Home / Sức Khỏe / Siêu âm hội tụ cường độ cao (HIFU): lợi ích, rủi ro, cách thực hiện

Siêu âm hội tụ cường độ cao (HIFU): lợi ích, rủi ro, cách thực hiện

/

Siêu âm hội tụ cường độ cao (High-Intensity Focused Ultrasound – HIFU) là một phương pháp điều trị y khoa sử dụng sóng siêu âm có độ tập trung cao để tạo ra nhiệt độ cao tại một vị trí cụ thể trong cơ thể. Cụ thể, HIFU tập trung sóng siêu âm vào một điểm nhất định để tạo nên sự hội tụ của năng lượng siêu âm, tạo ra nhiệt độ cao tại điểm đó mà không làm tổn thương các cấu trúc xung quanh. Ứng dụng chính của HIFU bao gồm điều trị các khối u ác tính, như u tuyến tiền liệt, u nang buồng trứng, hay cả u tuyến vú. Quá trình điều trị này thường được thực hiện mà không cần phải thực hiện phẫu thuật cắt mở, và do đó, có thể giảm nguy cơ nhiễm trùng và thời gian hồi phục so với một số phương pháp truyền thống.

Siêu âm hội tụ cường độ cao

Siêu âm hội tụ cường độ cao (HIFU) là gì?

Siêu âm hội tụ cường độ cao (High-Intensity Focused Ultrasound – HIFU) là một thủ tục y tế tiên tiến trong lĩnh vực y học sử dụng sóng siêu âm để điều trị nhiều tình trạng khác nhau, bao gồm cả các khối u ác tính. Điều đặc biệt ấn tượng về HIFU là nó là một thủ tục xâm lấn tối thiểu, không đòi hỏi phải mổ hoặc tiến hành phẫu thuật cắt mở. Thay vào đó, HIFU sử dụng sóng siêu âm với cường độ cao để tập trung và tương tác với các mô mục tiêu trong cơ thể bệnh nhân, nhằm điều chỉnh hoặc tiêu diệt chúng.

Để hiểu rõ hơn về cách thủ tục này hoạt động, hãy nghĩ đến việc sử dụng một kính lúp để tập trung ánh sáng mặt trời vào một điểm cụ thể. Tương tự, trong HIFU, nhiều chùm sóng siêu âm được tập trung chính xác vào vùng mô cần điều trị. Khi sóng siêu âm tập trung với cường độ cao độ, nhiệt độ của mô tăng lên đột ngột, và điều này dẫn đến sự phá hủy hoặc cắt bỏ các vùng mô mục tiêu.

Điều đáng chú ý là sóng siêu âm có khả năng đi qua các lớp mô, chẳng hạn như da, mà không gây tổn thương cho chúng, cho đến khi đạt được vùng mô mục tiêu. Điều này giúp tránh các tác động không mong muốn lên các mô lân cận.

Để thực hiện quy trình HIFU một cách an toàn và hiệu quả, các bác sĩ thường sử dụng hình ảnh cộng hưởng từ (MRI) hoặc hình ảnh siêu âm để hướng dẫn, đánh giá và theo dõi quá trình. Một biến thể phổ biến của HIFU là siêu âm tập trung hướng dẫn cộng hưởng từ (MRgFUS), mà cung cấp sự hỗ trợ tối ưu trong việc xác định và tiếp cận các mô mục tiêu trong cơ thể bệnh nhân.

Siêu âm hội tụ cường độ cao có thể điều trị những tình trạng nào?

Các bác sĩ, trong lĩnh vực y tế, sử dụng siêu âm hội tụ cường độ cao (HIFU) làm một công cụ quan trọng trong việc điều trị và điều tra nhiều tình trạng khác nhau. Một trong những ứng dụng phổ biến nhất của HIFU là trong việc điều trị các khối u rắn ác tính (ung thư) và lành tính (không ung thư), bao gồm các khối u tại nhiều vị trí trên cơ thể như:

  • Các khối u xương.
  • Các khối u não.
  • Khối u vú.
  • Các mô liên kết.
  • Các khối u ở thực quản.
  • Các bệnh lý ở thận.
  • Các khối u gan.
  • Tuyến tụy.
  • Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn đầu.

HIFU cũng có thể được sử dụng trong các trường hợp sau:

  • U xơ tử cung.
  • Chứng run cơ bản không thể kiểm soát được bằng thuốc.
  • Bệnh Parkinson khi triệu chứng chính là run.
  • Đau do di căn xương phát triển.
  • Các nốt tuyến giáp.

Quá trình thực hiện siêu âm hội tụ cường độ cao diễn ra như thế nào?

Trong lĩnh vực y tế, quá trình chuẩn bị và thực hiện thủ thuật HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound) đòi hỏi sự chuẩn bị và sự hiểu biết cụ thể từ phía bệnh nhân. Thường, trước khi tiến hành thủ thuật HIFU, bệnh nhân cần phải thực hiện các xét nghiệm hình ảnh như MRI hoặc siêu âm để giúp bác sĩ xác định chính xác vị trí của mô mục tiêu.

Quy trình HIFU thường bao gồm các bước sau:

  • Bệnh nhân có thể nằm trên bàn hoặc ngồi trên ghế thi tùy theo yêu cầu của thủ thuật. Bác sĩ có thể sử dụng các thiết bị đặc biệt để ổn định vùng mô mục tiêu, ví dụ như giữ cố định mô vú hoặc sử dụng khung đầu để đảm bảo rằng vùng cần điều trị được giữ ổn định.
  • Tùy thuộc vào tình huống cụ thể, bệnh nhân có thể hoàn toàn tỉnh táo, được dùng thuốc an thần nhẹ hoặc gây mê toàn thân để thực hiện thủ thuật.
  • Bác sĩ sẽ sử dụng hình ảnh siêu âm hoặc MRI để xác định vị trí chính xác của mô mục tiêu trong cơ thể bệnh nhân.
  • Bác sĩ sẽ tập trung đầu dò HIFU vào vùng mô mục tiêu và truyền sóng siêu âm cao cường vào mô này. Thường, đầu dò được đặt trên da, nhưng trong trường hợp điều trị ung thư tuyến tiền liệt, đầu dò sẽ được đưa vào trực tràng.
  • Nếu cần, bác sĩ sẽ điều chỉnh công suất của chùm siêu âm dựa trên độ sâu của mô mục tiêu để đảm bảo hiệu quả tối ưu.
  • Bác sĩ sẽ truyền các đợt sóng siêu âm vào mô mục tiêu để phá hủy nó.
  • Cuối cùng, bác sĩ sẽ sử dụng xét nghiệm hình ảnh để đảm bảo rằng mô mục tiêu đã bị phá hủy.

Thường thì điều trị bằng HIFU chỉ cần một đợt hoặc thủ tục duy nhất để hoàn tất. Tuy nhiên, quyết định cụ thể về số lượng và thời gian điều trị sẽ phụ thuộc vào tình trạng của bệnh nhân và lựa chọn của bác sĩ điều trị. Để hiểu rõ hơn về quy trình điều trị, bệnh nhân nên thảo luận và đặt câu hỏi cụ thể với bác sĩ của mình.

Ưu điểm của phương pháp HIFU là gì?

Ưu điểm của HIFU (High-Intensity Focused Ultrasound) trong lĩnh vực y tế rất nổi bật và đáng chú ý. Đây là một phương pháp điều trị tiên tiến có nhiều lợi ích:

  • Không cần mổ phẫu thuật và không sử dụng bức xạ. Điều này đồng nghĩa rằng không cần phải cắt, không có sẹo, và không liên quan đến việc sử dụng bức xạ, giảm rủi ro liên quan đến tia X.
  • HIFU có khả năng tập trung sóng siêu âm vào vị trí cụ thể trong cơ thể, chẳng hạn như khối u hay mô bị bệnh. Điều này đảm bảo rằng các cơ, mạch máu và tế bào khỏe mạnh xung quanh không bị ảnh hưởng, giảm nguy cơ tổn thương cho mô không cần thiết.
  • HIFU thường được thực hiện như một thủ tục ngoại trú, không yêu cầu nhập viện dài hạn. Bệnh nhân thường có thể trở lại làm việc hoặc thực hiện các hoạt động hàng ngày bình thường trong vài ngày sau quá trình điều trị, giúp hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của họ.
  • So với các phương pháp điều trị khối u xâm lấn hơn như hóa trị, xạ trị và phẫu thuật mở, HIFU thường có ít tác động phụ. Bệnh nhân có thể tránh được nhiều tác động phụ khó chịu và có thể cải thiện chất lượng cuộc sống sau điều trị một cách nhanh chóng.

Những rủi ro hoặc biến chứng của HIFU là gì?

Siêu âm hội tụ cường độ cao (HIFU) là một phương pháp tiên tiến trong lĩnh vực y tế, và nó đã chứng tỏ tính hiệu quả cao và nguy cơ biến chứng rất thấp. Mặc dù trong một số trường hợp hiếm hoi, HIFU có thể gây ra bỏng da, tuy nhiên, điều này đã được ghi nhận rất ít lần.

Mỗi lần sử dụng HIFU có thể xuất hiện các tác dụng phụ khác nhau, và đặc biệt đối với điều trị ung thư tuyến tiền liệt, tác dụng phụ phổ biến nhất thường liên quan đến các vấn đề về tiết niệu và rối loạn cương dương. Tuy nhiên, quan trọng là nhớ rằng mỗi người là một cá nhân riêng biệt, và phản ứng của mỗi người đối với HIFU có thể khác nhau.

Một điểm mạnh của HIFU là thời gian phục hồi sau quá trình điều trị thường ngắn hơn so với các phương pháp điều trị xâm lấn khác. Tuy nhiên, thời gian phục hồi cũng có thể thay đổi tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe và loại bệnh cụ thể của mỗi bệnh nhân. Bác sĩ sẽ cung cấp thông tin cụ thể về thời gian phục hồi dự kiến sau khi thực hiện quá trình HIFU.

Nguồn:

  • Izadifar Za, Izadifar Zo, Chapman D, Babyn P. An Introduction to High Intensity Focused Ultrasound: Systematic Review on Principles, Devices, and Clinical Applications. J Clin Med. 2020; 9(2): 460. Accessed 8/30/2022.
  • Matthews MJ, Stretanski MF. Ultrasound Therapy. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK547717/) [Updated 2022 Jun 25]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Accessed 8/30/2022.
  • Siedek F, Yeo SY, Heijman E, Grinstein O, et al. Magnetic Resonance-Guided High-Intensity Focused Ultrasound (MR-HIFU): Technical Background and Overview of Current Clinical Applications (Part 1). (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30630200/) Rofo. 2019 Jun; 191(6): 522-530. Accessed 8/30/2022.
  • Ter Haar G. HIFU Tissue Ablation: Concept and Devices. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26486329/) Adv Exp Med Biol. 2016; 880: 3-20. Accessed 8/30/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :