Home / Sức Khỏe / Lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch (arterial & venous mapping)

Lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch (arterial & venous mapping)

/

Lập bản đồ tĩnh mạch (vein mapping) là một quy trình y tế được thực hiện để tạo ra một hình ảnh chi tiết về các tĩnh mạch trong cơ thể, thường là ở chân hoặc cánh tay, để đánh giá tính trạng và vị trí của tĩnh mạch. Quy trình này thường được thực hiện trước các thủ thuật y tế như phẫu thuật ghép tĩnh mạch hoặc đặt ống dẫn tĩnh mạch (IV).

lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch

Lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch là gì?

Lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch (Arterial & Venous Mapping) là một kỹ thuật siêu âm chụp ảnh động mạch và tĩnh mạch trong hệ thống mạch máu. Kỹ thuật này sử dụng sóng siêu âm để tạo ra hình ảnh chất lượng cao của mạch máu, tạo nên một biểu đồ chi tiết về sự phân bố và tình trạng của các động mạch và tĩnh mạch trong cơ thể.

Arterial & Venous Mapping được áp dụng rộng rãi trong lĩnh vực y tế để hỗ trợ các thủ tục can thiệp và kiểm tra tình trạng sức khỏe của bệnh nhân. Thông qua việc xác định rõ ràng vị trí và đặc điểm của các mạch máu, bác sĩ có thể hướng dẫn chính xác các quy trình phẫu thuật hoặc thực hiện các xét nghiệm chẩn đoán. Đặc biệt, nó thường được sử dụng trong việc đánh giá tình trạng mạch máu của người bệnh mắc các bệnh tim mạch, vết thương, hoặc bất kỳ vấn đề nào liên quan đến lưu lượng máu và tuần hoàn.

Tại sao cần lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch?

Lập bản đồ tĩnh mạch, còn được gọi siêu âm mạch máu, thường được thực hiện trước khi tiến hành một số thủ tục y tế cụ thể, bao gồm:

  • Phẫu thuật bắc cầu động mạch vành: Trong quá trình phẫu thuật bắc cầu động mạch vành, các bác sĩ thường sử dụng một mạch máu khỏe mạnh từ một bộ phận khác của cơ thể để tái định tuyến lưu lượng máu xung quanh các động mạch bị tắc nghẽn. Trước khi thực hiện thủ thuật này, việc lập bản đồ tĩnh mạch giúp bác sĩ xác định mạch máu phù hợp để sử dụng trong quá trình phẫu thuật.
  • Chạy thận: Chạy thận là một phương pháp điều trị suy thận. Trong quá trình này, bác sĩ kết nối động mạch và tĩnh mạch ở cánh tay và sử dụng chúng để tiến hành quá trình lọc máu. Việc lập bản đồ tĩnh mạch cho phép bác sĩ tìm ra động mạch và tĩnh mạch phù hợp nhất để thực hiện quá trình điều trị.
  • Phẫu thuật bắc cầu mạch máu ngoại biên: Phẫu thuật này thường được sử dụng để điều trị bệnh động mạch ngoại biên (PAD). Trong quá trình này, bác sĩ điều chỉnh lưu lượng máu xung quanh động mạch bị tắc nghẽn ở cánh tay hoặc chân. Việc lập bản đồ tĩnh mạch là một phần quan trọng của quá trình này, giúp xác định động mạch khỏe mạnh để thay thế động mạch bị tắc.

Xét nghiệm này cũng có khả năng hỗ trợ trong việc xác định các tình trạng ảnh hưởng đến hệ thống mạch máu, trong đó bao gồm:

  • Xơ vữa động mạch: Xơ vữa động mạch là một tình trạng nơi các tảo plaques tích tụ trên thành nội niên của động mạch, làm hẹp lumen và giảm lưu lượng máu chảy qua. Xét nghiệm này có thể phát hiện sự hiện diện của xơ vữa động mạch, một yếu tố nguy cơ quan trọng cho các bệnh tim mạch và đột quỵ.
  • Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT): DVT là tình trạng mà huyết khối hình thành bên trong tĩnh mạch sâu, thường xuất hiện ở các vùng như chân và bẹn. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, huyết khối có thể vỡ và gây ra nguy cơ đáng kể cho sự cản trở của dòng máu và các biến chứng nguy hiểm như đứt tĩnh mạch và đột quỵ.

Lập bản đồ tĩnh mạch hoạt động như thế nào?

Xét nghiệm siêu âm sử dụng sóng âm thanh có tần số cao để chuyển qua các mô trong cơ thể. Thiết bị siêu âm sẽ ghi lại âm thanh phản xạ và biến thành video hoặc hình ảnh của các mô và chất lỏng có trong cơ thể.

Trong quá trình thực hiện xét nghiệm tĩnh mạch, sóng âm thanh sẽ được truyền qua mạch máu trong cơ thể. Các sóng âm thanh này sẽ phản ánh sự di chuyển của tế bào máu trong mạch máu. Kết quả của xét nghiệm này sẽ được ghi lại để hiển thị tốc độ lưu lượng máu trên màn hình máy tính.

Thời gian thực hiện xét nghiệm này thường dao động từ 30 đến 90 phút tùy thuộc vào trường hợp cụ thể.

Chuẩn bị làm xét nghiệm lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch?

Việc xét nghiệm này không đòi hỏi bất kỳ sự chuẩn bị đặc biệt nào từ phía bạn. Bạn có thể duy trì thói quen ăn uống như bình thường. Tuy nhiên, trước khi tiến hành xét nghiệm, bạn sẽ cần thay áo choàng bệnh viện và loại bỏ mọi đồ trang sức. Do đó, rất quan trọng là hãy để đồ trang sức tại nhà nếu có thể để đảm bảo quá trình xét nghiệm diễn ra một cách thuận lợi và chính xác.

Thường thì, xét nghiệm lập bản đồ tĩnh mạch được thực hiện tại các trung tâm chẩn đoán hình ảnh bên trong bệnh viện hoặc trung tâm y tế. Quá trình này sẽ được thực hiện bởi các chuyên gia y tế có kinh nghiệm để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác và đáng tin cậy.

Quá trình lập bản đồ tĩnh mạch diễn ra như thế nào?

Quá trình lập bản đồ tĩnh mạch trong lĩnh vực y tế được thực hiện theo các bước sau:

  • Trước hết, bệnh nhân sẽ nằm xuống một bàn có đệm thoải mái, tạo điều kiện thuận lợi cho quy trình này.
  • Kỹ thuật viên sẽ chuẩn bị da bằng cách áp dụng một lượng nhỏ gel hòa tan trong nước lên vùng da cần thực hiện xét nghiệm. Đây là bước quan trọng để tạo điều kiện tốt cho sự truyền dẫn sóng siêu âm và đảm bảo kết quả chính xác. Gel này không gây hại cho da và không làm ố quần áo của bệnh nhân.
  • Sau đó, kỹ thuật viên đặt một thiết bị nhỏ gọi là đầu dò lên vùng da đã được phủ gel. Đầu dò này làm việc tạo ra hình ảnh tĩnh mạch trên màn hình siêu âm, cho phép người chuyên môn theo dõi và ghi lại tất cả thông tin cần thiết về tĩnh mạch, bao gồm kích thước, hình dạng, và vị trí.
  • Nếu quy trình đã được lên lịch trước, kỹ thuật viên có thể sử dụng một bút đánh dấu để đánh dấu các vị trí cụ thể trên da. Điều quan trọng là không nên rửa sạch các dấu hiệu này trước khi tiến hành thủ thuật tĩnh mạch. Trong trường hợp cần thiết, bác sĩ có thể cung cấp một cây bút để làm mờ các vết đánh dấu này sau khi bệnh nhân tắm.

Khi kiểm tra hoàn tất, kỹ thuật viên sẽ lau sạch gel khỏi da của bệnh nhân, và sau đó, bệnh nhân có thể mặc quần áo bình thường. Thường thì, sau quá trình này, bệnh nhân có thể trở về nhà hoặc tiếp tục công việc hàng ngày.

Những rủi ro của việc lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch là gì?

Không có tác dụng phụ có hại của việc lập bản đồ tĩnh mạch. Xét nghiệm hình ảnh này không xâm lấn và không gây đau đớn nên không cần sử dụng kim, thuốc nhuộm, gây mê hoặc tạo vết mổ. Khác với một số xét nghiệm hình ảnh khác, siêu âm không sử dụng bức xạ.

Lập bản đồ động mạch và tĩnh mạch là một phương pháp không gây đau đớn, không xâm lấn để thu thập hình ảnh và đánh giá lưu lượng máu trong cơ thể. Không cần phải thực hiện bất kỳ sự chuẩn bị đặc biệt nào trước khi thực hiện xét nghiệm này, và sau xét nghiệm, không cần thời gian nghỉ ngơi đặc biệt.

Xét nghiệm lập bản đồ mạch máu có thể hỗ trợ trong việc chẩn đoán những tình trạng nguy hiểm như bệnh động mạch chân (PAD) hoặc đột quỵ tĩnh mạch sâu (DVT). Đặc biệt, lập bản đồ tĩnh mạch cũng là một công cụ hữu ích trong quá trình chuẩn bị cho các ca phẫu thuật cầu hoặc phẫu thuật chạy thận.

Nguồn:

  • Akca F, Lam KY, Verberkmoes N, et al. Predictive value of great saphenous vein mapping prior to endoscopic harvesting in coronary artery bypass surgery. (https://academic.oup.com/icvts/article/31/1/16/5828141?login=false) Interact Cardiovasc Thorac Surg. 2020;31(1):16-19. Accessed 7/25/2022.
  • Hwang J, Han S, Hwang C, et al. High density mapping guided partial antral ablation for a pulmonary vein isolation. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8367962/) Sci Rep. 2021;11(1):16563. Accessed 7/25/2022.
  • Manetta F, Yu PJ, Mattia A, Karaptis JC, Hartman AR. Bedside Vein Mapping for Conduit Size in Coronary Artery Bypass Surgery. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5385143/) JSLS. 2017;21(2):e2016.00083. Accessed 7/25/2022.
  • Niyyar VD, Wasse H. Vascular mapping: does it help to maximize fistulae placement? (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2921893/) Adv Chronic Kidney Dis. 2009;16(5):316-320. Accessed 7/25/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :