatment/tests-and-procedures/fine-needle-aspiration/?region=on) Accessed 5/16/2023.
  • RadiologyInfo.org. General Biopsy. (https://www.radiologyinfo.org/en/info/biopgen) Accessed 5/16/2023.
  • Sigmon DF, Fatima S. Fine Needle Aspiration. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK557486/) 2022 May 2. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island, FL: StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Accessed 5/16/2023.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :