Home / Sức Khỏe / Hóa trị là gì: phân loại, quy trình, ưu nhược điểm

Hóa trị là gì: phân loại, quy trình, ưu nhược điểm

/

Hóa trị là phương pháp điều trị ung thư phổ biến, sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư và ngăn chặn sự phát triển của khối u. Biện pháp này có thể được kết hợp với các cách điều trị ung thư khác như xạ trị hoặc phẫu thuật. Hóa trị thường được tiêm tĩnh mạch (hay còn gọi là ven) và có thể gây ra tác dụng phụ.

hóa trị là gì

Hóa trị là gì?

Hóa trị (chemotherapy) là một trong những phương pháp điều trị ung thư hiệu quả, sử dụng thuốc chống lại các loại ung thư khác nhau. Ngoài hóa trị, còn có các liệu pháp điều trị bằng thuốc khác như liệu pháp nội tiết tố, liệu pháp miễn dịchliệu pháp nhắm mục tiêu, được sử dụng để ngăn chặn và điều trị bệnh ung thư.

Một bác sĩ ung thư tại bệnh viện hay trung tâm y tế chuyên khoa sẽ giám sát và quản lý quá trình điều trị. Họ là những chuyên gia trong lĩnh vực hóa trị và các loại thuốc chống ung thư khác. Hóa trị có thể được sử dụng độc lập hoặc kết hợp với phẫu thuật hoặc xạ trị để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất. Mục tiêu là tiêu diệt tế bào ung thư và ngăn chặn chúng phát triển và nhân lên một cách không kiểm soát.

Bác sĩ ung thư có thể áp dụng hóa trị theo những cách khác nhau, phù hợp với từng trường hợp cụ thể:

  • Liệu pháp bổ trợ: Hóa trị được sử dụng sau phẫu thuật hoặc xạ trị để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại.
  • Liệu pháp chữa bệnh: Hóa trị (có thể kết hợp với xạ trị và/hoặc phẫu thuật) nhằm loại bỏ hoàn toàn ung thư và ngăn tái phát bệnh.
  • Liệu pháp tân bổ trợ: Hóa trị được sử dụng trước phẫu thuật hoặc xạ trị để thu nhỏ khối u, làm giảm kích thước của nó để phẫu thuật trở nên dễ dàng hơn.
  • Liệu pháp giảm nhẹ: Hóa trị giúp thu nhỏ khối u và giảm bớt các triệu chứng, nhưng không thể chữa khỏi ung thư hoàn toàn.

Trong quá trình hóa trị, một số tác dụng phụ có thể xảy ra, nhưng bác sĩ ung thư sẽ hướng dẫn kiểm soát và giảm thiểu chúng, để bạn có thể chịu đựng quá trình điều trị một cách tốt nhất.

Hóa trị có thể điều trị những loại ung thư nào?

Hóa trị (chemotherapy) là một phương pháp điều trị hiệu quả cho nhiều loại ung thư, bao gồm cả ung thư nguyên phát và ung thư di căn. Ung thư nguyên phát là khi khối u ung thư vẫn còn ở vị trí ban đầu và chưa lan sang các vùng khác trên cơ thể. Trong khi đó, ung thư di căn là khi tế bào ung thư đã lan sang các vùng khác và tạo thành khối u thứ cấp ở những vị trí khác trên cơ thể.

Loại hóa trị bạn nhận được sẽ phụ thuộc vào một số yếu tố như:

  • Vị trí của ung thư: Tùy thuộc vào vị trí khối u trên cơ thể, bác sĩ sẽ xác định liệu hóa trị là phương pháp điều trị tốt nhất hay nên kết hợp với các phương pháp điều trị khác như phẫu thuật hoặc xạ trị.
  • Giai đoạn của bệnh ung thư: Giai đoạn của bệnh ung thư, hay mức độ tiến triển của nó, đóng vai trò quan trọng trong quyết định liệu hóa trị có hiệu quả hay không. Hóa trị thường được sử dụng để điều trị ung thư ở các giai đoạn khác nhau.
  • Sức khỏe tổng thể: Trạng thái sức khỏe của bệnh nhân cũng quan trọng trong việc xác định liệu hóa trị có thích hợp hay không. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể để quyết định liệu bạn có đủ mạnh mẽ để chịu đựng quá trình hóa trị hay không.

Hóa trị là một phương pháp quan trọng trong điều trị ung thư và luôn được cá nhân hóa dựa trên từng trường hợp cụ thể của bệnh nhân. Bác sĩ chuyên khoa ung thư sẽ tư vấn và đưa ra quyết định điều trị phù hợp nhất để đạt hiệu quả tốt nhất trong việc kiểm soát và điều trị bệnh.

Chuẩn bị cho điều trị hóa trị như thế nào?

Bác sĩ chuyên khoa ung thư sẽ đảm bảo rằng bạn đủ sức khỏe để tiến hành điều trị hóa trị bằng cách tiến hành các xét nghiệm. Trong thời gian chờ đợi, bạn cần nắm vững mọi thông tin có thể về phương pháp điều trị của mình để chuẩn bị tốt hơn cho quá trình hóa trị. Hỏi bác sĩ chuyên khoa ung thư về các loại thuốc hóa trị cụ thể mà bạn sẽ nhận được, bao gồm cả lợi ích và tác dụng phụ tiềm ẩn của chúng. Họ cũng có thể giới thiệu cho bạn các nguồn hỗ trợ và thông tin trực tuyến, tổ chức và nhóm hỗ trợ, nơi bạn có thể tìm hiểu thêm về cách điều trị và cách thích nghi với cuộc sống khi tiến hành hóa trị.

Kế hoạch cho các tác dụng phụ tiềm ẩn của hóa trị cũng là một phần quan trọng trong việc chuẩn bị. Bạn nên tìm hiểu và lên kế hoạch để quản lý các tác dụng phụ như rụng tóc, da khô, nhạy cảm với ánh nắng, lở miệng và thay đổi vị giác khi ăn uống. Bạn cũng nên ghé thăm một nha sĩ để kiểm tra sức khỏe răng miệng trước khi bắt đầu điều trị hóa trị.

Hóa trị cũng có thể tác động đến lịch trình làm việc, và bạn cần phải sắp xếp lại công việc tại nơi làm việc một cách hợp lý. Bạn cũng nên lên kế hoạch cho việc điều trị bằng cách chuẩn bị thói quen điều trị hợp lý, chẳng hạn như mang theo sách, âm nhạc hoặc giải trí khi tiến hành điều trị, và ăn nhẹ trước khi hóa trị để ngăn ngừa buồn nôn.

Cuối cùng, luôn tìm kiếm những nguồn lực hỗ trợ có sẵn thông qua bảo hiểm, chương trình hỗ trợ bệnh nhân, và trang dịch vụ hỗ trợ của Viện Ung thư Quốc gia để giảm căng thẳng tài chính và có một tâm trạng tốt hơn khi tiến hành điều trị hóa trị. Hóa trị là một phương pháp quan trọng trong điều trị ung thư và việc chuẩn bị tốt sẽ giúp bạn đối mặt với quá trình này một cách tích cực và hiệu quả.

Điều gì xảy ra trong quá trình điều trị hóa trị?

Hóa trị thường được sử dụng trên toàn bộ cơ thể, có nghĩa là thuốc hóa trị sẽ lan tỏa khắp cơ thể. Bạn có thể nhận hóa trị toàn thân thông qua việc tiêm tĩnh mạch (IV) hoặc như một mũi tiêm. Ngoài ra, hóa trị cũng có thể được dùng qua đường miệng dưới dạng viên thuốc hoặc chất lỏng, hoặc được thoa trực tiếp lên da dưới dạng kem.

Tuy nhiên, một số loại bệnh ung thư không đáp ứng tốt với hóa trị toàn thân. Trong những trường hợp này, bạn có thể cần hóa trị đến một vùng cụ thể trên cơ thể. Ví dụ, hóa trị trong động mạch có thể được sử dụng khi đi vào một động mạch duy nhất cung cấp máu cho khối u. Hóa trị nội khoa được áp dụng trực tiếp vào khoang cơ thể như bàng quang hoặc bụng, và một dạng đặc biệt là hóa trị liệu trong phúc mạc siêu nhiệt (HIPEC), khi hóa trị nóng được đặt trong bụng sau khi phẫu thuật. Hóa trị nội tủy có thể được sử dụng khi tiếp cận khu vực giữa não và tủy sống.

Việc lựa chọn phương pháp hóa trị thích hợp dựa vào loại ung thư, vị trí và giai đoạn của bệnh, và tình trạng sức khỏe tổng thể. Bác sĩ chuyên khoa ung thư sẽ đưa ra quyết định chính xác và tùy chỉnh phương pháp điều trị hóa trị phù hợp nhất cho tình trạng người bệnh.

Thuốc hóa trị liệu tiêm tĩnh mạch (IV) được sử dụng như thế nào?

Cách phổ biến nhất để cung cấp hóa trị liệu là thông qua việc tiêm tĩnh mạch (IV), nơi mà thuốc hóa trị được truyền trực tiếp vào tĩnh mạch. Có một số phương pháp để thực hiện việc này:

  • Kim tiêm: Thường được đặt vào cánh tay để tiêm thuốc hóa trị trực tiếp vào tĩnh mạch.
  • Ống thông (catheter): Đây là một ống mỏng, linh hoạt được gắn vào tĩnh mạch, thường ở khu vực ngực. Việc sử dụng ống thông cho phép cung cấp hóa chất liều lượng lớn hoặc trong một thời gian kéo dài, đồng thời giảm tổn thương cho tĩnh mạch và tăng tính thoải mái cho bệnh nhân.
  • Cổng (port): Đây là một đĩa nhỏ được chèn dưới da. Một ống thông được gắn vào cổng để truyền hóa chất hóa trị. Việc sử dụng cổng đòi hỏi một tiểu phẫu nhỏ để đặt cổng vào vị trí thích hợp.
  • Máy bơm (infusion pump): Đây là một thiết bị được gắn vào ống thông hoặc cổng để kiểm soát lượng thuốc hóa trị mà bạn nhận được. Máy bơm có thể được cài đặt sao cho liều lượng và tốc độ cung cấp hóa chất đáp ứng đúng theo yêu cầu của từng bệnh nhân.

Ống thông và cổng rất hữu ích nếu bạn cần nhận nhiều đợt hóa trị liên tục hoặc kéo dài. Chúng giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị và giảm tác động tiêu cực lên cơ thể của bệnh nhân. Tuy nhiên, việc sử dụng các phương pháp này cần phải được thực hiện dưới sự giám sát và hướng dẫn cẩn thận của các chuyên gia y tế để đảm bảo an toàn và hiệu quả.

Thời gian điều trị hóa chất kéo dài bao lâu?

Thời gian điều trị hóa trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm loại hóa trị bạn nhận và giai đoạn của điều trị. Một buổi điều trị hóa trị có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ. Tuy nhiên, đối với một số người, đặc biệt là trong trường hợp truyền dịch liên tục, quá trình điều trị có thể kéo dài trong vài ngày liền.

Hầu hết các bệnh nhân cần nhận nhiều đợt hóa trị theo lịch trình được quy định. Điều này có thể bao gồm điều trị trong vài ngày hoặc vài tuần, sau đó là giai đoạn không hóa trị, để cho cơ thể có thời gian hồi phục sau khi nhận điều trị. Sau giai đoạn nghỉ ngơi, bạn có thể tiếp tục nhận đợt hóa trị tiếp theo theo mô hình bật tắt tương tự.

Thời gian điều trị có thể thay đổi và có thể được thực hiện hàng ngày, hàng tuần hoặc hàng tháng, tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể và phương pháp điều trị được chỉ định bởi bác sĩ chuyên khoa ung thư. Điều này nhằm đảm bảo rằng hóa trị được thực hiện một cách hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân, đồng thời giúp kiểm soát tác động của điều trị lên cơ thể. Quá trình điều trị hóa trị cần được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của đội ngũ y tế chuyên nghiệp để đảm bảo mục tiêu điều trị đạt được và giảm thiểu tác động không mong muốn.

Các tác dụng phụ của hóa trị liệu là gì?

Thuốc hóa trị là một phương pháp điều trị hiệu quả nhằm tiêu diệt các tế bào phát triển nhanh, bao gồm cả tế bào ung thư. Tuy nhiên, do tác động không chỉ đối với tế bào ung thư mà còn các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể, hóa trị có khả năng gây ra một số tác dụng phụ. Các tế bào máu, các tế bào trên da, tế bào nang lông và đường tiêu hóa là những ví dụ về tế bào phát triển và nhân lên nhanh chóng, do đó, một số tác dụng phụ phổ biến của hóa trị thường xuất hiện ở những khu vực này, như thiếu máu, chảy máu, táo bón, tiêu chảy, mệt mỏi, rụng tóc, nhiễm trùng, ăn mất ngon, buồn nôn và nôn.

Quản lý tác dụng phụ là một phần quan trọng trong quá trình điều trị ung thư. Hãy thảo luận với nhóm chăm sóc của bạn về cách giảm thiểu và ứng phó với các tác dụng phụ của hóa trị. Nhiều tác dụng phụ sẽ giảm dần và biến mất sau khi bạn ngừng điều trị. Tuy nhiên, một số tác dụng phụ có thể xuất hiện muộn, thậm chí vài tháng hoặc vài năm sau khi điều trị, như các vấn đề về nhận thức (hóa trị não), mãn kinh sớm, nhiễm độc tim, bệnh thần kinh, và khô khan.

Đối với việc kiểm soát các tác động của điều trị hóa trị, nhiều người thấy phục hồi chức năng ung thư hữu ích. Phục hồi chức năng ung thư là một phương pháp đa dạng bao gồm tập luyện, dinh dưỡng và quản lý tâm lý, nhằm giúp cơ thể tối ưu hóa sức khỏe và khả năng chịu đựng trong quá trình điều trị ung thư.

Lợi ích của hóa trị là gì?

Hóa trị liệu, mặc dù có những tác dụng phụ tiềm ẩn, đã chứng tỏ là một phương pháp điều trị ung thư hiệu quả và đáng tin cậy trong nhiều thập kỷ. Nó có thể mang lại lợi ích to lớn cho bệnh nhân ung thư.

Trong nhiều trường hợp, hóa trị có khả năng loại bỏ hoàn toàn tế bào ung thư khỏi cơ thể, đặc biệt là trong trường hợp ung thư nguyên phát chưa lan sang các vùng khác trên cơ thể. Ngoài ra, hóa trị cũng có thể giúp kiểm soát và giảm các triệu chứng của bệnh, làm tăng chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Một điểm mạnh khác của hóa trị là nó có thể tăng tính hiệu quả của các phương pháp điều trị khác, chẳng hạn như phẫu thuật hoặc xạ trị. Khi kết hợp với các phương pháp này, hóa trị có thể giúp thu nhỏ khối u trước khi phẫu thuật hoặc điều chỉnh kích thước khối u để làm cho quá trình xạ trị hiệu quả hơn.

Điều quan trọng là bác sĩ chuyên khoa ung thư và nhóm chăm sóc y tế sẽ tùy chỉnh phương pháp điều trị hóa trị sao cho phù hợp với từng trường hợp cụ thể, để đảm bảo lợi ích tối đa và giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe của bệnh nhân.

Ở giai đoạn nào của bệnh ung thư người ta được hóa trị?

Hóa trị có thể được sử dụng trong nhiều giai đoạn của bệnh ung thư, và việc quyết định áp dụng hóa trị liệu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

  • Loại ung thư và vị trí của nó trong cơ thể: Hóa trị có thể được sử dụng để điều trị nhiều loại ung thư, bao gồm cả ung thư nguyên phát (chưa lan sang các vùng khác trên cơ thể) và ung thư di căn (lan sang các vùng khác). Việc quyết định áp dụng hóa trị vào từng giai đoạn cụ thể của ung thư sẽ được bác sĩ chuyên khoa ung thư xác định dựa trên mức độ phát triển và sự lan rộng của bệnh.
  • Phản ứng với các phương pháp điều trị khác: Trong một số trường hợp, hóa trị có thể được sử dụng làm phương pháp điều trị đầu tiên nếu ung thư đáp ứng tốt với hóa trị liệu. Trong trường hợp ung thư không phản ứng với các phương pháp điều trị khác, bác sĩ chuyên khoa ung thư có thể đề xuất sử dụng hóa trị sau các phương pháp điều trị khác không hiệu quả.
  • Tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân: Trước khi quyết định sử dụng hóa trị, bác sĩ chuyên khoa ung thư sẽ đánh giá tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân để đảm bảo rằng hóa trị là phù hợp và an toàn cho họ.
  • Mục tiêu điều trị: Mục tiêu của hóa trị có thể khác nhau trong từng trường hợp cụ thể. Ngoài việc loại bỏ hoàn toàn ung thư, hóa trị cũng có thể được sử dụng để kiểm soát và giảm các triệu chứng của bệnh, cải thiện chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và làm giảm kích thước khối u trước khi thực hiện các phương pháp điều trị khác.

Tóm lại, hóa trị có thể được sử dụng ở nhiều giai đoạn của bệnh ung thư và việc quyết định áp dụng nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, đòi hỏi sự đánh giá cẩn thận và chuyên môn của bác sĩ chuyên khoa ung thư để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho bệnh nhân.

Dùng hóa trị liệu có đau không?

Hầu hết mọi người không phải đối mặt với cảm giác đau trong quá trình điều trị hóa trị, đặc biệt khi họ được sử dụng các dạng thuốc uống hoặc kem bôi. Tuy nhiên, nếu bạn đang được tiêm hoặc truyền thuốc, có thể bạn sẽ cảm thấy châm chích hoặc khó chịu khi kim đâm vào cơ thể. Một số người có thể trải qua cảm giác bỏng nhẹ khi thuốc được tiêm vào cơ thể, nhưng thường thì cảm giác này sẽ giảm đi trong quá trình điều trị.

Việc cảm thấy châm chích hoặc khó chịu khi tiêm thuốc là hiện tượng bình thường và thường chỉ kéo dài trong một khoảng thời gian ngắn. Bác sĩ và nhân viên y tế có kinh nghiệm sẽ cố gắng giảm thiểu khó chịu cho bạn trong quá trình tiêm chích. Hãy luôn thông báo cho nhóm điều trị về mọi cảm giác không thoải mái mà bạn có thể gặp phải để họ có thể hỗ trợ và đáp ứng tốt nhất cho bạn.

Ngoài ra, đối với những người có cảm giác đau hoặc không thoải mái lớn khi tiêm chích, bác sĩ có thể xem xét sử dụng các biện pháp giảm đau như gây tê da hoặc sử dụng các loại kim nhỏ hơn để làm giảm cảm giác không thoải mái. Quan trọng nhất, hãy luôn thảo luận với nhóm điều trị của bạn về bất kỳ tình trạng không thoải mái nào để họ có thể tối ưu hóa trải nghiệm điều trị của bạn và đảm bảo sự thoải mái và an toàn tối đa trong quá trình điều trị hóa trị.

Ung thư có thể được chữa khỏi bằng hóa trị?

Chữa khỏi ung thư bằng hóa trị là điều có thể xảy ra đối với một số dạng ung thư. Hóa trị là một trong những phương pháp điều trị ung thư phổ biến và hiệu quả. Tùy thuộc vào giai đoạn và vị trí của bệnh ung thư cũng như tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân, bác sĩ có thể quyết định áp dụng hóa trị một mình hoặc kết hợp với các phương pháp điều trị khác như xạ trị, phẫu thuật hoặc các liệu pháp điều trị bằng thuốc khác.

Hóa trị có thể mang lại hiệu quả tích cực và làm mất hoàn toàn ung thư trong một số trường hợp. Tuy nhiên, trong ngành y tế, các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe thường cẩn thận khi sử dụng từ “chữa bệnh” khi nói đến ung thư vì luôn có nguy cơ tái phát bệnh. Dù vậy, sự tiến bộ trong công nghệ và phương pháp điều trị đã giúp nhiều người sống sót sau ung thư, và trong nhiều trường hợp, hóa trị đã đóng góp quan trọng vào việc đạt được điều này.

Tuy nhiên, hóa trị có thể gây ra tác dụng phụ trong cả ngắn hạn và dài hạn. Trước khi bắt đầu bất kỳ phương pháp điều trị ung thư nào, rất quan trọng để bệnh nhân nói chuyện thẳng thắn với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe về những rủi ro và lợi ích của quá trình điều trị. Bác sĩ và nhóm điều trị sẽ hướng dẫn bệnh nhân về các biện pháp quản lý tác dụng phụ và cung cấp hỗ trợ cần thiết trong quá trình điều trị hóa trị để đảm bảo sự thoải mái và chất lượng cuộc sống tốt nhất cho bệnh nhân.

Nguồn: 

  • American Cancer Society. Chemotherapy Side Effects. (https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/treatment-types/chemotherapy/chemotherapy-side-effects.html) Accessed 10/20/2022.
  • American Cancer Society. How Is Chemotherapy Used to Treat Cancer? (https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/treatment-types/chemotherapy/how-is-chemotherapy-used-to-treat-cancer.html) (https://www.cancer.org/treatment/treatments-and-side-effects/treatment-types/chemotherapy/how-is-chemotherapy-used-to-treat-cancer.html) Accessed 10/20/2022.
  • American Society of Clinical Oncology. Catheters and Ports in Cancer Treatment. (https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/how-cancer-treated/chemotherapy/catheters-and-ports-cancer-treatment) Accessed 10/20/2022.
  • American Society of Clinical Oncology. Long-Term Side Effects of Cancer Treatment. (https://www.cancer.net/survivorship/long-term-side-effects-cancer-treatment) Accessed 10/20/2022.
  • National Cancer Institute. Chemotherapy. (https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/chemotherapy) Accessed 10/20/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :