Home / Sức Khỏe / Đặt ống thông tim phải: lợi ích, rủi ro, quá trình thực hiện

Đặt ống thông tim phải: lợi ích, rủi ro, quá trình thực hiện

/

Đặt ống thông tim phải (right heart catheterization) là một thủ thuật y tế được sử dụng để đánh giá áp lực và chức năng của các phần của tim, đặc biệt là các lớp tim phải và phổi. Thủ thuật này thường được thực hiện trong phòng mổ hoặc phòng xạ trực tiếp dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia y tế.

thủ-thuật-đặt-ống-thông-tim-bên-phải

Đặt ống thông tim phải là gì?

Đặt ống thông tim phải là một xét nghiệm quan trọng trong lĩnh vực y tế, giúp chúng ta đánh giá hiệu suất của tim trong việc bơm máu. Xét nghiệm này không chỉ đo lường huyết áp mà còn theo dõi mức oxy trong phổi và các thông số liên quan đến bên phải của tim. Xét nghiệm này còn được gọi là đặt ống thông động mạch phổi và thường được biết đến với tên gọi ống thông Swan-Ganz.

Để thực hiện xét nghiệm này, bác sĩ sử dụng một thiết bị linh hoạt được gọi là ống thông. Họ sẽ vị trí ống thông bằng cách đưa nó vào mạch máu ở cổ, háng hoặc cánh tay của bệnh nhân. Sau đó, họ sẽ luồn ống thông qua bên phải của tim và đặt nó vào động mạch phổi, một động mạch quan trọng đưa máu từ tim đến phổi để sạch bỏ CO2 và nạp oxy. Xét nghiệm này cho phép bác sĩ theo dõi một loạt các tham số quan trọng như áp lực trong tim và phổi, nồng độ oxy máu, và dòng máu tới các phần quan trọng của cơ thể, giúp họ đưa ra những quyết định chính xác về điều trị và quản lý bệnh lý tim mạch.

Mục đích của việc đặt ống thông tim phải là gì?

Các bác sĩ trong lĩnh vực y tế sử dụng phương pháp đặt ống thông tim phải để chẩn đoán và quản lý một loạt các tình trạng tim mạch quan trọng. 

Cụ thể, phương pháp này được áp dụng trong các trường hợp sau:

  • Sốc tim: Đặt ống thông tim phải là một phần quan trọng của quá trình đánh giá và điều trị cho bệnh nhân mắc sốc tim. Việc theo dõi áp lực trong các buồng tim và dòng máu xuống tim là rất quan trọng để đảm bảo cung cấp hỗ trợ tối ưu cho tim trong tình trạng khẩn cấp này.
  • Bệnh cơ tim: Khi người bệnh mắc các vấn đề về cơ tim, đặt ống thông tim phải có thể giúp theo dõi hiệu suất của tim và xác định bất kỳ biến đổi nào trong khả năng bơm máu của nó. Điều này giúp trong việc đánh giá và quản lý bệnh cơ tim hiệu quả.
  • Bệnh tim bẩm sinh: Đối với những người mắc bệnh tim bẩm sinh, việc đặt ống thông tim phải có thể giúp theo dõi cấu trúc tim và các vấn đề liên quan. Điều này là quan trọng trong quá trình theo dõi tình trạng của bệnh tim bẩm sinh và xác định liệu có cần can thiệp phẫu thuật hay không.
  • Suy tim: Suy tim là một tình trạng mà tim không thể bơm máu đủ để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Đặt ống thông tim phải có thể giúp theo dõi chức năng tim và theo dõi các biểu hiện của suy tim, từ đó đưa ra quyết định về điều trị phù hợp.
  • Bệnh van tim: Đặt ống thông tim phải cũng có vai trò quan trọng trong chẩn đoán và quản lý bệnh van tim. Việc theo dõi áp lực và dòng máu qua van tim có thể cung cấp thông tin quý báu để đánh giá tình trạng của van tim và xác định liệu cần phẫu thuật thay van tim hay không.
  • Tăng huyết áp phổi: Khi bệnh nhân phát triển tăng huyết áp phổi, việc đặt ống thông tim phải có thể giúp đo áp lực trong tâm thất phải và các hộp van phổi, đồng thời xem xét tùy chỉnh điều trị để kiểm soát tăng huyết áp phổi.

Sự khác biệt giữa đặt ống thông tim phải và trái là gì?

Trong lĩnh vực y tế, việc đặt ống thông tim phải và đặt ống thông tim trái đều có những sự khác biệt quan trọng.

Để đặt ống thông tim phải, bác sĩ phải thực hiện việc luồn ống thông qua tĩnh mạch và định vị nó tại bên phải tim của bệnh nhân. Quá trình này được thực hiện để đo áp lực trong tâm nhĩ phải, tâm thất phải và động mạch phổi. Đây là một phần quan trọng trong quá trình đánh giá tình trạng tim mạch và hệ tuần hoàn của bệnh nhân.

Trong khi đó, để đặt ống thông tim trái, bác sĩ sẽ thực hiện việc luồn ống thông qua một động mạch chính (có thể là động mạch đùi, động mạch cánh tay hoặc động mạch nách) và định vị nó tại bên trái tim của bệnh nhân. Quá trình này không chỉ đo áp lực trong tâm thất trái mà còn đánh giá động mạch chủ và van động mạch chủ. Đồng thời, bác sĩ cũng kiểm tra xem có sự tắc nghẽn nào trong động mạch vành không. Thủ tục này thường được gọi là đặt ống thông tim hoặc chụp động mạch vành.

Chuẩn bị cho việc đặt ống thông tim phải như thế nào?

Bác sĩ sẽ hướng dẫn bạn một loạt các biện pháp cụ thể để chuẩn bị cho quá trình điều trị y tế. Hướng dẫn này sẽ giúp đảm bảo rằng bạn đang thực hiện mọi điều cần thiết để đạt được kết quả tốt nhất. 

Dưới đây là một số hướng dẫn cụ thể mà bác sĩ có thể cung cấp:

  • Thông báo về thuốc bạn đang sử dụng. Bác sĩ có thể yêu cầu bạn ngừng sử dụng một số loại thuốc trong một thời gian ngắn trước khi thực hiện quá trình điều trị, ví dụ như thuốc làm loãng máu (thuốc chống đông máu).
  • Lên kế hoạch về việc chở về nhà, do bạn có thể cảm thấy yếu đi sau quá trình can thiệp hoặc cần thời gian để hồi phục sau khi tiếp xúc với thuốc hoặc thủ tục y tế.
  • Loại bỏ đồ trang sức và sơn móng tay.
  • Không ăn hoặc uống trước đó từ 6 đến 12 giờ.

Trước khi thực hiện thủ thuật, bác sĩ sẽ tiến hành một số thủ tục quan trọng để đảm bảo quá trình can thiệp diễn ra một cách an toàn và hiệu quả. 

Dưới đây là các bước cụ thể:

  • Thay áo choàng bệnh viện để đảm bảo vệ sinh và sự hấp dẫn trong phòng phẫu thuật. Điều này cũng giúp duy trì môi trường sạch sẽ trong quá trình can thiệp.
  • Làm trống bàng quang để tránh bất kỳ vấn đề nào liên quan đến bàng quang có thể ảnh hưởng đến thủ thuật.
  • Nằm xuống bàn thí nghiệm để chuẩn bị cho quá trình đặt ống thông tim.
  • Bác sĩ sẽ gắn các miếng dán nhỏ được gọi là điện cực vào các vị trí khác nhau trên ngực của bạn. Điều này giúp ghi lại hoạt động của tim và cung cấp thông tin quan trọng cho quá trình can thiệp.

Thủ thuật đặt ống thông tim thường là một quá trình nhanh chóng, và trong hầu hết các trường hợp, không cần sử dụng thuốc an thần. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể quyết định tiêm tĩnh mạch vào cánh tay của bạn để cung cấp chất lỏng và thuốc an thần, giúp bạn thoải mái và an toàn trong suốt quá trình can thiệp.

Quá trình đặt ống thông tim phải diên ra như thế nào?

Việc đặt ống thông tim là một quy trình tốn thời gian, mất khoảng một giờ để hoàn thành. Tuy nhiên, tổng thời gian, bao gồm cả chuẩn bị trước và quá trình phục hồi sau, có thể kéo dài vài giờ.

Trong suốt quá trình này, bạn sẽ phải duy trì tình trạng tỉnh táo bằng cách:

  • Làm sạch và cạo vùng mà ống thông sẽ được đặt vào cơ thể của bạn, có thể là ở vùng háng, cánh tay hoặc cổ.
  • Bác sĩ sẽ tiến hành gây tê cục bộ để làm tê vùng được chuẩn bị trước đó.
  • Sau đó, sử dụng kim hoặc dụng cụ cắt đặc biệt để thủng mạch máu tại nơi ống thông sẽ được đặt vào. Điều này có thể bao gồm tĩnh mạch đùi ở chân, tĩnh mạch cảnh ở cổ hoặc tĩnh mạch ở cánh tay.
  • Tiếp theo, bác sĩ sẽ chèn ống thông và từ từ đưa nó đến các vị trí khác nhau trong tim và mạch máu của bạn. Trong một số trường hợp, họ có thể lấy số đo hoặc mẫu mô nếu cần thiết.
  • Bạn sẽ được yêu cầu giữ yên, thay đổi tư thế hoặc thở theo những chỉ dẫn cụ thể từ bác sĩ trong suốt quá trình thực hiện thủ thuật.
  • Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể yêu cầu bạn tập thể dục, thường sử dụng bàn đạp chân, trong khi thủ thuật để theo dõi cách áp lực trong tim của bạn phản ứng.
  • Để theo dõi tình trạng tim của bạn trong quá trình đặt ống thông, các loại thuốc thông qua đường tiêm truyền (IV) có thể được sử dụng.
  • Cuối cùng, sau khi quá trình đặt ống thông tim hoàn tất, bác sĩ sẽ tiến hành rút ống thông và đóng vết mổ một cách cẩn thận.

Mong đợi điều gì sau khi đặt ống thông tim phải?

Sau khi hoàn tất thủ thuật, đội ngũ chuyên gia y tế sẽ tiến hành tháo bỏ các điện cực và ống tiêm IV đã được sử dụng trong quá trình can thiệp. Sau đó, bệnh nhân sẽ được chuyển đến phòng hồi sức, nơi đội ngũ y tế chuyên nghiệp sẽ tiến hành theo dõi các chỉ số quan trọng sau đây:

  • Theo dõi mức độ chảy máu của bệnh nhân để đảm bảo không có vấn đề về xuất huyết nghiêm trọng sau thủ thuật.
  • Đo huyết áp thường xuyên là một phần quan trọng của việc theo dõi sự ổn định của bệnh nhân sau thủ thuật.
  • Đo và ghi nhận nhịp tim của bệnh nhân sẽ giúp đánh giá tình trạng tim mạch và phát hiện sớm bất kỳ dấu hiệu biến đổi nào.
  • Đo nhiệt độ của bệnh nhân sẽ giúp theo dõi sự thay đổi về nhiệt độ cơ thể, một dấu hiệu quan trọng của sự phục hồi sau thủ thuật.

Thời gian phục hồi sau khi đặt ống thông tim phải là bao lâu?

Nhóm chăm sóc sức khỏe sẽ tiếp tục theo dõi tình trạng cơ thể trong vài giờ sau khi bạn đã đến bệnh viện. Hầu hết mọi người sau đó có thể được xuất viện và trở về nhà, tuy nhiên, trong một số trường hợp, bạn có thể cần sự hỗ trợ từ người thân hoặc bạn bè để chở bạn về nhà, do tình trạng sức khỏe của bạn có thể làm bạn mệt mỏi hoặc không đủ sức để tự lái xe.

Nếu kết quả xét nghiệm ban đầu cho thấy có những vấn đề nghiêm trọng cần xem xét thêm, bạn có thể sẽ cần phải ở lại bệnh viện để thực hiện các xét nghiệm hoặc tiếp tục điều trị bổ sung.

Đặt ống thông tim phải có đau không?

Trong quá trình điều trị y tế, quý bệnh nhân hãy luôn trao đổi thông tin với bác sĩ để họ có cái nhìn toàn diện về tình trạng sức khỏe của bạn. Trong quá trình tiêm thuốc hay thực hiện các thủ tục y tế khác, có thể bạn sẽ trải qua một số cảm giác không thoải mái. Điều này bao gồm cả cảm giác hơi đau do tiêm và tê vùng xung quanh, cũng như cảm giác không đều khi ống thông tiếp xúc với các cơ quan bên trong cơ thể. 

Ngoài ra, bạn cũng có thể trải qua một số biểu hiện khác nhau, bao gồm:

  • Cảm giác đau đầu, chóng mặt, buồn nôn
  • Áp lực khi ống thông tiến vào và di chuyển qua tĩnh mạch.
  • Sự xuất hiện của đỏ bừng hoặc nóng bừng do sử dụng thuốc.
  • Nhịp tim đập rộn ràng hoặc gia tăng tần suất đập tim khi ống thông tiếp xúc với thành tim.

Những rủi ro của việc đặt ống thông tim phải là gì?

Việc đặt ống thông tim, một thủ thuật xâm lấn phổ biến trong lĩnh vực y tế, đương nhiên phải đảm bảo tính an toàn. Tuy nhiên, cần nhận thức rằng thủ thuật này không hoàn toàn miễn dịch khỏi những rủi ro tiềm ẩn. 

Dưới đây là một số rủi ro quan trọng cần xem xét:

  • Phản ứng dị ứng với thuốc hoặc vật liệu.
  • Chứng loạn nhịp tim, gây ra các vấn đề về sức khỏe tim mạch.
  • Tổn thương động mạch, gây ra vấn đề về sự lưu thông máu.
  • Chảy máu hoặc bầm tím ở vị trí đặt ống, đòi hỏi quản lý và điều trị tốt để tránh biến chứng.
  • Các cục máu đông, đặc biệt ở những người có yếu tố nguy cơ cao.
  • Chèn ép tim, đau tim hoặc đột quỵ, đặc biệt ở những người có tiền sử về bệnh tim mạch.
  • Sự nhiễm trùng sau thủ thuật là một điều cần quan tâm và cần được kiểm soát một cách cẩn thận.
  • Phổi bị xẹp, đặc biệt ở những người có cơ địa yếu.

Chăm sóc bản thân như thế nào sau khi đặt ống thông tim phải?

Bác sĩ sẽ cung cấp cho bạn những hướng dẫn cụ thể về cách chăm sóc bản thân sau khi đặt ống thông tim phải. Việc này rất quan trọng để đảm bảo quá trình phục hồi diễn ra suôn sẻ và an toàn. 

Dưới đây là một số hướng dẫn quan trọng mà bác sĩ có thể yêu cầu bạn thực hiện:

  • Tránh uốn cong, nâng, đẩy hoặc kéo vùng cơ tim trong vài giờ hoặc nhiều ngày sau thủ thuật. Điều này giúp đảm bảo ống thông tim được cố định một cách ổn định và không gây tổn thương.
  • Tránh sử dụng máy móc hạng nặng, kể cả việc lái ô tô, nếu bạn đã dùng thuốc an thần. Thuốc an thần có thể làm mất tinh thần tỉnh táo và gây nguy cơ cho sự an toàn khi thao tác các thiết bị nặng.
  • Uống nhiều nước là điều quan trọng để duy trì sự cân bằng nước trong cơ thể và hỗ trợ quá trình phục hồi sau thủ thuật.
  • Giữ băng ở vị trí chèn trong một hoặc hai ngày sau thủ thuật. Điều này giúp kiểm soát chảy máu và giữ cho vùng cắt được bảo vệ tốt hơn.
  • Đặt một túi nước đá lên vùng đó để giảm đau nhức hoặc sưng tấy. Lạnh từ túi nước đá có thể giúp làm dịu vùng bị viêm và giảm đau.
  • Hãy đợi ít nhất từ 24 đến 48 giờ sau khi thực hiện thủ thuật trước khi tắm. Đừng tắm cho đến khi vết mổ đã lành hoàn toàn. Trong quá trình này, hãy lau khô vùng vết mổ thay vì chà xát để tránh gây tổn thương hoặc nhiễm trùng.

Khi nào nên gọi bác sĩ?

Sau khi tiến hành việc đặt ống thông tim phải, quá trình quan tâm đến sức khỏe của bạn vẫn còn đang diễn ra. Điều quan trọng là bạn cần thận trọng và tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bạn gặp phải các dấu hiệu sau:

  • Xuất hiện các cục máu hoặc có vết sưng, khối u tại vị trí đặt ống thông tim.
  • Nhịp tim nhanh hoặc không đều.
  • Chân, cánh tay hoặc bàn tay của bạn đau đớn, trông xanh xao, cảm thấy lạnh hoặc có vẻ tê liệt, đây có thể là tín hiệu cảnh báo về cơ hội tổn thương mạch má.
  • Mất ý thức hoặc có triệu chứng liên quan đến mất ý thức.
  • Dấu hiệu của cơn đau tim hoặc tức ngực, đổ mồ hôi quá nhiều và khó thở.
  • Sốt hoặc vết đỏ, mủ, sưng tấy hoặc nóng gần vị trí đặt ống thông tim, điều này có thể là dấu hiệu của một nhiễm trùng.

Đặt ống thông tim phải là một xét nghiệm quan trọng đánh giá áp lực trong tâm nhĩ phải, tâm thất phải và động mạch phổi. Nó có thể giúp các bác sĩ chẩn đoán và quản lý một số tình trạng tim mạch quan trọng. Trước khi thực hiện xét nghiệm này, bác sĩ sẽ giải thích lý do tại sao bạn cần nó, cách chuẩn bị và ý nghĩa của kết quả. Đừng ngần ngại hỏi bác sĩ về mọi thắc mắc hoặc lo ngại của bạn về quá trình này để bạn có thể yên tâm và hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình.

Nguồn:

  • Chokkalingam Mani B, Chaudhari SS. Right Heart Cardiac Catheterization. [Updated 2022 May 9]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Accessed 7/29/2022.
  • Government of Alberta. Cardiac Catheterization. (https://myhealth.alberta.ca/Health/pages/conditions.aspx?hwid=hw204075) Accessed 7/29/2022.
  • Government of Alberta. Right Heart Catheterization: What to Expect at Home. (https://myhealth.alberta.ca/Health/aftercareinformation/pages/conditions.aspx?hwid=acd9435) Accessed 7/29/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :