Home / Sức Khỏe / Siêu âm Doppler xuyên sọ: bệnh chẩn đoán & quá trình thực hiện

Siêu âm Doppler xuyên sọ: bệnh chẩn đoán & quá trình thực hiện

/

Siêu âm Doppler xuyên sọ (Transcranial Doppler Ultrasound – TCD),là một phương pháp hình ảnh y tế được sử dụng để kiểm tra tình trạng của các mạch máu trong não. Cụ thể, TCD sử dụng sóng siêu âm để đo tốc độ và luồng máu trong các mạch máu ở bên trong sọ và bên ngoài não.

siêu âm doppler xuyên sọ

Siêu âm Doppler xuyên sọ là gì?

Sóng âm thanh được sử dụng để đánh giá và theo dõi lưu lượng máu trong hệ thống mạch máu của não. Thông qua siêu âm Doppler xuyên sọ (Transcranial Doppler Ultrasound – TCD), bác sĩ có khả năng chẩn đoán và đánh giá các bệnh lý ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến và bên trong não, đồng thời theo dõi hiệu quả của các phương pháp điều trị, ví dụ như giải quyết cục máu đông trong động mạch não.

Trong quá trình thực hiện TCD, sóng âm thanh được tạo ra và truyền qua các mô trong hộp sọ của bệnh nhân. Những sóng âm thanh này tương tác với tế bào máu di chuyển trong mạch máu, tạo ra tín hiệu phản ánh tốc độ và hướng di chuyển của chúng. Bác sĩ chuyên khoa X quang hoặc bác sĩ thần kinh sau đó có thể giải thích và đánh giá thông tin này. Kết quả của quá trình này được ghi lại và hiển thị trên màn hình máy tính, giúp bác sĩ đưa ra những đánh giá chính xác về trạng thái sức khỏe của bệnh nhân và lưu lượng máu trong não.

Những tình trạng bệnh lý nào được chẩn đoán hoặc theo dõi bằng siêu âm Doppler xuyên sọ?

Siêu âm Doppler xuyên sọ là một công cụ quan trọng trong lĩnh vực y tế, được sử dụng để chẩn đoán và theo dõi nhiều tình trạng bệnh lý ảnh hưởng đến lưu lượng máu trong não. 

Các ứng dụng bao gồm:

  • Đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp tính, xảy ra khi cục máu đông phát triển trong mạch máu của não, dẫn đến việc cắt đứt lưu lượng máu giàu oxy đến một khu vực trong não.
  • Co thắt mạch máu, kết quả của sự thu hẹp mạch máu do co bóp. Trong trường hợp này, có thể xuất hiện các biểu hiện như xuất huyết dưới màng nhện hoặc vỡ phình động mạch não.
  • Hẹp động mạch não, tắc nghẽn một phần của động mạch, thường do xơ vữa động mạch (xơ cứng động mạch).
  • Cục máu nhỏ di chuyển trong máu và gây ra cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua, còn được gọi là đột quỵ nhỏ.
  • Biến đổi hình dạng của tế bào máu trong trường hợp thiếu máu hồng cầu hình liềm có thể dẫn đến đông máu và tắc nghẽn mạch máu, tăng nguy cơ đột quỵ.
  • Khi tiêm dung dịch vào tĩnh mạch ở cẳng tay, có thể xuất hiện của bong bóng trong động mạch não cho thấy máu đang chảy sai hướng do có một lỗ trên thành giữa hai buồng trên của tim, được gọi là lỗ bầu dục (PTO). PTO là một trong những nguyên nhân gây đột quỵ ở trẻ em.
  • Siêu âm Doppler cũng có thể được sử dụng để xác định chết não bằng cách kiểm tra lưu lượng máu không còn trong một phần hoặc toàn bộ não.

Điều gì xảy ra khi thực hiện siêu âm Doppler xuyên sọ?

Siêu âm Doppler xuyên sọ là một quá trình quan trọng trong lĩnh vực y học mà không đòi hỏi sự chuẩn bị đặc biệt từ phía người bệnh. 

Quy trình siêu âm này diễn ra theo các bước sau:

  • Chuẩn bị cá nhân: Không cần thiết phải thay đổi áo choàng bệnh viện hoặc tháo đồ trang sức trước khi tiến hành xét nghiệm. Tuyệt đối thoải mái là điều quan trọng để đảm bảo quá trình kiểm tra suôn sẻ.
  • Người thực hiện: Xét nghiệm siêu âm Doppler được thực hiện bởi các kỹ thuật viên siêu âm được đào tạo đặc biệt và được hướng dẫn bởi bác sĩ chuyên khoa X quang hoặc bác sĩ thần kinh có chứng nhận hợp pháp. Điều này đảm bảo độ chính xác và đáng tin cậy của quá trình xét nghiệm.
  • Vị trí kiểm tra: Bạn sẽ nằm trên bàn khám có đệm thoải mái hoặc ngồi trên ghế trong khi kiểm tra diễn ra. Sự thoải mái của bạn trong vị trí này sẽ giúp quá trình diễn ra dễ dàng hơn.
  • Ứng dụng gel siêu âm: Một lượng nhỏ gel siêu âm hòa tan trong nước sẽ được bôi lên vùng da cần kiểm tra. Gel thường được bôi vào sau gáy, phía trên xương gò má, trước tai hoặc trên mí mắt. Đây là những vị trí mạch máu cung cấp cho não. Gel này không gây hại cho da hoặc làm ố quần áo.
  • Thiết bị siêu âm: Một thiết bị nhỏ trông giống như micrô, gọi là đầu dò, sẽ được đặt tại vị trí cần kiểm tra. Đầu dò này gửi sóng âm thanh tần số cao qua não và ghi lại thông tin về lưu lượng máu quay trở lại. Tín hiệu siêu âm sau đó được chuyển thành đồ thị hoặc hình ảnh màu hiển thị trên màn hình.
  • Sự thoải mái và áp lực: Hầu như không có cảm giác khó chịu trong quá trình thử nghiệm. Tuy nhiên, bạn có thể trải qua một số áp lực nhỏ khi đầu dò được đặt và nhấn vào da. Điều này hoàn toàn bình thường và không gây đau đớn.
  • Giữ yên và tránh nói chuyện: Trong suốt quá trình kiểm tra, bạn cần giữ đầu yên và tránh nói chuyện. Điều này giúp đảm bảo chất lượng của dữ liệu thu thập và đảm bảo kết quả chính xác.
  • Thời gian: Siêu âm Doppler xuyên sọ thường mất khoảng 30 đến 60 phút để hoàn thành.
  • Sau kiểm tra: Sau khi kiểm tra hoàn thành, gel siêu âm sẽ được lau sạch khỏi da, và bạn có thể tiếp tục hoạt động bình thường.

Tác dụng phụ nào từ xét nghiệm siêu âm Doppler xuyên sọ là gì?

Siêu âm Doppler xuyên sọ là một phương pháp kiểm tra chức năng mạch máu não một cách an toàn và không gây nguy hiểm cho bệnh nhân. Không những vậy, nó cũng không có tác dụng phụ có hại đối với sức khỏe của người bệnh. Điều quan trọng cần lưu ý là siêu âm không sử dụng bức xạ ionizing như các xét nghiệm tia X, nên không gây ra rủi ro từ tia X, một yếu tố có thể gây hại cho cơ thể khi tiếp xúc lâu dài. Điều này làm cho siêu âm Doppler xuyên sọ trở thành một công cụ quan trọng trong việc đánh giá và theo dõi tình trạng sức khỏe của hệ tuần hoàn não một cách an toàn và hiệu quả.

Nguồn:

  • Radiological Society of North America. Cranial Ultrasound/Head Ultrasound. (http://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=ultrasound-cranial) Accessed 11/18/2021.
  • Kassab MY, Majid A, Farooq MU, et al. Transcranial Doppler: An introduction for primary care physicians. J Am Board Fam Med 2007;20(1):65-71. Accessed 11/18/2021.
  • Purkayastha S, Sorond F. Transcranial Doppler Ultrasound: Technique and Application. Semin Neurol. 2012 Sep; 32(4): 411–420. Accessed 11/18/2021.
  • Markus HS. Transcranial Doppler ultrasound. Br Med Bull 2000;56(2):378-388. Accessed 11/18/2021.
  • Sharma VK, Tsivgoulis G, Lao AY, Alexandrov AV. Role of Transcranial Doppler Ultrasonography in Evaluation of Patients with Cerebrovascular Disease. Curr Neurol Neurosci Rep 2007;7(1):8-20. Accessed 11/18/2021.
  • Rasulo FA, De Peri E, Lavinio A. Transcranial Doppler ultrasonography in intensive care. Eur J Anaesth 2008;25(suppl 42):167-173. Accessed 11/18/2021.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :