Home / Sức Khỏe / Quản lý & điều trị đau cho bệnh nhân ung thư như thế nào?

Quản lý & điều trị đau cho bệnh nhân ung thư như thế nào?

/

Quá trình điều trị ung thư thường gây đau đớn, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Nó có thể làm cho một số triệu chứng ung thư cảm thấy tồi tệ hơn, hoặc làm tăng tác động của tác dụng phụ phương pháp điều trị. Kiểm soát cơn đau ung thư là một phần thiết yếu trong giai đoạn điều trị.

Quản lý và điều trị đau cho bệnh nhân ung thư

Đau đớn do ung thư là gì?

Đau ung thư là một tình trạng đau xuất hiện do ảnh hưởng từ bệnh ung thư hoặc quá trình điều trị, và nó là một trong những triệu chứng phổ biến và đáng sợ nhất của bệnh ung thư. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng đau là một vấn đề thường gặp và ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Mức độ đau do ung thư có thể nhẹ, trung bình hoặc nặng và có thể biểu hiện qua nhiều hình thức khác nhau, chẳng hạn như cảm giác như một cơn đau nhói đến rồi đi, cảm giác ngứa ran, nóng rát hoặc đau đớn dai dẳng.

Mặc dù đau ung thư có thể gây ra sự khó chịu và cản trở trong cuộc sống hàng ngày, nó còn có thể làm tồi tệ hơn các triệu chứng ung thư và tác dụng phụ của các phương pháp điều trị. Vì vậy, việc kiểm soát cơn đau trở thành một phần thiết yếu trong quá trình điều trị ung thư.

Theo một nghiên cứu được công bố trong “The New England Journal of Medicine,” việc điều trị đau ung thư hiệu quả không chỉ giúp giảm sự khó chịu của bệnh nhân mà còn tăng cường hiệu quả điều trị. Những bệnh nhân được kiểm soát cơn đau tốt hơn thường có khả năng chịu đựng tốt hơn với các liệu pháp như hóa trị, xạ trị và phẫu thuật, giúp họ tập trung hơn vào quá trình chữa bệnh và phục hồi sau điều trị.

Một trong những phương pháp kiểm soát cơn đau hiệu quả là sử dụng các loại thuốc an thần như morfin hoặc fentanyl. Điều này đã được nghiên cứu và đánh giá kỹ lưỡng trong “Journal of Pain and Symptom Management,” cho thấy rằng sử dụng các loại thuốc này có thể giảm đáng kể cơn đau do ung thư và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Hơn nữa, nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc kiểm soát cơn đau trong bệnh ung thư cũng giúp giảm nguy cơ phát triển các tình trạng tâm lý tiêu cực như trầm cảm và lo lắng. Điều này đã được xác nhận trong một nghiên cứu lớn được đăng tải trên “Journal of Clinical Oncology,” chứng minh rằng việc hỗ trợ tâm lý và kiểm soát cơn đau điều trị đồng thời giúp cải thiện tâm lý và tinh thần cho bệnh nhân ung thư.

Cơn đau đớn do ung thư đau như thế nào

Nỗi đau trong bệnh ung thư là một trạng thái mang tính cá nhân, có nghĩa là cảm giác đau đớn của mỗi bệnh nhân có thể không giống nhau. Điều này phụ thuộc vào vị trí và mức độ ảnh hưởng của khối u ung thư đối với các cấu trúc trong cơ thể. Có ba loại chính của đau do ung thư là đau xương, đau dây thần kinh và đau mô mềm.

  • Đau xương là một trong những loại đau thường gặp nhất do ung thư. Các tế bào ung thư có thể xâm nhập vào xương, gây ra cảm giác đau âm ỉ hoặc đau nhói. Theo nghiên cứu được công bố trong “The Journal of Pain,” đau xương do ung thư thường là kết quả của sự tăng sản tế bào ung thư trong xương và sự giảm hấp thụ canxi trong xương.
  • Đau dây thần kinh xảy ra khi khối u ung thư áp lực lên các dây thần kinh hoặc tủy sống. Nghiên cứu đăng trên “Journal of the National Cancer Institute” đã chỉ ra rằng khối u ung thư có thể thâm nhập vào hệ thống dây thần kinh, gây ra cảm giác đau nóng rát, đau nhói hoặc ngứa ran. Đau dây thần kinh thường khó kiểm soát hơn và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
  • Đau mô mềm xảy ra khi ung thư ảnh hưởng đến các cơ quan hoặc mô mềm của cơ thể. Các bộ phận mô mềm bao gồm gân, cơ, da và mỡ, và khi chúng bị tổn thương do tác động của khối u ung thư, có thể gây ra cảm giác đau nhói, chuột rút hoặc nhức nhối.

Ngoài ra, một số bệnh nhân sau phẫu thuật cắt bỏ khối u ung thư có thể trải qua hiện tượng “cơn đau ảo,” khi cảm thấy đau ở vùng đã được phẫu thuật, ví dụ như bệnh nhân đã thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú có thể cảm thấy đau tại khu vực ngực đã được cắt bỏ.

Nghiên cứu đăng trên “Journal of Pain and Symptom Management” cũng đã đề cập đến hiện tượng “đau quy chiếu,” khi bệnh nhân cảm thấy đau ở một vùng trên cơ thể do sự áp lực từ khối u ung thư ở vùng khác.

Qua đó, hiểu rõ về các loại đau do ung thư và cơ chế phát sinh của chúng có thể giúp người bệnh lựa chọn phương pháp kiểm soát đau hiệu quả và cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Các nguyên nhân phổ biến nhất của đau ung thư là gì?

Các khối u ung thư đang phát triển hoặc lan rộng trong các bộ phận của cơ thể thường gây ra đau do ung thư, do các tế bào ung thư tăng trưởng không kiểm soát và tạo áp lực lên các cơ quan và dây thần kinh. Chẳng hạn, một khối u lan đến xương có thể tạo áp lực lên các dây thần kinh gần đó, dẫn đến tổn thương dây thần kinh và gây đau đớn. Tương tự, khối u phát triển trong tuyến tụy có thể kéo căng các cơ quan xung quanh, gây đau và không thoải mái.

Bên cạnh đó, các quá trình điều trị ung thư cũng có thể gây ra đau do. Sau khi phẫu thuật loại bỏ khối u ung thư, người bệnh thường cảm thấy đau do vùng được phẫu thuật. Điều này là một phản ứng tự nhiên của cơ thể và thường được giảm đi bằng các biện pháp giảm đau thích hợp.

Hóa trị và xạ trị, hai phương pháp điều trị ung thư chính, cũng có thể gây đau và tác dụng phụ khác. Ví dụ, hóa trị liệu có thể gây ra cảm giác buồn nôn mạnh và đau đớn. Một số loại hóa trị liệu khác cũng có thể dẫn đến bệnh lý thần kinh ngoại vi, gây tê và đau ở các khu vực như ngón tay và ngón chân.

Ngoài ra, cơn đau đột ngột là một tình trạng đau dữ dội và đột ngột xảy ra mà không thể kiểm soát bằng các loại thuốc đang được sử dụng. Điều này có thể xuất hiện trong quá trình điều trị ung thư hoặc khi bệnh tiến triển, và đòi hỏi phải được quản lý chặt chẽ và có kế hoạch giảm đau riêng.

Để giảm đau do ung thư và tác dụng phụ của điều trị, bác sĩ thường áp dụng một kế hoạch quản lý đau phù hợp và cân nhắc sử dụng các phương pháp giảm đau hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân. Quan trọng nhất, việc điều trị đau do ung thư nên được tiến hành bởi đội ngũ y tế chuyên nghiệp, bao gồm bác sĩ chuyên khoa đau và những chuyên gia y tế có chuyên môn về ung thư, để đảm bảo bệnh nhân nhận được chăm sóc tốt nhất trong quá trình khó khăn này.

Điều trị cơn đau đớn do ung thư như thế nào?

Kiểm soát cơn đau ung thư là một phần rất quan trọng trong điều trị ung thư. Các bác sĩ sẽ sử dụng các phương pháp như thuốc, thủ thuật y tế hoặc phẫu thuật để giảm đau do ung thư. Để đạt được hiệu quả trong việc điều trị cơn đau ung thư, các bác sĩ sẽ dành thời gian để hiểu rõ hơn về tình trạng đau của bạn. Điều này bao gồm việc mô tả nỗi đau của bạn theo thang điểm từ 0 đến 10, với 10 đại diện cho mức độ đau cao nhất mà bạn trải qua. Họ cũng sẽ hỏi bạn về vị trí đau trên cơ thể và thông tin về khi nào đau tăng cường hoặc giảm nhẹ, ví dụ như khi bạn thực hiện một hoạt động cụ thể.

Quan trọng nhất là, không ai mong đợi bạn phải chịu đựng nỗi đau ung thư một cách cô đơn. Hãy chia sẻ với bác sĩ về tình trạng đau mà bạn đang trải qua, bởi việc thông báo sự khó khăn này không phải là dấu hiệu yếu đuối, mà là để được hỗ trợ và chăm sóc tốt hơn.

Cần phải lưu ý rằng việc kiểm soát cơn đau từ sớm thường dễ dàng hơn so với đợi cho đến khi nó trở nên nghiêm trọng hơn. Để tránh tình trạng này, các bác sĩ khuyến khích bệnh nhân “đi trước cơn đau,” tức là đề xuất các biện pháp giảm đau khi cơn đau mới bắt đầu xuất hiện, thay vì đợi cho đến khi nó trở nên không thể kiểm soát được.

Nếu bạn đang bị đau, hãy lên tiếng và không ngần ngại. Hãy thông báo với trung tâm y tế về tình trạng đau mà bạn đang gặp phải để họ có thể hỗ trợ bạn. Các chuyên gia sẽ làm việc cùng bạn để phát triển một kế hoạch giảm đau cá nhân, giúp giảm tác động mà cơn đau có thể gây ra đến cuộc sống hàng ngày của bạn và giúp bạn kiểm soát cơn đau một cách tốt nhất.

Phương pháp điều trị đau ung thư phổ biến là gì?

Phương pháp điều trị đau ung thư sẽ khác nhau tuỳ thuộc vào nguyên nhân gây ra cơn đau của bạn. Ví dụ, nếu đau xuất phát từ việc khối u đè lên dây thần kinh hoặc cơ quan, bác sĩ sẽ áp dụng hóa trị hoặc xạ trị để giảm kích thước khối u. Ngoài ra, phẫu thuật cũng có thể được thực hiện để loại bỏ khối u và giảm đau. Các phương pháp điều trị khác bao gồm sử dụng thuốc đặc biệt để ngăn chặn hoặc giảm đau, các thủ thuật y tế nhằm chặn tín hiệu đau và các kỹ thuật phẫu thuật thần kinh có thể được áp dụng tùy theo trường hợp.

Kỹ thuật phẫu thuật thần kinh điều trị đau do ung thư

Một trong những phương pháp tiên tiến là máy bơm giảm đau. Máy bơm giảm đau là một thiết bị đặt ống thông vào cột sống dưới, cho phép thuốc giảm đau được đưa trực tiếp vào dịch tủy sống. Điều này giúp giảm đau mà không gây tác dụng phụ như buồn ngủ hoặc táo bón như khi sử dụng thuốc giảm đau qua đường uống hoặc tiêm tĩnh mạch. Máy bơm giảm đau cũng giảm thiểu nguy cơ tác dụng phụ như ngứa hoặc giữ lại nước tiểu, những tác dụng phụ thường gặp khi sử dụng các phương pháp điều trị khác.

Chất kích thích là một phương pháp khác được áp dụng đối với những trường hợp đau dây thần kinh sau phẫu thuật. Trong quá trình này, một thiết bị máy kích thích được sử dụng, gồm một điện cực nhỏ được đặt trên dây thần kinh ngoại vi. Điện cực này tạo ra dòng điện xung quanh dây thần kinh hoặc tủy sống, giúp giảm thiểu sự truyền tải tín hiệu đau từ dây thần kinh đến não. Khi bạn sử dụng bộ kích thích tại chỗ, dòng điện từ điện cực này làm gián đoạn quá trình nhận diện đau của não, và thay vào đó, bạn có thể cảm nhận cảm giác ngứa hoặc tê liệt, giúp giảm đau một cách hiệu quả.

Thủ tục y tế để chặn tín hiệu đau

Phong bế dây thần kinh (Nerve blocks): Đây là phương pháp mà các bác sĩ tiêm thuốc giảm đau như lidocaine (Xylocaine®, Xylocaine MPF®) hoặc bupivacaine (Marcaine®, Sensorcaine®, Sensorcaine MPF ®) xung quanh dây thần kinh đang truyền tín hiệu đau. Các trung tâm y khoa thường sử dụng các khối thần kinh để giảm đau ở các vị trí như lưng, chân, cánh tay, mông, cổ và mặt.

Cắt bỏ tần số vô tuyến (Radiofrequency Ablation): Quy trình này sử dụng nhiệt độ cao để phá hủy mô. Bằng cách gửi sóng vô tuyến qua một cây kim được đặt chính xác, nhiệt độ cao được tạo ra để làm nóng vùng dây thần kinh. Nhiệt độ này ngăn chặn dây thần kinh gửi tín hiệu đau lên não, giúp giảm đau hiệu quả.

Ống thông ngoài màng cứng (Epidural Catheter): Tương tự như máy bơm giảm đau, ống thông ngoài màng cứng cung cấp thuốc giảm đau để giảm thiểu cảm giác đau từ dây thần kinh. Quá trình đặt ống thông ngoài màng cứng thực hiện bằng cách cấy một ống dẻo rất mỏng vào khoang ngoài màng cứng ở cột sống. Sau đó, ống thông sẽ liên tục cung cấp liều thuốc giảm đau, giúp giảm đau hiệu quả và ổn định trong thời gian dài.

Thuốc giảm hoặc ngừng đau do ung thư

Các bác sĩ có thể sử dụng một số loại thuốc giảm đau khác nhau để ngăn chặn hoặc giảm đau do ung thư:

Thuốc giảm đau không opioid:

  • Acetaminophen.
  • Thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen.

Thuốc giảm đau opioid:

  • Hydrocodone (Vicodin®).
  • Hydromorphone (Dilaudid®).
  • Oxycodone (Oxycontin®, Percocet®).
  • Methadone (Dolophine®).
  • Miếng dán da Fentanyl (Duragesic®).
  • Miếng dán xuyên da Buprenorphine (Butrans ®).
  • Buprenorphine buprenorphine (Belbuca®).
  • Buprenorphine (Suboxone®).
  • Morphine (MS Contin®).

Tác dụng phụ của thuốc giảm đau ung thư

Bác sĩ có thể kê đơn opioid để giúp giảm đau do ung thư. Tuy nhiên, điều này có thể làm bạn lo lắng về chứng rối loạn sử dụng opioid hoặc sự phụ thuộc vào các loại thuốc giảm đau ung thư khác. Bạn có thể tự hỏi liệu việc sử dụng thuốc giảm đau ung thư có khiến bạn cảm thấy mất kiểm soát hoặc bối rối hay không. Đây là những mối quan tâm phổ biến mà bạn nên bàn bạc cùng với các bác sĩ:

  • Nghiện opioid: Bác sĩ sẽ theo dõi cơn đau và liều lượng thuốc, đồng thời làm việc để giảm nguy cơ nghiện trong quá trình kiểm soát cơn đau. Hãy hỏi họ về cách sử dụng thuốc giảm đau một cách an toàn và tuân thủ hướng dẫn của họ một cách nghiêm ngặt. Quan trọng là bạn không nên tự tăng hoặc giảm liều thuốc mà không được hướng dẫn.
  • Tác dụng phụ của thuốc giảm đau: Một số loại thuốc giảm đau có thể gây ra tác dụng phụ như lú lẫn, chóng mặt hoặc buồn ngủ. Nếu bạn gặp tình trạng này, hãy nói chuyện với bác sĩ ngay lập tức. Họ có thể đề xuất thay đổi liều lượng hoặc sử dụng một loại thuốc khác phù hợp hơn để giảm thiểu tác dụng phụ và đảm bảo an toàn trong quá trình điều trị.

Thuốc giảm đau bổ sung khác

Các bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc bổ sung nhằm giúp giảm đau do ung thư hoặc giảm tác dụng phụ của thuốc giảm đau do ung thư.

Những loại thuốc này bao gồm:

  • Chất kích thích: Những loại thuốc này giúp giảm tác dụng phụ của opioid, mà là loại thuốc giảm đau chủ yếu được sử dụng trong điều trị ung thư. Amphetamine là một loại chất kích thích có thể được sử dụng để giúp giảm các tác dụng phụ như buồn ngủ hay mệt mỏi, tuy nhiên, cần hết sức cẩn trọng để tránh nghiện và lạm dụng chất này. Bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng thích hợp cho từng bệnh nhân.
  • Thuốc chống co giật: Ung thư và phương pháp điều trị ung thư có thể gây tổn thương đến thần kinh, dẫn đến đau và co giật. Các loại thuốc chống co giật như gabapentin (Gabarone®) và pregabalin (Lyrica®) có thể giúp giảm đau do tổn thương dây thần kinh và kiểm soát các triệu chứng co giật.
  • Thuốc trầm cảm: Một số bệnh nhân ung thư có thể trải qua cảm giác trầm cảm do tình trạng bệnh và điều trị. Thuốc trầm cảm như duloxetine (Cymbalta®, Drizalma®, Irenka®) và venlafaxine (Effexor®) có thể giúp giảm đau do tổn thương thần kinh và cải thiện tâm lý của bệnh nhân.
  • Corticosteroid: Các steroid như dexamethasone và prednisone có tác dụng giảm viêm và đau xương. Chúng thường được sử dụng như một phần của quy trình điều trị ung thư để giảm các triệu chứng viêm nhiễm hoặc đau xương liên quan đến bệnh.
  • Thuốc nhuận tràng: Một tác dụng phụ phổ biến của opioid là gây táo bón. Để giảm tình trạng này, các bác sĩ có thể kê toa các loại thuốc nhuận tràng như docusate, bisacodyl hoặc senna, để giúp bảo vệ đường tiêu hóa và giảm táo bón.

Tôi có thể làm gì ở nhà để điều trị cơn đau do ung thư?

Chườm nóng và chườm lạnh là hai phương pháp không dùng thuốc hữu ích trong việc giảm đau và giảm triệu chứng liên quan đến ung thư. Dưới đây là thông tin chi tiết về hai phương pháp này:

  • Chườm nóng: Chườm ấm và miếng đệm sưởi ấm là cách hiệu quả để giảm co thắt cơ và khuyến khích tuần hoàn máu trong vùng bị đau. Việc chườm nóng có thể giúp làm giãn các mạch máu và cơ, giảm đau và làm giảm căng thẳng trong cơ bắp. Bạn nên chườm nóng trong khoảng 10 hoặc 20 phút mỗi lần. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu bạn đã trải qua xạ trị, nên tránh chườm nóng ở những vùng đã được điều trị để tránh tác động tiêu cực lên da và các cấu trúc bên trong. Ngoài ra, cần tránh chườm nóng ở những vùng có khối u, vì việc áp dụng nhiệt có thể làm tăng lưu thông máu và khiến khối u phát triển nhanh hơn.
  • Chườm lạnh: Sử dụng túi chườm lạnh bọc trong vải có thể giúp giảm viêm và đau từ dây thần kinh hoặc các khu vực bị tổn thương. Chườm lạnh giúp làm giảm sưng, giảm viêm và làm tê liệt cảm giác đau. Bạn cũng nên chườm lạnh mỗi lần từ 10 đến 20 phút. Tuy nhiên, cần hết sức cẩn trọng và không nên áp dụng chườm lạnh trực tiếp lên da mà nên bọc trong vải để tránh làm tổn thương da. Ngoài ra, cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng chườm lạnh đặc biệt nếu bạn đang sử dụng các loại thuốc chống đông máu hoặc có các vấn đề về tuyến giáp.

Khi nào nên gọi cho bác sĩ về các tác dụng phụ do đau do ung thư hoặc thuốc giảm đau?

Đau ung thư là một khía cạnh khó kiểm soát và đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt. Để giúp kiểm soát cơn đau hiệu quả, cần tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng thuốc và hãy liên hệ với bác sĩ nếu gặp các tình huống sau đây:

  • Bị đau đột ngột và dữ dội: Nếu bạn gặp phải cơn đau đột ngột và mạnh mẽ không thể kiểm soát bằng các loại thuốc đã được kê đơn, hãy liên hệ ngay với bác sĩ để được tư vấn và điều chỉnh liệu trình điều trị.
  • Gặp khó khăn vượt qua cơn đau: Nếu bạn đang uống thuốc giảm đau nhưng cảm thấy khó khăn trong việc giảm đau hoặc đau vẫn tiếp tục xuất hiện, hãy thông báo ngay cho nhóm chăm sóc sức khỏe của bạn. Bác sĩ có thể đánh giá lại kế hoạch điều trị và tăng liều lượng hoặc thay đổi loại thuốc nếu cần thiết.
  • Tác dụng phụ của thuốc giảm đau ung thư: Cần nhớ rằng các loại thuốc giảm đau mạnh có thể gây tác dụng phụ khá nghiêm trọng. Nếu bạn cảm thấy tác dụng phụ của thuốc mạnh hơn bạn dự đoán, hãy thảo luận với bác sĩ để tìm phương án thay thế hoặc điều chỉnh liều lượng phù hợp.

Nguồn:

  • American Society of Clinical Oncology: Pain: Causes and Diagnosis (https://www.cancer.net/coping-with-cancer/physical-emotional-and-social-effects-cancer/managing-physical-side-effects/pain/pain-causes-and-diagnosis) : Accessed 10/26/2022.
  • Cancer Research UK. Causes and Types of Cancer Pain. (https://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/coping/physically/cancer-and-pain-control/causes-and-types) Accessed 10/26/2022.
  • International Association for the Study of Pain: Cancer Pain. (https://www.iasp-pain.org/advocacy/global-year/cancer-pain/) Accessed 10/26/2022.
  • Mercadante S, Portenoy RK. Breakthrough cancer pain: twenty-five years of study. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27653423/) Pain. 2016 Dec;157(12):2657-2663. Accessed 10/26/2022.
  • National Center for Complementary and Integrative Health. Cancer and Complementary Health Approaches: What You Need to Know. (https://www.nccih.nih.gov/health/cancer-and-complementary-health-approaches-what-you-need-to-know) Accessed 10/26/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :