Home / Sức Khỏe / Giá đỗ: thành phần dinh dưỡng & công dụng cho sức khỏe

Giá đỗ: thành phần dinh dưỡng & công dụng cho sức khỏe

/

Giá đỗ chứa nhiều vitamin và khoáng chất, là món ăn ngon dễ chế biến và dễ làm. Không chỉ có vậy, giá đỗ còn được xem là loại thực phẩm có thể ngăn ngừa ung thư do trong thành phần của giá đỗ chứa những enzyme có thể kháng lại carcinogens (tác nhân gây ung thư).

thành phần dinh dưỡng giá đỗ

1. Thành phần dinh dưỡng của giá đỗ

Giá đỗ thuộc nhóm rau mầm làm từ các loại đỗ: đỗ xanh, đỗ đỏ, đỗ vàng (đỗ tương, đậu nành), đỗ đen, đỗ nâu (đậu phộng hay lạc). Giá của loại đỗ nào sẽ mang phần bản chất của loại đỗ sinh ra nó.

Đỗ trồng bình thường phôi sẽ tách ra rồi nảy mầm. Nhưng giá đỗ thì có hình dạng gồm một rễ với ba bộ phận: lá, mầm rễ, thân mầm. Thân mầm sẽ dài ra và là bộ phận chủ yếu của giá đỗ, dài đến một mức độ tối đa, lá thực lộ ra là có thể ăn được.

Đỗ xanh chứa nhiều tinh bột, trong quá trình nảy mầm dưới tác động của men tinh bột, các phân tử sinh trưởng theo tuần tự từ lớn đến bé, kết quả đã hình thành nên mầm giá.

Theo nghiên cứu, sau khi đỗ xanh nảy mầm thì lượng vitamin C bắt đầu tăng, thời điểm tăng cao nhất là ngày thứ hai sau khi đỗ nảy mầm, lúc này cũng là thời điểm nó giải phóng cacbonic nhiều nhất, sau đó thì giảm dần. Nếu sử dụng đỗ sau khi nảy mầm 50 giờ, khi mà thân mầm chưa sinh trưởng đầy đủ, lá chưa nhô cao sẽ cho lượng dinh dưỡng phong phú nhất.

Trong quá trình giá đỗ sinh trưởng, hàm lượng protein, chất béo và tinh bột trong lá dần dần giảm. Ngược lại, hàm lượng vitamin và những chất thô lại không ngừng tăng cao. Vì vậy dinh dưỡng chủ yếu từ giá đỗ là nâng cao hàm lượng vitamin trong cơ thể.

Trong quá trình hạt đỗ nảy mầm, hàm lượng vitamin E tăng cao, vitamin K, beta caroten (tiền sinh tố A), vitamin C, các vitamin nhóm B cũng tăng theo, gia tăng sự sinh tổng hợp enzyme SOD là chất chống oxy hóa mạnh nhất hiện nay. Vitamin C, E và caroten có khả năng ngăn chặn tiến trình lão hóa (nhất là lão hóa mạch máu), tái củng cố hệ miễn dịch suy yếu do tuổi tác, trị bệnh alzheimer, thoái hóa khớp xương. Bình quân trong 100g giá đỗ xanh có 5.5g protid, 5.3g glucid, 38g Ca, 91mg P, 1.4mg Fe, 0.2mg vitamin B1, 0.13mg vitamin B2, 0.75mg vitamin PP, 0.09mg vitamin B6, 10mg vitamin C, đặc biệt rất giàu vitamin E với hàm lượng 15 – 25mg và cung cấp 44 calo.

Giá được sản xuất theo quy trình cổ điển (dùng sọt đan, nồi thưng lỗ, thạp, thùng gỗ). Đây là loại rau sạch vì không dùng phân bón hóa học và thuốc trừ sâu. Phải cảnh giác với loại giá làm theo kiểu dùng ướp những chất kích sinh (có tính độc) để thu được những cọng giá to, mập.

2. Công dụng của giá đỗ cho sức khỏe

2.1. Dễ tiêu

Giá đỗ có đủ chất dinh dưỡng, nhiều vitamin, giàu protein (ngang với sữa) nhưng lượng calo lại rất thấp. Từ đỗ thành giá là quá trình tinh bột đã được kích hoạt thành loại đường đơn giản, dễ tiêu hóa. Chất béo trong giá đỗ nhiều nhưng không gây đầy bụng nên đặc biệt thích hợp với những người làm việc trí óc nhiều. Loại chất béo thực vật này còn có công hiệu điều trị chứng thừa cholesterol máu luôn được khuyên dùng cho những người mắc bệnh tim mạch hay đang cần chế độ ăn kiêng giảm béo.

2.2. Tăng cường hormone nữ

Mật độ tế bào tăng trưởng và các nguyên tố vi lượng có trong giá đỗ, đặc biệt là kẽm, omega 3, các chất chống oxy hóa chính là những tố chất cần thiết cho phụ nữ. Làm đẹp, sáng da, ngăn ngừa lão hóa, hạn chế nhăn và thâm. Giá đỗ giúp vượt qua giai đoạn khó khăn của thời kỳ tiền mãn kinh vì trong giá có chứa nhiều phytoestrogen.

2.3. Chữa nhiều bệnh

Giá đỗ có công năng thanh nhiệt giải độc, hạ hỏa, chỉ khát, thông tiểu, tiểu thực, trị bụng đầy tức, đi tiêu phân sống. Nó lại sinh tân dịch nên dùng tốt sau khi lao động ngoài nắng nóng.

2.4. Đỗ sau khi ngâm thành giá thì giá trị dinh dưỡng tăng cao

Vitamin B2 tăng 2 – 4 lần, caroten tăng 2 lần, vitamin C tăng 40 lần, vitamin B12 tăng 10 lần, nhóm B tăng 30 lần. Do đó, nó có khả năng chống oxy hóa, phòng chống viêm, ung thư, đặc biệt là ung thư vú.

Người Nhật dùng giá đỗ xanh hằng ngày như một món ăn truyền thống. Có lẽ vì vậy mà phụ nữ vùng Kyodo (Nhật Bản) có tỷ lệ oestrogen (nội tiết tố sinh dục nữ) cao hơn nhiều so với phụ nữ phương Đông khác, “chống” lại một cách có hiệu quả những rối loạn kinh nguyệt, làm chậm quá trình mãn kinh và kéo dài được tuổi thanh xuân của mình. Theo các chuyên gia dinh dưỡng Pháp, phụ nữ Nhật nhờ ăn giá đỗ nên họ ít có nguy cơ bị ung thư 5 8 lần so với phụ nữ phương Tây. Họ còn cho rằng, giá đỗ cho hiệu quả không kém thuốc Statin, hiện đang được sử dụng điều trị chứng thừa cholesterol. Phụ nữ châu Á nhờ ăn giá nên ít bị bệnh tim mạch, chế độ ăn kiêng với giá đỗ sẽ giảm được 4kg so với ăn kiêng không có giá.

Giá đỗ xanh là loại giá đỗ được dùng nhiều nhất trong ẩm thực và làm thuốc. Giá đỗ xanh dùng an toàn hơn cả, vì dễ tiêu và chữa được nhiều bệnh, đặc biệt là tính chất giải độc đa năng nội ngoại sinh có nguồn gốc khác nhau, kể cả thạch tín là một khoáng vật rất độc.

Giá đỗ xanh có đủ các chất dinh dưỡng, nhiều vitamin C và E, lượng calo thấp. Giá thường được dùng cho người bị viêm thanh quản mất tiếng, vận động thể thao bị mỏi cơ, người béo phì, đái tháo đường, bệnh tim mạch, cao huyết áp, nhồi máu cơ tim, cholesterol máu cao, giúp thụ thai, hạn chế phát triển bệnh parkinson.

Bài thuốc đơn giản nhất, hiệu nghiệm nhất từ giá mà dân gian thường dùng là trị khan tiếng, viêm họng. Người bệnh chỉ cần nhúng giá vào nước sôi, ngậm và nhai dần, nuốt cả nước lẫn xác. Chất kháng viêm trong giá sẽ khiến người bị khan tiếng, viêm họng thấy dịu ngay. Ăn và nuốt nước giá trong vòng ba ngày, bệnh sẽ thuyên giảm.

2.5. Giảm cân và đẹp da

Giá còn được nhiều người dùng để nấu nước uống khi “nóng trong người”. Do là cây mầm nên giá chứa nhiều chất tăng trưởng… Vitamin E trong giá còn có công dụng cải thiện làn da, ngăn ngừa rụng tóc… Vitamin E tan trong dầu, vì thế nên chế biến giá thành các món xào với dầu như giá xào tỏi, giá hẹ xào huyết, canh chua tôm giá, bạc hà, bánh xèo… Đây là các món ăn chứa nhiều chất xơ nên phù hợp với những ai muốn giảm cân và đẹp da.

2.6. Nhuận tràng

Giá sống có công dụng nhuận tràng, món ăn kèm giá sống cũng rất phong phú. Giá làm từ đỗ xanh có công dụng giải độc, kháng viêm. Giá làm từ đỗ đen giúp thanh nhiệt cơ thể. Giá làm từ đỗ tương không có chức năng giải nhiệt như đỗ xanh nhưng bù lại có nhiều vitamin E hơn, chống lão hóa mạnh hơn.

2.7. Thanh nhiệt, giải độc

Giá đỗ tương còn được biết đến với công dụng thúc sữa cho con bú, thanh nhiệt, giải độc và do trong thành phần giá đỗ tương không chứa cholesterol nên có công dụng giảm béo tốt. Một phát hiện mới đây còn cho biết giá đỗ tương chứa một lượng khá lớn các hormon nữ như estradiol, genistein và daidzein. Vì vậy, việc dùng loại thực phẩm này sẽ giúp chị em cân bằng nội tiết, bảo đảm sức khỏe. Ngoài việc bổ sung các hormon nữ, thực phẩm này còn cung cấp nhiều chất bổ dưỡng, chất chống oxy hóa.

2.8. Phòng chống ung thư trực tràng

Đỗ tương sau khi ngâm thành giá đỗ không những giữ nguyên được toàn bộ giá trị dinh dưỡng vốn có mà còn làm tăng thêm lượng vitamin C và amino acid, có tác dụng tốt trong việc ngăn chặn bệnh tim mạch. Trong giá đỗ tương có chứa các chất protein, đường, canxi, phốt pho, sắt, caroten, vitamin B1, vitamin B3… Nếu bổ sung giá đỗ tương trong khẩu phần ăn hàng ngày còn có tác dụng phòng chống hiệu quả bệnh ung thư trực tràng và một số bệnh ung thư khác do trong thành phần của giá đỗ tương có chứa lục diệp tố.

3. Món ăn bài thuốc từ giá đỗ

Trong số các loại giá đỗ thì giá đỗ xanh được dùng nhiều hơn vì tính năng tương đối toàn diện, dễ phổ cập. Ngoài tác dụng là thực phẩm, giá đỗ còn được dùng như một vị thuốc chữa bệnh.

3.1. Nước cốt giá đỗ xanh

Giá đỗ xanh 150g. Chanh tươi 1 quả. Đường cát 20g.

Giá đỗ làm sạch nghiền lấy nước, lọc bỏ bã cho vào cốc. Sau đó vắt chanh, cho đường vào cốc khuấy đều. Uống trong những trường hợp đái dắt, nước tiểu vàng, hay khát nước. Dùng hỗ trợ trong các trường hợp để giải độc.

3.2. Canh giá đậu phụ

Giá đỗ xanh 100g. Đậu phụ 2 miếng. Cải thìa 10g. Dầu đậu nành 2 thìa. Hành hoa 250g.  Muối, bột ngọt mỗi thứ 2g.

Giá đỗ xanh, cải thìa, hành hoa sơ chế, rửa sạch. Cải thìa, hành hoa cắt khúc. Cho dầu ăn vào nồi đun sôi rồi cho cải thìa cùng gia vị vào xào, đổ nước vào đun sôi. Thả đậu phụ, giá đỗ, đun lửa to cho nồi canh sôi trở lại và nêm nếm gia vị cho vừa ăn. Cuối cùng cho hành thái khúc vào. Đây là một loại thức ăn chay bổ dưỡng.

3.3. Giá xào thịt nạc 

Giá đỗ xanh 200g. Thịt lợn nạc 100g. Gia vị vừa đủ.

Thịt nạc rửa sạch, thái miếng vừa ăn, ướp gia vị. Giá đỗ rửa sạch, để ráo. Cho dầu ăn vào chảo đun sôi, sau đó cho thịt vào xào vừa chín, bỏ ra đĩa. Cho tiếp một ít dầu ăn vào chảo, đun sôi, bỏ giá đỗ và nêm gia vị vào xào chín tái; cho thịt vào đảo nhanh tay rồi bắc xuống. Món này có tác dụng bổ khí huyết, trừ thấp, hạ huyết áp.

3.4. Canh giá đỗ nấu cà chua

Giá đỗ xanh 300g. Thịt nạc 200g. Cà chua 2 quả. Hẹ xanh 1 bó.

Các loại gia vị gồm: nước mắm, muối, hạt nêm. Giá rửa sạch, bỏ rễ, để ráo nước. Hẹ cũng rửa sạch, cắt khúc khoảng 1cm. Thịt cắt miếng nhỏ vừa ăn, đem ướp với ít muối để thịt cứng và ngon hơn. Cà chua rửa sạch, cắt miếng vừa ăn. Cho lượng nước vừa đủ ăn vào nồi, sau đó đun sôi, tiếp theo lần lượt cho thịt và cà chua vào. Nêm gia vị cho vừa ăn, nước sôi lên lần nữa tiếp tục cho giá đỗ và hẹ vào. Món canh giá đỗ nấu cà chua vừa bổ, vừa mát lại giúp bạn nhanh chóng giảm cân.

3.5. Canh giá đỗ tương nấm

So với hạt đỗ tương thì giá đỗ tương có vitamin B2 cao gấp 2 – 4 lần, B12 gấp 10 lần, C gấp 40 lần, caroten cao gấp 2 – 3 lần, vitamin nhóm B tăng 30 lần. 

Giá đỗ  tương 250g. Nấm tươi 50g. Dầu thực vật 2 thìa. Muối, bột ngọt vừa đủ. 

Giá đỗ tương, nấm tươi sơ chế sạch, thái miếng vừa ăn. Cho dầu ăn vào nồi, cho nấm vào xào cùng với gia vị, đổ nước vào đun sôi. Thả giá đỗ vào, đun lửa to, cho nồi canh sôi trở lại, nêm lại gia vị cho vừa ăn là dùng được. Món này có tác dụng bổ dưỡng sau ốm, sau sinh.

3.6. Canh giá đỗ tương tiết lợn

Giá đỗ tương 250g. Tiết lợn 250g. Hành hoa thái nhỏ 10g. Nghệ thái nhỏ 5g Ít rượu, gia vị vừa đủ.

Rửa sạch giá đỗ tương. Tiết lợn thái thành những miếng nhỏ. Cho dầu vào nồi đun sôi, đảo qua hành hoa, nghệ tươi rồi sau đó cho tiết lợn, rượu, cho thêm nước vào đun sôi, rồi cho giá đỗ tương vào đun đến khi sôi lại là được. Món này có tác dụng thanh nhiệt giải độc, nhuận phổi bổ huyết. Thích hợp dùng với chứng kinh nguyệt không đều, viêm khung chậu mãn tính.

3.7. Gan thấp nhiệt, xơ cứng

Giá đỗ tương 200g. Gan vịt 100g. Xương ống lợn đập dập 200g. Gia vị vừa đủ.

Giá đỗ tương sơ chế sạch. Xương ống rửa sạch cho vào nồi ninh kĩ, rồi cho giá vào, cuối cùng cho gan và nêm gia vị vừa ăn là xong.

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :