Home / Sức Khỏe / Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì?

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì?

/

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là hậu quả của sự cọ xát của vòng quay giữa xương cánh tay và mép trên cùng của vai. Sự cọ xát làm tăng sưng nhiều hơn, không gian bị thu hẹp hơn, dẫn đến đau đớn và kích ứng. Phương pháp điều trị bao gồm nghỉ ngơi, chườm đá, thuốc chống viêm, vật lý trị liệu, tiêm cortisone và phẫu thuật.

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì?

Mép trên cùng bên ngoài của xương bả vai (acromion) cọ xát hoặc chèn ép chóp xoay vai (rotator cuff) bên dưới gây ra những cơn đau đớn và khó chịu. Hiện tượng này được gọi là hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai (shoulder impingement syndrome). Xem thêm 50 thực đơn cho người bệnh xương khớp giàu vitamin và acid béo, tăng dịch nhầy.

Chóp xoay vai (rotator cuff) là gì?

Chóp xoay vai là một nhóm bốn cơ bắt đầu từ xương bả vai (shoulder blade) gồm cơ dưới vai, cơ trên gai, cơ dưới gai, cơ tròn bé, có tác dụng giúp nâng cao cánh tay qua đầu và xoay vòng xung quanh. Bạn sẽ nhận thấy trong hình minh họa rằng chóp xoay vai nằm trong một khoảng trống nhỏ giữa hai xương vai (acromion và humerus). Cấu tạo này làm cho vòng chóp xoay dễ bị chèn ép giữa các xương này, dẫn đến hiện tượng được gọi là “hội chứng va đập”.

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì
Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai phát triển như thế nào?

Chóp xoay vai bị kích thích hoặc bị thương sẽ sưng lên giống như mắt cá chân sưng lên khi bị bong gân. Tuy nhiên, vì chóp quay được bao quanh bởi xương, nên sưng tấy sẽ gây ra các sự kiện khác. Sưng làm giảm khoảng không gian xung quanh chóp quay, dẫn đến cọ xát với xương bả vai. Giống như một vòng luẩn quẩn, sự cọ xát của các gân cơ chóp xoay lại gây sưng lớn hơn, khiến không gian bên dưới xương bả vai càng bị thu hẹp. Trong một số trường hợp, các gai xương (bone spur) trên xương mỏm cùng vai có thể góp phần gây ra ma sát bằng cách làm cho không gian chóp xoay vai thậm chí còn bị thu hẹp hơn

Đối tượng nào dễ bị mắc?

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai (shoulder impingement syndrome) thường gặp nhất ở những người tham gia thể thao và các hoạt động khác cần nhiều chuyển động xoay vùng đầu – như bơi lội, bóng chày, bóng chuyền và quần vợt cũng như những công việc như lau cửa sổ, sơn tường.

Nguyên nhân hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì?

Mỏm cùng vai là đầu xương của mép ngoài của xương bả vai (scapula) nhô ra khỏi mặt sau của xương này. Khi cử động vai, nó sẽ tiếp xúc với phần cuối của xương quai xanh (clavicle) ở vai. Hội chứng bệnh xảy ra khi gân chóp xoay thay vì đi qua một khoảng trống bên dưới xương bả vai như bình thường, thì lại ma sát với xương bả vai. Nguyên nhân của sự tác động này bao gồm:

Đau vai do chấn thương thể thao
Đau vai do chấn thương thể thao
  • Gân (tendon) bị rách hoặc sưng lên do những cử động lặp đi lặp lại của vai bị quá tải, do chấn thương hoặc lão hóa liên quan đến tuổi tác.
  • Các túi hoạt dịch (bursa) bị kích thích và viêm. Bursa là túi chứa đầy chất lỏng ở giữa gân và xương bả vai, có tác dụng giúp cơ và gân chuyển động trên xương dễ dàng. Túi hoạt dịch có thể bị viêm do hoạt động quá mức của vai hoặc chấn thương.
  • Xương bả vai không phẳng (do tật khi sinh ra) hoặc do vấn đề tuổi tác hình thành nên các gai xương trên xương bả vai.
  • Thêm vào đó, các chấn thương chẳng hạn như ngã đập vào vị trí cánh tay đang dang ra hoặc ngã đập trực tiếp vào vai.

Các triệu chứng của hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai là gì là gì?

Các triệu chứng thường phát triển dần dần trong vài tuần đến vài tháng, bao gồm:

triệu chứng của hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai
Khoang giữa mỏm cùng vai và các gân cơ chóp xoay bị hẹp lại gây ra đau đớn
  • Đau khi duỗi tay qua đầu.
  • Đau ở vị trí phía trước vai.
  • Yếu và cứng vai và/hoặc cánh tay.
  • Đau khi nằm nghiêng về bên bị đau.
  • Cơn đau di chuyển từ phía trước vai sang một bên cánh tay.
  • Đau nhức vào ban đêm, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
  • Đau khi nâng cánh tay, hạ cánh tay từ vị trí nâng lên hoặc khi với tới.
  • Đau khi đưa tay ra sau lưng, chẳng hạn như thò tay vào túi sau hoặc kéo khóa kéo.

Hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai có liên quan chặt chẽ với các nguyên nhân gây đau phổ biến khác ở vai được gọi là viêm bao hoạt dịch (bursitis) và viêm gân cơ chóp xoay (rotator cuff tendonitis). Đau vai cũng có thể là dấu hiệu của một chấn thương nghiêm trọng tạo nên một vết rách hoặc lỗ nhỏ gọi là rách chóp xoay (rotator cuff tear). Nếu chóp xoay bị rách hoàn toàn, vùng cánh tay sẽ bị yếu đi rất nhiều và không thể nâng cánh tay lên trước. Ngoài ra, bạn có thể bị đứt (rách) gân cơ bắp tay do quá trình mat sát liên tục này.

Chẩn đoán hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai như thế nào?

Bác sĩ sẽ đọc tiền sử bệnh án và tiến hành khám sức khỏe để kiểm tra tình trạng đau đớn và có gặp phải tình trạng ấn đau thực thể (tenderness – đau khi ấn tay vào) không. Bạn cũng sẽ được đánh giá phạm vi chuyển động của vai và sức mạnh của vùng cánh tay/vai. Họ sẽ hỏi xem bạn có tham gia vào các hoạt động lặp đi lặp lại đòi hỏi phải cử động cánh tay trên đầu hay không? Bạn đã thử biện pháp giảm đau nào chưa? Các chấn thương trước đây ở cánh tay/vai và bất kỳ chi tiết nào về nguyên nhân có thể gây ra cơn đau đớn ở vùng vai.

Chẩn đoán hội chứng chèn ép
Chẩn đoán hội chứng chèn ép vai bằng các xét nghiệm chụp X-quang, chụp MRI

Chụp X-quang rất hữu ích để loại trừ viêm khớp và có thể cho thấy tổn thương vị trí chóp xoay vai, phát hiện các gai xương hoặc những thay đổi trong đường viền bình thường của xương nơi chóp xoay vai thường gắn vào. Chụp cộng hưởng từ (MRI) và siêu âm có thể cho thấy các vết rách ở gân cơ chóp xoay và tình trạng viêm ở bao hoạt dịch. Chẩn đoán được thực hiện với một lượng nhỏ thuốc gây mê (painkiller) được tiêm vào khoảng trống dưới xương bả vai, làm giảm cơn đau của bạn.

Điều trị hội chứng chèn ép khoang dưới mỏm cùng vai như thế nào?

Mục tiêu điều trị hội chứng chèn ép vai là giảm đau và phục hồi chức năng vai. Các phương pháp điều trị bao gồm nghỉ ngơi, chườm đá, dùng thuốc chống viêm không kê đơn, tiêm steroid và vật lý trị liệu:

  • Vật lý trị liệu là phương pháp điều trị quan trọng nhất đối với hội chứng khoang dưới cùng mỏm vai. Trong hầu hết các trường hợp, bạn sẽ chỉ cần một hoặc hai lần đến trung tâm để được hướng dẫn các động tác và sau đó tự mình thực hiện tại nhà. Bạn sẽ học các bài tập kéo giãn cơ xương khớp để cải thiện phạm vi chuyển động của vai. Khi cơn đau giảm bớt, bạn có thể bắt đầu các bài tập kháng lức để tăng cường sức mạnh nhóm cơ xung quanh chóp xoay vai.
  • Chườm đá (hoặc túi đậu, ngô đông lạnh) lên vai trong 20 phút, một hoặc hai lần một ngày.
  • Dùng ibuprofen hoặc naproxen khi cần thiết để giảm đau. Đối với những cơn đau nghiêm trọng hơn, có thể kê đơn thuốc chống viêm mạnh hơn theo toa hoặc tiêm cortisone vào túi hoạt dịch bên dưới xương bả vai.
tiêm cortisone vào túi hoạt dịch bên dưới xương bả vai
Tiêm cortisone vào túi hoạt dịch bên dưới xương bả vai
  • Tránh các hoạt động mà cần thường xuyên với tay qua đầu hoặc sau lưng. Những chuyển động này thường làm cho cơ đau ngày càng trở nên tồi tệ hơn.
  • Phẫu thuật được cân nhắc nếu các cách điều trị trên không làm giảm cơn đau. Phương pháp này được gọi là giải nén dưới mỏm cùng vai hoặc giải nén vai bằng nội soi khớp sẽ loại bỏ một phần của acromion để tạo thêm không gian cho vòng quay. Thủ tục này có thể được thực hiện bằng phương pháp nội soi khớp (arthroscopic shoulder decompression), nghĩa là thông các vết cắt nhỏ (incision) ở vai của bạn. Các vấn đề khác cũng có thể được chữa trị tại thời điểm phẫu thuật bao gồm viêm khớp ở vai, viêm gân bắp tay và rách một phần chóp xoay. Phẫu thuật mở – phương pháp phẫu thuật với một vết cắt lớn hơn ở phía trước vai cũng một lựa chọn khác trong trường hợp bệnh trở nặng.
  • Đảm bảo chế độ ăn cho người viêm khớp khoa học, đầy đủ các chất dinh dưỡng tốt cho tái tạo cơ xương khớp tổn thương.

Kết quả (tiên lượng) với bệnh nhân?

Nếu tuân theo kế hoạch điều trị gồm nghỉ ngơi, chườm đá, dùng thuốc chống viêm, vật lý trị liệu và tiêm cortisone, vùng vai của bạn có thể cải thiện sau vài tuần hoặc vài tháng. Khoảng 60% những người tuân thủ nghiêm ngặt theo các liệu pháp này đều có kết quả khả quan trong vòng hai năm. Nếu cơn đau của bạn không cải thiện bằng các phương pháp điều trị không phẫu thuật, phẫu thuật có thể được khuyến nghị.

Nguồn:

  • American Academy of Orthopaedic Surgeons. Shoulder Impingement/Rotator Cuff Tendinitis. (http://orthoinfo.aaos.org/topic.cfm?topic=a00032) Accessed 12/30/2020.
  • National Health Service. Shoulder impingement. (https://www.nhs.uk/conditions/shoulder-impingement-syndrome/) Accessed 12/30/2020.
  • American Academy of Pediatrics. Shoulder Impingement Treatment. (https://www.healthychildren.org/English/health-issues/injuries-emergencies/sports-injuries/Pages/Shoulder-Impingement-Treatment.aspx) Accessed 12/30/2020.
  • Merck Manual Consumer Version. Rotator Cuff Injury/Subacromial Burstis. (https://www.merckmanuals.com/home/injuries-and-poisoning/sports-injuries/rotator-cuff-injury-subacromial-bursitis?query=shoulder%20impingement) Accessed 12/30/2020.
  • StatPearls. Shoulder Impingement Syndrome. (https://www.statpearls.com/ArticleLibrary/viewarticle/28996) Accessed 12/30/2020.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :