Home / Sức Khỏe / Hội chứng Sjögren: nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

Hội chứng Sjögren: nguyên nhân, chẩn đoán, điều trị

/

Hội chứng Sjögren là một rối loạn miễn dịch tự miễn và mạn tính, chủ yếu tác động vào mắt và miệng, dẫn đến các triệu chứng như mắt khô và miệng khô. Hội chứng này có tên theo tên của Gustav Sjögren, một bác sĩ người Thụy Điển đã mô tả nó vào cuối thế kỷ 19.

hội chứng sjogren

Hội chứng Sjögren là gì?

Hội chứng Sjögren, một rối loạn tự miễn dịch kéo dài suốt đời, xuất hiện với sự giảm thiểu đáng kể trong sản xuất hơi ẩm bởi các tuyến lệ của mắt và miệng. Tên gọi này được đặt theo danh tiếng của Henrik Sjögren, một chuyên gia nhãn khoa nổi tiếng người Thụy Điển, người đầu tiên miêu tả và phân loại tình trạng này vào thế kỷ 20. Mặc dù khô miệng và khô mắt là những biểu hiện lâm sàng nổi bật, tuy nhiên, đáng chú ý là hầu hết những người trải qua những triệu chứng này không hẳn đã mắc phải căn bệnh này. Khô miệng thường còn được gọi là xerostomia.

Bệnh có thể phân thành hai dạng chính:

  • Hội chứng Sjögren nguyên phát: Đây là dạng tự phát của hội chứng, không liên quan đến bất kỳ tình trạng sức khỏe khác. Trong trường hợp này, tổn thương đối với tuyến lệ diễn ra do sự tự tấn công của hệ thống miễn dịch, dẫn đến sự giảm sút đáng kể trong sự sản xuất hơi ẩm và các triệu chứng khô miệng và khô mắt.
  • Hội chứng Sjögren thứ phát: Đây là dạng bệnh phát triển đồng thời với các bệnh tự miễn khác như viêm khớp dạng thấp, bệnh lupus, và viêm khớp vẩy nến. Trong trường hợp này, bệnh thường là một phần của bức tranh tổng thể của các rối loạn miễn dịch và thường đi kèm với nhiều biểu hiện khác, đòi hỏi sự quản lý toàn diện và đề cao tính chuyên môn trong điều trị.

Nguyên nhân gây ra hội chứng Sjögren?

Hội chứng Sjögren, một bệnh tự miễn, là một sự hiện tượng phức tạp, trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể bị kích hoạt sai lầm và tấn công những tế bào khỏe mạnh. Cuộc tấn công này tác động đặc biệt đến hệ thống nước mắt và tuyến nước bọt trong miệng, gây ra những tổn thương không nhỏ.

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu tiến hành, nguyên nhân chính xác gây ra phản ứng miễn dịch không đúng đối với bệnh Sjögren vẫn là một ẩn số đang được nghiên cứu một cách cẩn trọng. Có một số yếu tố có thể đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của bệnh này, bao gồm:

  • Nhân tố môi trường.
  • Di truyền học.
  • Nhiễm virus.
  • Hormon giới tính (tình trạng ảnh hưởng đến phụ nữ nhiều hơn nam giới).

Các triệu chứng của hội chứng Sjögren là gì?

Ngoài tình trạng khô mắt và miệng cực kỳ khô, một số người còn phải đối mặt với những vấn đề khá phức tạp khác liên quan đến sức kháng của hệ thống miễn dịch. Họ có thể trải qua cảm giác đau đớn trong cơ bắp và xương khớp, tương tự như các triệu chứng của bệnh đau cơ xơ hóa. 

Các dấu hiệu khác cũng xuất hiện đặc trưng như:

  • Cảm giác vị giác bất thường, khi mà vị giác của họ có thể bị biến đổi một cách đáng ngạc nhiên.
  • Mắt có thể trở nên đỏ hoặc kích ứng, thậm chí xuất hiện những cảm giác như có sạn như cát trong mắt.
  • Tình trạng mờ mắt thường xuyên xảy ra, ảnh hưởng đến khả năng nhìn rõ và sáng tạo.
  • Khó khăn trong việc nhai, nuốt hoặc thậm chí trong việc nói chuyện là một thách thức đối với họ.
  • Tiếng ho khàn hoặc khàn giọng có thể xuất hiện, gây ra sự bất tiện trong giao tiếp hàng ngày.
  • Da khô và ngứa thường xuyên là vấn đề đáng lo ngại.
  • Tuyến nước bọt mở rộng, gây ra sự không thoải mái và quấy rối.
  • Cảm giác mệt mỏi không dứt, gây ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng cuộc sống hàng ngày.
  • Sự tổn thương răng sâu hoặc mất răng sớm là một phần của hệ quả do khô miệng.
  • Khô âm đạo, tình trạng này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống tình dục của họ.

Chẩn đoán hội chứng Sjögren như thế nào?

Nếu bạn trải qua triệu chứng như khô miệng, khô mắt hoặc những biểu hiện khác có thể liên quan đến hội chứng Sjögren, quá trình xác định chẩn đoán thường bắt đầu bằng việc sử dụng các phương pháp kiểm tra sau đây, do các chuyên gia y tế thực hiện:

  • Xét nghiệm máu: Các xét nghiệm này được thực hiện để phát hiện sự tồn tại của các kháng thể cụ thể trong huyết thanh. Cụ thể, chúng tìm kiếm các kháng thể chống hạt nhân (ANA), kháng thể chống hội chứng Sjögren (anti-SSA, còn gọi là anti-Ro), và hội chứng chống Sjögren loại B (anti-SSB, còn gọi là anti-La). Xét nghiệm máu cũng có khả năng phát hiện yếu tố thấp khớp, một kháng thể thường xuất hiện ở nhiều người mắc bệnh viêm khớp dạng thấp.
  • Sinh thiết: Bác sĩ có thể lấy mẫu mô hoặc tế bào từ tuyến nước bọt hoặc môi để tiến hành kiểm tra các tín hiệu của viêm nhiễm. Mẫu sinh thiết này sẽ được chuyển đến phòng thí nghiệm để đánh giá các dấu hiệu của viêm nhiễm.
  • Khám mắt: Một chuyên gia về mắt, như một bác sĩ nhãn khoa, có thể đo lượng nước mắt bạn sản xuất. Trong quá trình khám mắt, bác sĩ sẽ kiểm tra giác mạc, phần bên trong của mắt, để xem xét sự có mặt của triệu chứng khô mắt.
  • Xét nghiệm hình ảnh: Các phương pháp xét nghiệm này bao gồm đo lượng nước bọt được tiết ra bằng cách sử dụng tia X có thể nhìn thấy được tiêm vào tuyến nước bọt. Ngoài ra, còn có phương pháp xạ hình nước bọt, một phương pháp đánh giá thời gian di chuyển của đồng vị phóng xạ từ điểm tiêm trong tĩnh mạch đến tuyến nước bọt.
  • Tiền sử sức khỏe: Nếu bạn đã từng mắc các bệnh tự miễn khác trước đây và bây giờ xuất hiện triệu chứng khô mắt và khô miệng, bác sĩ có thể kết luận rằng bạn đã phát triển hội chứng Sjögren thứ phát.

Hội chứng Sjögren được kiểm soát hoặc điều trị như thế nào?

Không tồn tại phương pháp chữa trị tận gốc cho hội chứng Sjögren, nhưng có thể thực hiện các biện pháp điều trị nhằm giảm đi các triệu chứng không thoải mái. Tuỳ thuộc vào tình trạng cụ thể của bệnh nhân, các chuyên gia y tế có thể đề xuất một hoặc nhiều phương pháp điều trị phù hợp.

Trong việc đối phó với triệu chứng khô mắt, có một số lựa chọn điều trị sẽ được xem xét:

  • Nước mắt nhân tạo: Sử dụng dung dịch nước mắt nhân tạo không cần đơn thuốc và thuốc mỡ mắt nhân tạo giúp duy trì độ ẩm cho mắt khô. Các sản phẩm này có khả năng làm giảm sự kích ứng và giảm thiểu sự khó chịu.
  • Thuốc nhỏ mắt theo chỉ định: Bác sĩ có thể kê đơn thuốc nhỏ mắt theo chỉ định, chẳng hạn như Cyclosporine (thương hiệu Restocation®) và lifitegrast (thương hiệu Xiidra®). Những loại thuốc này có tác dụng làm dịu tình trạng viêm nhiễm tuyến nước mắt và khuyến khích sản xuất nước mắt.
  • Nút Punctal: Chuyên gia nhãn khoa có thể thực hiện việc chèn các nút silicon nhỏ vào ống dẫn nước mắt. Những nút này giúp ngăn chặn chất lỏng mắt thoát ra ngoài, từ đó giữ cho bề mặt mắt luôn ẩm.
  • Phẫu thuật: Trong trường hợp nút Punctal mang lại hiệu quả cho bệnh nhân, bác sĩ có thể đề xuất phẫu thuật để đóng kín các ống dẫn nước mắt một cách vĩnh viễn.
  • Thuốc nhỏ mắt huyết thanh tự thân: Một phương pháp tùy chỉnh khác mà các bác sĩ có thể xem xét là tạo ra nước mắt nhân tạo từ chính máu của bệnh nhân. Quy trình này liên quan đến việc kết hợp huyết thanh máu (một chất lỏng trong suốt tách ra khỏi máu) với dung dịch lỏng không có vi khuẩn. Kết quả là một sản phẩm thay thế nước mắt duy nhất, tạo ra đặc biệt cho cơ thể của bệnh nhân. Tuy hiệu quả, nhưng cần lưu ý rằng việc điều trị này có thể gây tốn kém và không phải lúc nào cũng được bảo hiểm chi trả.

Các phương pháp điều trị giảm triệu chứng khô miệng:

  • Sản xuất nước bọt: Các sản phẩm như kẹo cao su và kẹo cứng, chứa chất làm ngọt như sorbitol hoặc xylitol, có thể thúc đẩy sản xuất nước bọt trong miệng. Ngoài ra, có thể sử dụng các chất thay thế nước bọt có hoặc không kê đơn từ các nhà thuốc. Trong số này, có viên ngậm uống sorbitol và dung dịch oromucosal sorbitol (dung dịch dùng bằng cách nhỏ vào miệng).
  • Thuốc kê đơn: Thuốc Pilocarpine (Salagen®) và cevimeline (Evoxac®) có thể được sử dụng để kích thích sản xuất nước bọt tự nhiên.
  • Chăm sóc răng miệng: Vì khô miệng tăng nguy cơ mắc bệnh sâu răng, nhiễm trùng, và viêm nhiễm lợi, nên quá trình chăm sóc răng miệng đúng cách rất quan trọng. Bác sĩ có thể đề xuất sử dụng kem đánh răng và nước súc miệng theo toa, cũng như áp dụng các biện pháp điều trị bằng fluoride định kỳ.

Phương pháp điều trị các vấn đề về khớp hoặc cơ quan:

  • Sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn: Trong trường hợp đau vùng khớp hoặc cơ quan, có thể sử dụng các loại thuốc như Acetaminophen (Tylenol®) hoặc thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen (Motrin®) và naproxen (Aleve®) để giảm đau hiệu quả.
  • Sử dụng thuốc chống thấp khớp: Đối với các bệnh như viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh lupus, các thuốc kê đơn như hydroxychloroquine có khả năng giảm đau và làm giảm sưng tuyến nước bọt.
  • Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch: Các loại thuốc này chỉ định theo toa, có khả năng làm chậm quá trình phản ứng miễn dịch của cơ thể, đồng thời giúp giảm viêm và ngăn ngừa tổn thương cơ quan.
  • Sử dụng steroid: Thuốc kê đơn như Prednisone có tác dụng làm dịu tình trạng viêm nhiễm trong khớp, trên da và trong các cơ quan khác của cơ thể.
  • Sử dụng thuốc chống nấm: Trong trường hợp nhiễm trùng nấm men trong miệng (tưa miệng) hoặc âm đạo (nhiễm trùng nấm âm đạo), các loại thuốc chống nấm có thể được sử dụng để kiểm soát sự phát triển quá mức của nấm men.

Phương pháp điều trị khô âm đạo:

Nếu bạn trải qua triệu chứng như âm đạo luôn có tình trạng khô, ngứa và đau, điều quan trọng là bạn nên tìm kiếm sự tư vấn từ một bác sĩ chuyên khoa y tế để đảm bảo rằng vấn đề này không phải là kết quả của sự biến đổi trong cân bằng nội tiết của cơ thể. Có thể có sự xuất hiện của một loạt các nhiễm trùng hoặc vấn đề về sức kháng da. Mọi tình huống cụ thể này sẽ đòi hỏi một phương pháp điều trị đặc biệt và cá nhân hóa.

Tuy nhiên, trong trường hợp phụ nữ gặp phải hội chứng Sjögren, họ có nguy cơ mắc tình trạng khô âm đạo và teo âm đạo cao hơn khoảng hai đến ba lần so với phụ nữ cùng độ tuổi ở xung quanh và sau khi đã mãn kinh. Để giúp giải quyết tình trạng khô âm đạo hàng ngày, dưới đây là một số lời khuyên:

  • Hãy thử sử dụng kem dưỡng ẩm hoặc chất bôi trơn âm đạo để cung cấp thêm độ ẩm cho âm đạo hàng ngày. Điều này có thể giúp làm giảm sự khó chịu và làm dễ dàng hơn trong quan hệ tình dục.
  • Sử dụng xà phòng không có mùi để làm vệ sinh. Sản phẩm có mùi hương hoặc các phụ gia khác có thể gây kích ứng cho vùng kín.
  • Nếu bạn có hội chứng Sjögren hoặc các vấn đề liên quan đến estrogen âm đạo, hãy thảo luận với bác sĩ về việc sử dụng liệu pháp estrogen âm đạo, được thiết kế để giúp cải thiện tình trạng âm đạo khô khan.

Các biến chứng của hội chứng Sjögren là gì?

Hầu hết các cá nhân mắc hội chứng Sjögren có thể duy trì cuộc sống của họ mà không gặp phải những khó khăn đáng kể. Tuy nhiên, tình trạng khô miệng, một trong những triệu chứng chính của hội chứng này, có thể tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các vấn đề về sức khỏe trong miệng như sâu răng và nhiễm trùng. Bên cạnh đó, tình trạng khô mắt cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiễm trùng mắt.

Nếu bạn mắc hội chứng Sjögren thứ phát, có thể bạn sẽ phải đối mặt với những vấn đề về sức khỏe khác, bao gồm việc sưng khớp do viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh lupus. Tuy nhiên, điều này xảy ra không thường xuyên.

Rất ít trường hợp của những người mắc hội chứng Sjögren phát triển các biến chứng sau đây:

  • Các vấn đề về chức năng gan hoặc thận không bình thường.
  • U lympho (tức là sự hình thành khối u ung thư trong các hạch bạch huyết).
  • Các vấn đề liên quan đến hệ hô hấp, mà có thể bị nhầm lẫn với viêm phổi.
  • Rối loạn về hệ thần kinh, gây ra các triệu chứng như yếu đuối hoặc tê liệt.
  • Xuất hiện các tình trạng viêm nổi da (da đỏ và sưng to).

Tiên lượng (triển vọng) cho người mắc hội chứng Sjögren là gì?

Thường xuyên mắc phải tình trạng khô miệng hoặc khô mắt là một trạng thái gây khó chịu không thể phủ nhận. Tuy nhiên, có một lợi thế là các triệu chứng này thường có xu hướng giảm đi dần theo thời gian. Điều này đồng nghĩa rằng, với sự áp dụng đúng các phương pháp điều trị phù hợp, bạn có thể kiểm soát được những biểu hiện không mong muốn này để chúng không làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

Câu hỏi thường gặp

Hội chứng Sjögren có gây tăng cân không?

Hội chứng Sjögren, một tình trạng y tế đặc biệt, thường không gây ra tình trạng tăng cân. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng một số loại thuốc, chẳng hạn như steroid, trong quá trình điều trị các triệu chứng của hội chứng Sjögren có thể gây ra tình trạng tăng cân. Ngoài ra, hội chứng Sjögren cũng có thể kết hợp với các tình trạng khác như suy giáp, và suy giáp này có thể gây ra sự tăng cân không mong muốn ở bệnh nhân. Việc quản lý cân nặng và theo dõi tình trạng sức khỏe toàn diện là quan trọng để đảm bảo tối ưu hóa chất lượng cuộc sống của người bị ảnh hưởng bởi hội chứng Sjögren.

Hội chứng Sjögren có ảnh hưởng đến tai không?

Hội chứng Sjögren, như một trong những bệnh tự miễn dịch khác, có khả năng ảnh hưởng đến hệ thần kinh tai. Người bệnh có thể trải qua các vấn đề liên quan đến mất thính giác hoặc sự mất thăng bằng.

Nên ăn gì nếu mắc hội chứng Sjögren?

Ước tính cho thấy có khoảng 90% người mắc hội chứng Sjögren phải đối mặt với những khó khăn liên quan đến việc ăn uống. Trong một số trường hợp, những khó khăn này có thể dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. Các vấn đề có thể xuất phát từ tình trạng khô và viêm sưng họng, cũng như gây tổn thương cho đường tiêu hóa hoặc hệ thần kinh. Hơn nữa, có một số người mắc cả hội chứng Sjögren và bệnh celiac và/hoặc mắc các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích (bao gồm đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy và/hoặc táo bón).

Nếu bạn trải qua các triệu chứng liên quan đến tiêu hóa, tôi đề xuất hợp tác với một chuyên gia dinh dưỡng đã đăng ký (RD) để xác định xem có bất kỳ thức phẩm nào gây kích ứng cho bạn. RD sau đó sẽ hỗ trợ bạn trong việc tạo ra một kế hoạch ăn uống phù hợp với bạn và đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết.

Các vấn đề liên quan đến trào ngược dạ dày thực quản (GERD) cũng phổ biến trong cộng đồng, đặc biệt là trong nhóm người mắc hội chứng Sjögren. Một đội ngũ chăm sóc sức khỏe có thể cung cấp cho bạn những gợi ý và chiến lược để quản lý GERD. Các biện pháp này có thể bao gồm việc tránh ăn ít nhất hai đến ba giờ trước khi đi ngủ và hạn chế tiêu thụ thực phẩm có nhiều dầu mỡ.

Có một số khuyến nghị quan trọng mà các cá nhân mắc chứng rối loạn tự miễn dịch như hội chứng Sjögren nên tuân theo để giảm đau khớp và các triệu chứng liên quan. Một số người đã báo cáo sự nhẹ nhõm sau khi chuyển sang chế độ ăn hoàn toàn dựa vào thực vật.

Dưới đây là một số mẹo quản lý vấn đề dinh dưỡng một cách hiệu quả hơn:

  • Chia lượng thức ăn thành những bữa nhỏ và ăn thường xuyên hơn trong suốt ngày. Điều này có thể giúp giảm căng thẳng trên hệ tiêu hóa và duy trì mức đường huyết ổn định.
  • Hãy bao gồm các loại thực phẩm mềm và dễ tiêu trong chế độ ăn uống. Điều này có thể giúp giảm tình trạng viêm nhiễm và khó chịu trong hệ tiêu hóa.
  • Quan trọng hơn hết, hãy chắc chắn nhai thức ăn một cách kỹ lưỡng. Việc này không chỉ giúp bạn tiêu hóa tốt hơn mà còn giảm nguy cơ sâu răng và vấn đề liên quan đến răng miệng.
  • Để duy trì sức kháng, hạn chế lượng đường trong chế độ ăn uống. Hãy cân nhắc chỉ uống nước trước khi đi ngủ để bảo vệ răng miệng và giảm áp lực lên hệ tiêu hóa.

Hội chứng Sjögren có được coi là khuyết tật không?

Chính quyền Hoa Kỳ đã ghi nhận tình trạng khuyết tật đối với những người bị mắc phải hội chứng Sjögren nặng. Tuy nhiên, để xác định liệu bạn có đủ điều kiện để hưởng quyền này hay không, điều quan trọng là bạn cần thảo luận chi tiết với bác sĩ chuyên khoa y học để được tư vấn và đánh giá cụ thể về tình trạng sức khỏe.

Hội chứng Sjögren có gây rụng tóc không?

Có khả năng bạn sẽ trải qua tình trạng rụng tóc và đây có thể là một dấu hiệu của tình trạng y tế này. Chúng ta cần lưu ý rằng có một tình trạng gọi là rụng tóc xơ vùng trán, đang được nghiên cứu một cách tập trung, và tình trạng này xuất hiện nhiều hơn ở những người mắc các bệnh tự miễn, đặc biệt là phụ nữ. Tình trạng này thường dẫn đến sự rụng tóc chậm chạp ở khu vực trán và đôi khi ảnh hưởng đến lông mày.

Tuy nhiên, cần nhớ rằng rụng tóc có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm tình trạng căng thẳng trong cuộc sống và sử dụng thuốc. Vì vậy, điều quan trọng là bạn nên thảo luận về vấn đề rụng tóc này với một bác sĩ da liễu có kinh nghiệm, để họ có thể đưa ra đánh giá và hướng dẫn cụ thể về việc quản lý tình trạng.

Khi nào nên gọi bác sĩ?

Đau miệng hoặc tình trạng viêm nướu mạnh có thể là dấu hiệu rõ ràng của một nhiễm trùng hoặc vấn đề sâu trong cấu trúc răng. Một số triệu chứng khác như ngứa mắt, đau mắt, thị lực mờ mờ hoặc thậm chí là tình trạng thị lực kép có thể là biểu hiện của các vấn đề liên quan đến nhiễm trùng hoặc các rối loạn thị lực khác. Nếu bạn phát hiện các dấu hiệu này, không nên chần chừ, hãy liên hệ ngay với một chuyên gia y tế.

Hơn nữa, nếu bạn thấy sưng to của các hạch bạch huyết ở cổ, nách hoặc háng, điều này cũng là một tín hiệu cảnh báo quan trọng. Mở rộng của các hạch bạch huyết này có thể chỉ ra một loạt các tình trạng, bao gồm cả khả năng có ung thư hạch hoặc một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

Dù không có cách chữa trị hoàn toàn cho các triệu chứng như khô miệng, khô mắt hoặc các vấn đề khác gây ra bởi hội chứng Sjögren, bạn không cần phải chấp nhận sự bất tiện và đau đớn này trong cuộc sống hàng ngày. Hãy trò chuyện mở cửa với bác sĩ về cách bệnh này ảnh hưởng đến cuộc sống. Việc ăn, nuốt, nói chuyện và thậm chí cả khả năng nhìn đều quan trọng để bạn có thể trải nghiệm cuộc sống một cách đầy đủ. Bác sĩ có thể giúp bạn tìm ra sự kết hợp tốt nhất của các liệu pháp để giảm nhẹ triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nguồn:

  • Sjögren’s Syndrome Foundation. Sjögren’s FAQs. (https://www.sjogrens.org/home/about-sjogrens/sjoegrens-faqs) Accessed 7/22/2020.
  • National Institute of Neurological Disorders and Stroke. Sjögren’s Syndrome Information Page. (https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Sj%C3%B6grens-Syndrome-Information-Page) Accessed 7/22/2020.
  • Arthritis Foundation. Sjögren’s (https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Sj%C3%B6grens-Syndrome-Information-Page) Syndrome. (https://www.arthritis.org/about-arthritis/types/sjogrens-syndrome/) Accessed 7/22/2020.
  • American Academy of Oral Medicine. Dry Mouth. (https://www.aaom.com/index.php?option=com_content&view=article&id=124:dry-mouth&catid=22:patient-condition-information&Itemid=120) Accessed 7/22/2020.
  • American College of Rheumatology. Sjögren’s Syndrome. (https://www.rheumatology.org/I-Am-A/Patient-Caregiver/Diseases-Conditions/Sjogrens-Syndrome) Accessed 7/22/2020.
  • National Institute of Arthritis and Musculoskeletal and Skin Diseases. Sjögren’s Syndrome. (https://www.niams.nih.gov/health-topics/sjogrens-syndrome) Accessed 7/22/2020.
  • National Institute of Dental and Craniofacial Research. Sjögren’s Syndrome. (https://www.nidcr.nih.gov/health-info/sjogrens-syndrome/more-info) Accessed 7/22/2020.
  • Genetic and Rare Diseases Information Center. Frontal fibrosing alopecia. (https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/10886/frontal-fibrosing-alopecia) Accessed 7/22/2020.
  • Social Security Administration. Disability Evaluation Under Social Security. Immune Systems Disorders, Adult. (https://www.ssa.gov/disability/professionals/bluebook/14.00-Immune-Adult.htm) Accessed 7/22/2020.
  • Vestibular Disorders Association. Autoimmune Inner Ear Disease. (https://vestibular.org/autoimmune-inner-ear-disease-aied) Accessed 7/22/2020.
  • Autoimmune Resource and Research Centre. Eating Healthy When You Have Sjogren’s Syndrome. (https://www.autoimmune.org.au/wp-content/uploads/2017/03/Eating_Healthy_Sjogrens.pdf) Accessed 7/22/2020.
  • Kim-lee C, Suresh L, Ambrus JL. Gastrointestinal disease in Sjogren’s syndrome: related to food hypersensitivities. Springerplus. 2015;4:766.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :