Home / Sức Khỏe / Siêu âm vùng chậu: lợi ích, đối tượng, bệnh được chẩn đoán

Siêu âm vùng chậu: lợi ích, đối tượng, bệnh được chẩn đoán

/

Siêu âm vùng chậu (Pelvic Ultrasound) tạo ra hình ảnh của các cơ quan bên trong xương chậu – khu vực giữa bụng và chân. Xét nghiệm có thể giúp bác sĩ chẩn đoán các vấn đề sức khỏe sinh sản như khối u hoặc u nang buồng trứng. Siêu âm vùng chậu được thực hiện bên ngoài hoặc bên trong cơ thể.

siêu âm vùng chậu là gì

Siêu âm vùng chậu là gì?

Siêu âm là một phương pháp kiểm tra hình ảnh sử dụng sóng âm để tạo ra hình ảnh chi tiết về cấu trúc bên trong cơ thể. Những hình ảnh này gọi là hình ảnh siêu âm. Phương pháp được thực hiện bằng cách đưa sóng âm cao tần vào cơ thể thông qua một thiết bị đặc biệt, sau đó ghi lại sóng phản xạ từ các cơ quan bên trong để tạo nên hình ảnh.

Siêu âm vùng chậu thường được sử dụng để xem xét các cơ quan nằm trong vùng giữa xương chậu và bụng dưới, bao gồm cả vùng bụng dưới. Phương pháp này giúp bác sĩ có cái nhìn chi tiết về tình trạng và cấu trúc của các cơ quan trong khu vực này.

Vùng chậu là vùng nào? Gồm các bộ phận gì?

Các cơ quan trong vùng chậu bao gồm:

  • Bàng quang: Là cơ quan nơi chứa nước tiểu được tạo ra bởi thận và sau đó được tiết ra khỏi cơ thể qua ống tiểu.
  • Ống dẫn trứng: Ống này mang trứng từ buồng trứng đến tử cung ở phụ nữ. Đây là nơi mà trứng gặp tinh trùng để phôi thai.
  • Buồng trứng: Là cơ quan tạo và lưu trữ trứng trong nữ. Buồng trứng tham gia vào quá trình rụng trứng hàng tháng trong chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ.
  • Tuyến tiền liệt: Là một tuyến dịch tiết nằm ở dưới bàng quang ở nam giới. Chức năng chính của tuyến tiền liệt là tạo ra một phần dịch tiết trong tinh dịch.
  • Trực tràng: Là phần cuối của hệ tiêu hóa và đồng thời cũng nằm trong vùng chậu. Trực tràng thường được kiểm tra để phát hiện các vấn đề về sức khỏe như ung thư.
  • Tử cung: Là cơ quan nơi phôi thai phát triển và phát triển trong phụ nữ. Tử cung cũng chơi một vai trò quan trọng trong việc đón nhận và duy trì thai nghén.
  • Âm đạo: Là ống dẫn từ bên ngoài cơ thể đến tử cung. Âm đạo tham gia vào việc đón nhận tinh trùng trong quá trình thụ tinh và cũng là nơi phôi thai thoát ra trong quá trình sinh.

Phân loại siêu âm vùng chậu?

Có nhiều loại siêu âm vùng chậu khác nhau, mỗi loại có mục đích và phạm vi kiểm tra riêng biệt:

  • Siêu âm bụng:Tập trung vào việc kiểm tra các cơ quan nằm bên trong bụng, bao gồm cả các cơ quan vùng chậu như tử cung, buồng trứng, tuyến tiền liệt (ở nam giới) và các cơ quan khác như gan, túi mật và tụy.
  • Siêu âm thai: Thường được sử dụng trong thai kỳ để theo dõi sự phát triển và sức khỏe của thai nhi trong tử cung của phụ nữ mang thai.
  • Siêu âm trực tràng: Là phương pháp kiểm tra cơ quan nội tạng trong vùng hậu môn và trực tràng. Trong trường hợp kiểm tra tuyến tiền liệt ở nam giới, nó có thể được thực hiện thông qua trực tràng.
  • Siêu âm qua âm đạo: Dùng để kiểm tra các cơ quan sinh sản và các cơ quan liên quan từ bên trong âm đạo. Với sự thân thiện với cơ thể và tạo ra hình ảnh chi tiết, siêu âm qua âm đạo thường được sử dụng để kiểm tra tử cung, buồng trứng và các cơ quan vùng chậu khác.

Khi nào bạn cần siêu âm vùng chậu?

Bác sĩ có thể đề nghị siêu âm vùng chậu trong các trường hợp sau đây, để chẩn đoán và đánh giá các vấn đề liên quan đến vùng chậu và hệ sinh sản:

  • Khó thụ thai.
  • Đau khi quan hệ tình dục.
  • Đau khi đi tiểu.
  • Đau vùng chậu hoặc bụng.
  • Sưng ở bụng.
  • Thời kỳ bất thường hoặc chảy máu sau khi mãn kinh.
  • Tiểu không tự chủ (rò rỉ nước tiểu).

Siêu âm vùng chậu có thể chẩn đoán những bệnh gì?

Siêu âm vùng chậu là một công cụ chẩn đoán mạnh mẽ và đa dạng, giúp bác sĩ nhận biết và đánh giá một loạt các tình trạng khác nhau liên quan đến vùng chậu và hệ sinh sản:

Các tình trạng mà siêu âm vùng chậu có thể giúp chẩn đoán ở cả nam và nữ:

  • Ung thư bàng quang.
  • Sỏi thận di chuyển hoặc di chuyển xuống bàng quang.
  • Các vấn đề về mang thai ngoài tử cung (ectopic pregnancy), lạc nội mạc tử cung, khối u phụ khoa, u nang buồng trứng, xoắn buồng trứng.
  • Bệnh viêm vùng chậu.
  • Sa cơ quan vùng chậu.
  • Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
  • U xơ tử cung.
  • Thoát vị.

Ngoài ra, đối với nam:

Có thủ thuật nào khác ngoài siêu âm vùng chậu không?

Siêu âm vùng chậu có thể được sử dụng để hỗ trợ nhiều thủ thuật và ứng dụng y tế khác nhau:

  • Sinh thiết: Siêu âm vùng chậu có thể hướng dẫn việc thực hiện sinh thiết, một quá trình lấy mẫu mô từ bên trong cơ thể để đánh giá bệnh lý. Sự hỗ trợ của siêu âm giúp định vị chính xác vị trí cần lấy mẫu và đảm bảo mẫu mô được lấy từ vị trí mong muốn.
  • Kiểm tra vị trí dụng cụ tử cung (DCTC): Siêu âm vùng chậu có thể sử dụng để xác định vị trí chính xác của các dụng cụ tử cung như vòng tránh thai (IUD). Điều này giúp bác sĩ đảm bảo rằng các dụng cụ được đặt đúng vị trí và đúng cách.

Quá trình quét vùng chậu tạo ra hình ảnh diễn ra như thế nào?

Quá trình siêu âm vùng chậu thực hiện thông qua một số bước cơ bản:

  • Đầu dò: Kỹ thuật viên siêu âm sử dụng một công cụ gọi là đầu dò. Đây là một thiết bị có hình dáng nhỏ gọn, tương tự như một cây đũa phép. Đầu dò này phát ra sóng âm thanh cao tần.
  • Sóng âm: Sóng âm thanh được phát ra từ đầu dò và đi qua cơ thể. Khi sóng âm chạm vào các cơ quan và mô trong cơ thể, chúng sẽ bị phản xạ lại dưới dạng tiếng vang.
  • Tiếng vang và máy tính: Tiếng vang, hay còn gọi là sóng phản xạ, được thu thập bởi đầu dò và truyền đến máy tính. Máy tính sẽ xử lý các sóng này và tạo ra hình ảnh thích hợp dựa trên mức độ phản xạ và thời gian chúng mất để quay trở lại.
  • Hình ảnh thời gian thực: Siêu âm tạo ra hình ảnh trong thời gian thực, có nghĩa là bạn có thể thấy sự di chuyển của các cơ quan và cấu trúc trong thời gian thực. Điều này rất hữu ích để theo dõi các quá trình đang diễn ra trong cơ thể, chẳng hạn như sự rụng trứng hoặc chuyển động của thai nhi.
  • Hiển thị máu chảy: Siêu âm cũng cho thấy hiệu ứng Doppler, cho phép quan sát chảy máu trong các mạch máu. Điều này giúp bác sĩ đánh giá sự cung cấp máu và dòng chảy máu trong các cơ quan và mô.

Nên chuẩn bị như thế nào cho siêu âm vùng chậu?

Khi thực hiện siêu âm vùng bụng, bác sĩ có thể yêu cầu bạn uống nhiều nước trước đó. Điều này có mục đích làm cho bàng quang của bạn đầy hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho sóng âm thanh từ đầu dò di chuyển và tạo ra hình ảnh rõ ràng hơn về bàng quang và các cơ quan lân cận. Tuy nhiên, khi thực hiện siêu âm qua trực tràng hoặc qua âm đạo, bạn thường không cần phải uống nước trước vì đầu dò sẽ đặt gần hơn với các cơ quan cần kiểm tra.

Siêu âm vùng bụng được thực hiện như thế nào?

Quá trình siêu âm vùng bụng có các bước thực hiện như sau:

  • Bôi gel ấm: Bác sĩ sẽ bôi một lượng nhỏ gel ấm lên phần dưới bụng của bạn. Gel này có chức năng làm cho đầu dò lướt mượt trên da, tạo điều kiện thuận lợi cho truyền tải sóng âm và tạo hình ảnh.
  • Di chuyển đầu dò: Bác sĩ sẽ đặt đầu dò (công cụ phát sóng âm thanh) lên da đã được bôi gel. Đầu dò sẽ được di chuyển qua các vùng khác nhau trên bụng, tùy theo mục đích của thủ thuật. Khi sóng âm chạm vào cơ quan và mô trong bụng, chúng sẽ phản xạ lại và được thu thập để tạo thành hình ảnh.

Trong suốt quá trình siêu âm, đầu dò sẽ lướt nhẹ nhàng trên da và không gây ra sự không thoải mái. Gel giúp giảm ma sát và làm cho quá trình thực hiện siêu âm trở nên êm ái hơn.

Siêu âm qua âm đạo được thực hiện như thế nào?

Khi thực hiện siêu âm qua âm đạo, quá trình có các bước như sau:

  • Bôi gel và chèn đầu dò: Bác sĩ sẽ bôi gel bôi trơn lên đầu dò và sau đó chèn nó vào âm đạo của bạn. Đầu dò sẽ được đặt vào một khoảng vài inch vào âm đạo.
  • Cảm giác khó chịu ban đầu: Ban đầu, bạn có thể cảm thấy một cảm giác khó chịu nhưng không nên đau. Cảm giác này thường tương tự như khi bạn thực hiện kiểm tra phụ khoa thông thường.
  • Di chuyển đầu dò: Bác sĩ sẽ nhẹ nhàng di chuyển đầu dò ở các góc độ khác nhau trong âm đạo để có được hình ảnh rõ ràng về các cơ quan sinh sản. Điều này giúp bác sĩ đánh giá tử cung, buồng trứng, ống dẫn trứng và các cơ quan khác liên quan đến sức khỏe sinh sản của bạn.

Nhờ vào việc đặt đầu dò gần hơn với các cơ quan cần kiểm tra, siêu âm qua âm đạo thường tạo ra hình ảnh rõ ràng và chi tiết hơn về các cơ quan sinh sản so với siêu âm vùng bụng.

Siêu âm trực tràng được thực hiện như thế nào?

Siêu âm trực tràng là một quá trình chẩn đoán có các bước như sau:

  • Vị trí nằm nghiêng: Bạn sẽ được yêu cầu nằm nghiêng, thường là nằm ngửa với đầu gối đặt lên gối nâng, hoặc bạn có thể nằm nghiêng sang một bên. Điều này giúp làm cho vùng trực tràng trở nên dễ tiếp cận hơn.
  • Chèn đầu dò: Bác sĩ sẽ sử dụng đầu dò được bôi trơn để chèn vào trực tràng. Đây là một phần của hậu môn, và đầu dò sẽ được chèn vào một khoảng ngắn trong trực tràng để kiểm tra lớp lót của nó.
  • Kiểm tra lớp lót: Bác sĩ sẽ di chuyển đầu dò và thực hiện quét để kiểm tra lớp lót của trực tràng. Việc này có thể giúp phát hiện các vấn đề như viêm nhiễm, tổn thương hoặc các bất thường khác liên quan đến vùng này.
  • Kiểm tra tuyến tiền liệt: Trong quá trình này, bác sĩ cũng có thể kiểm tra tuyến tiền liệt, một tuyến nằm gần trực tràng và có vai trò trong quá trình tạo tinh dịch. Việc kiểm tra tuyến tiền liệt có thể cung cấp thông tin về sức khỏe tuyến tiền liệt và xác định các vấn đề tiềm ẩn.

Có tác dụng phụ sau khi quét vùng chậu không?

Không. Bạn sẽ không gặp bất kỳ tác dụng phụ nào sau khi siêu âm vùng chậu. Tuy nhiên, hãy liên hệ với bác sĩ nếu bạn bị đau, chảy máu, sốt hoặc các vấn đề khó chịu khác.

Kết quả siêu âm vùng chậu được xử lý như thế nào?

Sau khi thực hiện quá trình siêu âm và thu thập các hình ảnh, nhà cung cấp siêu âm sẽ chuyển những hình ảnh này cho bác sĩ X quang (chuyên gia hình ảnh) để kiểm tra và phân tích.

Bác sĩ X quang sẽ xem xét mọi chi tiết trên hình ảnh để xác định các biểu hiện bất thường, vết thương, khối u, hoặc các dấu hiệu khác có thể xuất hiện trên các cơ quan và mô trong vùng được siêu âm. Sau khi hoàn thành quá trình phân tích, bác sĩ X quang sẽ đưa ra chẩn đoán và gửi lại thông tin này cho bác sĩ y tế chăm sóc bạn.

Nhà cung cấp siêu âm sau đó sẽ liên hệ với bạn để thảo luận về kết quả và chia sẻ thông tin mà bác sĩ X quang đã đưa ra. Trong một số tình huống cụ thể, như trong các trường hợp sản khoa và phụ khoa, bác sĩ có thể tự mình diễn giải hình ảnh và đưa ra chẩn đoán mà không cần phải tư vấn.

Quá trình này giúp đảm bảo rằng bạn nhận được sự chẩn đoán chính xác và đáng tin cậy dựa trên phân tích kỹ lưỡng của những người chuyên nghiệp trong lĩnh vực hình ảnh y tế.

Những lợi ích của việc siêu âm vùng chậu là gì?

Quét vùng chậu bằng siêu âm là một công cụ quan trọng trong lĩnh vực chẩn đoán y tế với nhiều ưu điểm như sau:

  • Hình ảnh chi tiết cao: Quét vùng chậu tạo ra hình ảnh chi tiết và chất lượng cao về các cơ quan và mô trong vùng chậu. Điều này giúp bác sĩ nhận biết rõ ràng các biểu hiện bất thường và đưa ra chẩn đoán chính xác.
  • Nhanh chóng: Thủ thuật siêu âm vùng chậu thường rất nhanh, mất từ 15 phút đến một giờ, tùy thuộc vào mục đích của quá trình và kích thước vùng cần kiểm tra. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và cung cấp kết quả nhanh chóng.
  • An toàn: Quét vùng chậu không sử dụng bức xạ như trong các phương pháp khác như X-quang hoặc CT scan. Điều này loại trừ nguy cơ tiếp xúc với bức xạ và không gây ra tác động y tế từ liều lượng cao.
  • Phát hiện dấu hiệu bệnh sớm: Sự chi tiết và độ chính xác của hình ảnh từ siêu âm vùng chậu giúp phát hiện và chẩn đoán sớm các vấn đề y tế, đặc biệt là liên quan đến cơ quan sinh sản. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc điều trị và quản lý các vấn đề y tế một cách hiệu quả.
  • Chẩn đoán đáng tin cậy: Siêu âm vùng chậu cho phép bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác dựa trên hình ảnh rõ ràng và đáng tin cậy. Điều này giúp định hình kế hoạch điều trị và quản lý sức khỏe tốt hơn.

Nguồn:

  • American Academy of Family Physicians. Pelvic Ultrasound. (https://familydoctor.org/pelvic-ultrasound/) Accessed 10/14/2021.
  • Cohen HL, Narayanan M, Tafti D. Pelvic Ultrasound. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470360/) In: StatPearls [Internet]. Treasure Island, Florida: StatPearls Publishing; 2020. Accessed 10/14/2021.
  • Radiologyinfo.org. Ultrasound – Pelvis. (https://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=pelvus) Accessed 10/14/2021.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :