Home / Sức Khỏe / Hội chứng Parsonage Turner: chẩn đoán & điều trị

Hội chứng Parsonage Turner: chẩn đoán & điều trị

/

Hội chứng Parsonage Turner (viêm dây thần kinh cánh tay) là một chứng rối loạn thần kinh đặc trưng bởi cơn đau dữ dội, đột ngột ở vai, và sau đó ngày càng yếu ớt nghiêm trọng. Nguyên nhân gây ra điều đó vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn. Bệnh nhân có thể mất vài tháng để phục hồi.

Hội chứng Parsonage Turner

Hội chứng Parsonage Turner (viêm dây thần kinh cánh tay) là gì?

Hội chứng Parsonage Turner (brachial neuritis – viêm dây thần kinh cánh tay) là một tình trạng rối loạn thần kinh gây đau đột ngột và dữ dội ở cánh tay trên và vai. Yếu cơ ở vai, cánh tay, cẳng tay hoặc bàn tay kèm theo những cơn đau, kéo dài từ vài ngày đến vài tuần. Có một mạng lưới các dây thần kinh đi từ cột sống qua cổ, đến nách rồi xuống cánh tay, được gọi là đám rối thần kinh cánh tay (brachial plexus). Tổn thương từ những dây thần kinh này gây ra yếu cơ. Hội chứng Parsonage Turner thường bị chẩn đoán nhầm là bệnh lý rễ thần kinh cổ tử cung hoặc thoái hóa đốt sống cổ tử cung.

hội chứng Parsonage Turner là gì
hội chứng Parsonage Turner là gì

Hội chứng Parsonage Turner còn có những tên gọi khác là:

  • Viêm dây thần kinh cánh tay.
  • Bệnh thần kinh đám rối cánh tay.
  • Bệnh thần kinh đám rối thần kinh cánh tay tự phát.
  • Teo cơ thần kinh.
  • PTS.

Đám rối thần kinh cánh tay là gì?

Đám rối thần kinh cánh tay là một mạng lưới dây thần kinh phức tạp, bắt đầu từ tủy sống và kéo dài giống như một bím tóc xuống một bên cổ sau xương quai xanh đến cánh tay. Các dây thần kinh của đám rối thần kinh cánh tay điều khiển chuyển động ở vai, cánh tay, cẳng tay, khuỷu tay, cổ tay và bàn tay, và chúng cũng mang cảm giác từ cánh tay đến tủy sống. Các dây thần kinh này được hình thành trong ba thân (thân trên, thân giữa và thân dưới) ở cổ.

Hội chứng Parsonage Turner (viêm dây thần kinh cánh tay) phát triển như thế nào?

Trong hầu hết các trường hợp, cơn đau ập đến đột ngột, thường vào nửa đêm, ở vai hoặc cánh tay. Cơn đau dữ dội có thể kéo dài từ vài giờ đến 4 tuần. Các cơ của cánh tay ở bên đó sẽ bắt đầu yếu đi trong vòng 24 giờ kể từ khi cơn đau bắt đầu hoặc vài tuần sau đó. Điểm yếu thường ở vai hoặc cánh tay trên, mặc dù đôi khi nó có thể ở cẳng tay hoặc bàn tay. Đôi khi, xương bả vai hoặc cơ thành ngực hoặc cơ hoành có thể bị ảnh hưởng. Khi cơ yếu, phần mô cơ có thể bị teo mất dần theo thời gian. Nhiều người còn bị mất cảm giác ở vùng cánh tay.

Các giai đoạn phát triển hội chứng Parsonage Turner là gì?

Hội chứng Parsonage Turner có 2 giai đoạn phát triển. Đầu tiên là giai đoạn cấp tính, cơn đau diễn ra nghiêm trọng nhất. Đau ít hơn trong giai đoạn thứ hai, được gọi là giai đoạn mãn tính. Ở một số ít bệnh nhân, hội chứng Parsonage Turner còn do yếu tố di truyền (bệnh teo cơ thần kinh di truyền). Cứ 100.000 người thì có tới ba người mắc mỗi năm, xảy ra ở đối tượng nam giới nhiều hơn nữ giới, và thường gặp nhất ở những người trưởng thành từ thanh niên đến trung niên.

Điều gì gây ra hội chứng Parsonage Turner?

Các chuyên gia không biết nguyên nhân chính xác gây ra hội chứng Parsonage Turner. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu bao gồm:

  • Một loại virus hoặc nhiễm trùng. Khoảng 25% số người báo cáo rằng họ bị nhiễm virus hoặc nhiễm trùng ngay trước khi mắc hội chứng Parsonage Turner. Không rõ liệu virus hoặc nhiễm trùng có thực sự gây ra hội chứng hay không. Hiếm có báo cáo nào những người mắc bệnh sau khi bị nhiễm COVID-19.
  • Tiêm chủng. Khoảng 15% trường hợp xảy ra sau khi tiêm vaccin.
  • Tổn thương chi. Ví dụ, một vụ tai nạn xe máy hoặc chấn thương khi chơi bóng đá có thể gây ra chấn thương ở vai.
  • Tế bào ung thư.
  • Một hệ thống miễn dịch bị lỗi.
  • Chọc dò thắt lưng (vòi cột sống).
  • Phẫu thuật gần đây, sinh con, hoặc điều trị bức xạ.
  • Nhiễm ký sinh trùng.
  • Rối loạn thấp khớp và rối loạn tự miễn dịch.
  • Sử dụng heroin.
  • Di truyền teo cơ thần kinh.

Các triệu chứng biểu hiện của hội chứng Parsonage Turner là gì?

Bởi vì cơ địa mỗi người là khác nhau, nên mức độ nghiêm trọng, vị trí hoặc thời gian cơn đau sẽ không giống nhau. Các triệu chứng của hội chứng Parsonage Turner có thể bao gồm:

Dấu hiệu hội chứng Parsonage Turner
Dấu hiệu hội chứng Parsonage Turner
  • Đau đột ngột, đau nhức, bỏng rát hoặc đau như dao đâm.
  • Đau một bên vai (hiếm khi cả hai vai). Cũng có thể đau ở cổ, cánh tay và bàn tay (cùng bên với vai bị đau). Đau ở chân (hiếm gặp).
  • Đau nặng hơn vào buổi tối hoặc ban đêm. Đau có thể nhẹ, không thể chịu đựng được và mất khả năng cử động.
  • Yếu cơ vai (vài ngày hoặc vài tuần sau cơn đau ban đầu). Điểm yếu có thể nhẹ, nặng hoặc gần như tê liệt (hiếm gặp).
  • Gặp vấn đề với phản xạ.
  • Mất cảm giác hoặc tê liệt. Cảm thấy nhột, châm chích hoặc nóng rát.
  • Trật khớp một phần khớp vai. Phạm vi chuyển động bất thường. Xương bả vai có cánh (tình trạng xương bả vai nhô ra ngoài).
  • Khó thở (hiếm gặp). Đổ quá nhiều mồ hôi.
  • Bàn tay đỏ, tím hoặc đốm, sưng tấy.

Chẩn đoán hội chứng Parsonage Turner như thế nào?

Bác sĩ sẽ tiến hành làm các bài kiểm tra sức mạnh cơ bắp, phản xạ và cảm giác ở cánh tay. Nếu nghi ngờ bạn có thể mắc hội chứng Parsonage Turner, họ có thể sẽ yêu cầu thực hiện một xét nghiệm gọi là điện cơ đồ (EMG). Bài kiểm tra này bao gồm hai phần:

Chẩn đoán hội chứng Parsonage Turner
Chẩn đoán hội chứng Parsonage Turner
  • Trong phần đầu tiên, các dây thần kinh bị sốc một cách có kiểm soát để đo lường các phản ứng.
  • Trong phần thứ hai, những chiếc kim nhỏ xíu được đưa vào các cơ khác nhau của cánh tay để nghiên cứu hoạt động điện của các nhóm cơ khi nghỉ ngơi và khi chuyển động. Điện não đồ có thể giúp xác định vị trí, tính chất và mức độ nghiêm trọng của tổn thương thần kinh.

Xét nghiệm EMG mất một đến hai giờ, bạn có thể bị đau và cánh tay ngứa ran trong vài giờ sau khi thực hiện. Bạn cũng có thể được yêu cầu chụp cộng hưởng từ, siêu âm dây thần kinh và/hoặc chụp CT để xác định chẩn đoán mắc bệnh hoặc loại trừ các bệnh lý khác.

Ngoài ra, trong quá trình khám, bác bác sĩ sẽ hỏi bạn những câu hỏi như sau:

  • Cơn đau của bạn bắt đầu từ khi nào?
  • Nó kéo dài trong bao lâu?
  • Bạn đã cảm thấy đau ở đâu?
  • Bạn có cảm thấy yếu ở vùng cơ khớp nào không?

Điều trị hội chứng Parsonage Turner (viêm dây thần kinh cánh tay) như thế nào?

Các chuyên gia vẫn chưa tìm ra phương pháp đặc hiệu cho hội chứng Parsonage Turner. Một số phương pháp điều trị có thể phù hợp với người bệnh bao gồm:

Hình ảnh xét nghiệm hội chứng Parsonage Turner
Hình ảnh xét nghiệm hội chứng Parsonage Turner
  • Chườm lạnh hoặc đắp miếng đệm sưởi ấm để giảm đau.
  • Sử dụng thuốc giảm đau để kiểm soát cơn đau, như thuốc chống trầm cảm, duloxetine hoặc gabapentin. Thuốc steroid như prednisone được xem xét sử dụng trong giai đoạn đầu.
  • Liệu pháp vật lý trị liệu và vận động trong 3 đến 8 tuần, giúp ích cho phạm vi chuyển động, tăng cường sức mạnh nhóm cơ.
  • TENS (transcutaneous electrical nerve stimulation – kích thích điện thần kinh xuyên da) để giảm đau bằng cách thay đổi hoặc ngăn chặn sự dẫn truyền thần kinh.
  • Phẫu thuật chỉ được xem xét sau khi các phương pháp điều trị trên thất bại, thông qua ghép dây thần kinh hoặc chuyển gân. Ghép thần kinh là cách bác sĩ phẫu thuật lấy một ít mô thần kinh từ một phần khác của cơ thể thay thế các dây thần kinh bị tổn thương. Tương tự như vậy, chuyển gân là lấy một gân khỏe mạnh từ một bộ phận khác của cơ thể thay thế một gân bị tổn thương, chẳng hạn như gân vai.

Điều trị có thể giúp người bệnh kiểm soát các triệu chứng và khỏi hẳn sau nhiều tháng hoặc nhiều năm. Tuy nhiên, khoảng 10% đến 20% số người sẽ tiếp tục bị tái đau và sức chịu đựng kém đi dần.

Tiên lượng điều trị hội chứng Parsonage Turner như thế nào?

Không có cách nào để ngăn ngừa hội chứng Parsonage Turner. Bạn nên duy trì thể trạng sức khỏe tốt nhất bằng cách ăn uống theo chế độ dinh dưỡng và tập thể dục (dưới sự giám sát của bác sĩ vật lý trị liệu).

Hội chứng Parsonage Turner thường xảy ra âm thầm, kéo dài hàng tháng. Cơn đau tồi tệ hơn vào những ngày đầu và giảm dần theo thời gian. 70% đến 90% người bệnh phục hồi tốt sức mạnh cơ bắp và khả năng sử dụng cánh tay trong vòng 2 đến 3 năm, kết hợp với phương pháp trị liệu nghề nghiệp có thể giúp sinh hoạt bình thường trong quá trình điều trị.

Với chấn thương do hội chứng Parsonage Turner do chơi thể thao, tình trạng yếu và nhức cơ thường chỉ kéo dài vài phút hoặc vài giờ. Nếu để lâu hơn, vết thương có thể nghiêm trọng hơn.

Một số câu hỏi về hội chứng Parsonage Turner

Hội chứng Parsonage Turner có gây tử vong không?

Không. Tuy nhiên, có khả năng cử động bạn có thể bị vô hiệu hóa tạm thời.

Tôi sẽ mắc hội chứng Parsonage Turner trong bao lâu

Điều này rất khó dự đoán. Nó thay đổi theo cơ địa của từng người và nguyên nhân gây bệnh. Có thể là vài tuần, hoặc nhiều năm. Trung bình là 3 đến 4 tháng.

Hội chứng Parsonage Turner có thể tự khỏi không?

Có. Một số người thấy cơn đau biến mất và lấy lại được phạm vi hoạt động mà không cần điều trị.

Hội chứng Parsonage Turner có thể xảy ra nhiều lần không?

Có. 75% những người mắc hội chứng Parsonage Turner thường tái bị lại 1 lần và 25% bị lại nhiều lần.

Tôi có thể sống một cuộc sống bình thường không?

Hội chứng Parsonage Turner có thể hạn chế một số hoạt động trong nhịp sinh hoạt thường ngày. Bạn nên dùng thuốc giảm đau trong giai đoạn cấp tính, thực hiện vật lý trị liệu đều đặn để có thể phục hồi nhanh chóng. Ngoài ra, hãy nhận sự hỗ trợ từ gia đình và bạn bè cho các công việc thường ngày liên quan đến di chuyển, nâng hạ nếu cần. Ví dụ như mặc quần áo, mở tủ hoặc lái xe. Thường xuyên cập nhật các triệu chứng và cảm giác của bạn cho bác sĩ và những người xung quanh.

Chẩn đoán sớm và chính xác hội chứng Parsonage Turner là rất quan trọng. Hãy đến thăm khám tại các cơ sở y tế chuyên khoa nếu bạn bị đau, đặc biệt là cơn đau xảy ra đột ngột dữ dội và nghiêm trọng.

Tôi nên hỏi bác sĩ những câu hỏi gì?

  • Nguyên nhân gây ra hội chứng Parsonage Turner của tôi là gì?
  • Tôi nên dùng loại thuốc giảm đau nào?
  • Tôi có thể hồi phục trong thời gian bao lâu?
  • Phương pháp điều trị cho tôi là gì?

Hội chứng Parsonage Turner (viêm dây thần kinh cánh tay) gây ra những cơn đau đột ngột, dữ dội, sau đó là suy nhược nghiêm trọng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống người bệnh. Hãy liên hệ với cơ sở y tế chuyên khoa khi bạn bị đau ở vùng vai, cánh tay để có thể bắt đầu điều trị càng sớm càng tốt.

Nguồn:

  • Al Khalili Y, Jain S, Lam JC, et al. Brachial Neuritis. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK499842/) [Updated 2023 Mar 27]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 Jan-. Accessed 8/3/2023.
  • Barreto Monteiro dos Santos R, Monteiro dos Santos S, Carneiro Leal FJC, et al. Parsonage-Turner Syndrome. (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4519651/) Rev Bras Ortop. 2015;50(3):336-341. Accessed 8/3/2023.
  • Genetic and Rare Diseases Information Center. Parsonage Turner Syndrome. (https://rarediseases.info.nih.gov/diseases/4228/parsonage-turner-syndrome) Last updated 2/2023. Accessed 8/3/2023.
  • National Organization for Rare Disorders (U.S.). Parsonage Turner Syndrome. (https://rarediseases.org/rare-diseases/parsonage-turner-syndrome/) Last updated 7/9/2020. Accessed 8/3/2023.
  • Van Eijk JJJ, Groothuis JT, van Alfen N. Neuralgic Amyotrophy: An Update on Diagnosis, Pathophysiology, and Treatment. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26662794/) Muscle Nerve. 2016;53:337-350. Accessed 8/3/2023.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :