Home / Sức Khỏe / Chụp X-quang buồng tử cung và vòi trứng: lợi ích & tác dụng phụ

Chụp X-quang buồng tử cung và vòi trứng: lợi ích & tác dụng phụ

/

Chụp X-quang buồng tử cung và vòi trứng (hysterosalpingogram – HSG), là một xét nghiệm hình ảnh được sử dụng trong lĩnh vực sản phụ khoa để đánh giá cấu trúc và chức năng của tử cung và ống dẫn trứng của một phụ nữ. Thủ thuật này thường được thực hiện để xác định xem có sự block ở ống dẫn trứng hoặc các vấn đề khác liên quan đến buồng tử cung, như polyps, tổn thương hoặc u xơ tử cung.

chụp x quang buồng tử cung và vòi trứng

Chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang là gì?

Chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang (hysterosalpingogram – HSG) giúp chẩn đoán các vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản của phụ nữ. Trong quá trình thực hiện HSG, các tia X được sử dụng để tạo hình ảnh chi tiết về khoang tử cung và ống dẫn trứng khi chúng được nhuộm bằng một loại thuốc nhuộm đặc biệt. Điều này giúp bác sĩ xác định và đánh giá các vấn đề về giải phẫu sinh sản có thể là nguyên nhân gây khó khăn trong việc thụ tinh và mang thai. Các vấn đề này có thể bao gồm tắc nghẽn trong ống dẫn trứng và dạng dấu vết không bình thường của tử cung.

Thường, bác sĩ sẽ lên kế hoạch cho việc thực hiện HSG trong khoảng hai tuần đầu tiên của chu kỳ kinh nguyệt, sau khi kỳ kinh cuối cùng đã kết thúc nhưng trước khi bạn rụng trứng. Điều này được thực hiện để đảm bảo rằng quá trình thực hiện xét nghiệm không ảnh hưởng đến khả năng thụ tinh hoặc việc bạn có kinh nguyệt trong quá trình tiến hành xét nghiệm.

Khi nào cần chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang?

Xét nghiệm Hysterosalpingogram (HSG) cung cấp thông tin giúp bác sĩ đánh giá tình trạng ống dẫn trứng của bệnh nhân, xem chúng đang hoạt động mở rộng bình thường hay bị tắc nghẽn. Thông tin thu được từ HSG đóng vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán các vấn đề liên quan đến khả năng sinh sản của người phụ nữ.

Trong quá trình sinh sản, ống dẫn trứng mở ra để tạo ra một con đường rõ ràng cho quá trình thụ thai. Tinh trùng của nam giới sẽ di chuyển qua ống dẫn trứng để tiến hành quá trình thụ tinh với trứng của nữ giới. Sau khi thụ tinh thành công, trứng phôi thai sẽ di chuyển từ ống dẫn trứng đến tử cung, nơi nó có môi trường phát triển để trở thành một thai nhi khỏe mạnh.

Tuy nhiên, ống dẫn trứng bị tắc nghẽn có thể là một vấn đề chính gây ra tình trạng vô sinh. Bất kỳ sự cản trở nào trong ống dẫn trứng đều có thể ngăn chặn quá trình này diễn ra một cách bình thường và dẫn đến vô sinh. Do đó, HSG là một công cụ hữu ích giúp phát hiện và đánh giá tình trạng của ống dẫn trứng, và nó có thể đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nguyên nhân gây vô sinh và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

HSG cũng có thể cho phép bác sĩ:

  • Đánh giá sự thành công của thủ thuật thắt ống dẫn trứng hoặc đảo ngược ống dẫn trứng.
  • Lập kế hoạch chụp ảnh bổ sung: HSG cung cấp thông tin về tình trạng tử cung mà bác sĩ có thể sử dụng để lập kế hoạch chụp ảnh bổ sung, như siêu âm và nội soi tử cung. Việc này đặc biệt hữu ích khi phát hiện bất thường trong tử cung như u xơ hoặc hình dạng bất thường. Siêu âm buồng tử cung có thể cung cấp thông tin chi tiết hơn và giúp đưa ra chẩn đoán cuối cùng, trong khi nội soi tử cung có thể được sử dụng để điều trị các tình trạng cụ thể liên quan đến tử cung.

Tuy nhiên, ngày nay, việc sử dụng HSG đã bị giới hạn và thường chỉ được thực hiện để xác định tình trạng mở của ống dẫn trứng. Điều này bởi vì có nhiều xét nghiệm khác ít phức tạp hơn và đầy đủ hơn có thể được sử dụng để nghiên cứu tử cung, giúp bác sĩ đưa ra quyết định chính xác và hiệu quả hơn trong quá trình chăm sóc sức khỏe sinh sản của bệnh nhân.

Quy trình chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang như thế nào?

Với sử dụng Hysterosalpingography (HSG), thuốc nhuộm sẽ bao phủ toàn bộ khoang tử cung và ống dẫn trứng. Thuốc nhuộm tạo ra đường viền rõ ràng của tử cung và ống dẫn trứng khi chúng được hiển thị trên hình ảnh tia X. Nếu hình ảnh tia X cho thấy rằng thuốc nhuộm đã tràn vào ống dẫn trứng, điều này chỉ ra rằng ống dẫn trứng đang hoạt động bình thường. Ngược lại, nếu thuốc nhuộm gặp bất kỳ rào cản nào và không thể đi qua, điều này sẽ chỉ ra sự tắc nghẽn trong ống dẫn trứng.

Chuẩn bị gì trước khi chụp hysterosalpingogram?

Bác sĩ sẽ thực hiện một cuộc kiểm tra kỹ lưỡng lịch sử y tế để đảm bảo rằng bạn đủ điều kiện trở thành ứng cử viên lý tưởng cho Xét nghiệm Sục Ống Tử Cung (HSG). Nếu bạn đang tiến hành theo dõi mức nồng độ hormone tạo hoàng thể (LH), bác sĩ sẽ xem xét kết quả xét nghiệm LH để đảm bảo rằng bạn không có thai. Điều này là quan trọng để đảm bảo rằng quá trình HSG được thực hiện một cách an toàn và hiệu quả.

Bác sĩ cũng sẽ thực hiện một kiểm tra để xác định liệu bạn có tiết dị ứng với bất kỳ thành phần nào của dung dịch thuốc nhuộm được sử dụng trong quá trình thực hiện HSG hay không. Điều này rất quan trọng để đảm bảo rằng bạn không gặp bất kỳ phản ứng phụ nào sau khi thực hiện xét nghiệm này.

Tuân theo hướng dẫn của bác sĩ để sẵn sàng cho thủ tục y tế. Bác sĩ có thể đưa ra các lời khuyên hữu ích, bao gồm:

  • Sử dụng thuốc giảm đau theo đúng hướng dẫn, thường là một giờ trước khi tiến hành thủ thuật. Điều này sẽ giúp giảm đau và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thực hiện.
  • Tuân thủ lịch trình kháng sinh được chỉ định trước đó, nếu có. Việc này giúp phòng ngừa nhiễm trùng sau thủ thuật..

Quá trình chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang diễn ra như thế nào?

Một quá trình hysterosalpingogram (HSG) chỉ mất ít hơn năm phút và sau đó, bạn có thể trở về nhà trong cùng ngày sau khi hoàn tất thủ tục. Trong quá trình tiến hành xét nghiệm này, bác sĩ sẽ tiêm dung dịch thuốc nhuộm trực tiếp vào tử cung và ống dẫn trứng, đồng thời thực hiện chụp X-quang để tạo ra hình ảnh chính xác của khu vực này.

Chuẩn bị cho quá trình tiêm thuốc nhuộm:

  • Trước khi tiến hành tiêm thuốc nhuộm, quý bệnh nhân sẽ được sắp xếp nằm thoải mái trên bàn khám, gập đầu gối và mở hai chân ra, tạo điều kiện tương tự như khi thực hiện kiểm tra khu vực chậu. Máy chụp X-quang (hoặc máy soi huỳnh quang) sẽ được đặt ở vị trí thích hợp trên bàn để phục vụ quá trình chẩn đoán.
  • Bác sĩ sẽ tiến hành quá trình tiêm thuốc nhuộm bằng cách sử dụng một dụng cụ được gọi là “mỏ vịt,” được đặt vào âm đạo để mở rộng vùng này, từ đó tạo điều kiện cho bác sĩ tiếp cận cổ tử cung một cách dễ dàng và an toàn.
  • Tiếp theo, bác sĩ sẽ thực hiện việc làm sạch cổ tử cung và đặt một ống thông nhỏ vào nó, cũng như vào tử cung. Loại ống thông này có thể là một ống nhựa mỏng thông thường hoặc một ống nhựa mỏng có bóng bay ở đầu. Quả bóng này sẽ được phồng lên sau khi được đặt vào cơ thể bệnh nhân, nhằm giữ cho ống tiêm thuốc nhuộm ở đúng vị trí và đảm bảo quá trình tiêm thuốc diễn ra một cách chính xác và an toàn.

Quá trình tiêm thuốc nhuộm bao gồm các bước sau:

  • Ban đầu, bác sĩ sẽ tháo mỏ vịt. Sau đó, bạn sẽ được yêu cầu duỗi thẳng chân trên bàn để tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tiêm thuốc.
  • Tiến hành tiêm thuốc, bác sĩ sẽ từ từ bơm dung dịch thuốc nhuộm vào tử cung. Trong lúc này, kỹ thuật viên X quang sẽ vận hành máy soi huỳnh quang trên vùng xương chậu. Trong quá trình này, bạn có thể cảm thấy một số chuột rút do áp lực tạo ra bởi dung dịch thuốc.
    Nếu ống dẫn trứng bị tắc, chúng có thể giãn ra một chút để thuận tiện cho quá trình tiêm. Bác sĩ có thể đặt bạn ở các vị trí khác nhau để đánh giá cách dung dịch di chuyển qua ống dẫn trứng.
  • Trong trường hợp ống dẫn trứng mở, thuốc nhuộm sẽ tràn ra ngoài và lan ra gần ruột. Điều này không gây hậu quả cho cơ thể, vì cơ thể sẽ hấp thụ thuốc nhuộm một cách tự nhiên. Tuy nhiên, nếu ống dẫn trứng bị chặn, thuốc nhuộm sẽ không tràn ra ngoài và sẽ tạo ra một hình ảnh khác biệt trên hình ảnh X-quang.

Sau khi đã hoàn tất quá trình chụp đủ ảnh X-quang, bác sĩ sẽ tháo ống thông hoặc ống nhựa có bóng ra khỏi cơ thể bạn mà không cần phải lắp lại mỏ vịt.

Chụp hysterosalpingogram có đau không?

Cảm giác đau nhẹ hoặc không thoải mái là hiện tượng thường gặp khi thực hiện Xét nghiệm Sinh sản Nội tiết (Hysterosalpingography – HSG) trong lĩnh vực y tế. Khả năng cảm nhận sự chuột rút thường xuất hiện cả trong quá trình thực hiện thủ thuật và sau khi hoàn thành xét nghiệm. Trong quá trình thủ thuật, bạn có thể cảm nhận cơn đau khi bác sĩ tiêm dung dịch thuốc nhuộm vào tử cung. Đặc biệt, nếu ống dẫn trứng bị tắc, khả năng bạn bị chuột rút sẽ tăng lên.

Tình trạng chuột rút có thể kéo dài từ vài phút sau khi hoàn thành xét nghiệm cho đến vài giờ. Mức độ cảm nhận đau có thể từ nhẹ đến vừa phải. Để giảm bớt tình trạng chuột rút, bạn có thể sử dụng các loại thuốc không kê đơn chứa NSAID (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs), như Ibuprofen, sau khi thực hiện HSG. Điều này có thể giúp giảm đau và tăng cường sự thoải mái sau xét nghiệm.

Điều gì sẽ xảy ra sau đó?

Sau khi tiến hành thủ thuật Hysterosalpingography (HSG) trong lĩnh vực y tế, quá trình hồi phục đòi hỏi một số quan tâm đặc biệt từ bệnh nhân. Sau thủ thuật, bạn có thể cần phải đeo một miếng đệm để hấp thụ dung dịch thuốc nhuộm dư thừa khi nó rò rỉ ra khỏi âm đạo. Điều này thông thường cần thiết do dịch tiết này có đặc tính dính và thường kèm theo một lượng nhỏ máu.

Ngoài ra, người bệnh cũng có thể trải qua một số tác dụng phụ sau thủ thuật HSG, bao gồm:

  • Chuột rút.
  • Cảm giác chóng mặt.
  • Đau bụng hoặc buồn nôn.
  • Chảy máu âm đạo một lượng nhỏ trong một hoặc hai ngày sau thủ thuật.

Những rủi ro của chụp buồng tử cung vòi trứng có cản quang là gì?

HSG (Hysterosalpingography) là một phương pháp thường được sử dụng trong lĩnh vực y tế để ghi lại hình ảnh tia X của tử cung và ống dẫn trứng. Quá trình này liên quan đến việc sử dụng bức xạ, nhưng lượng bức xạ được sử dụng trong HSG rất nhỏ và thường không được coi là rủi ro đáng kể đối với bệnh nhân. 

Tuy nhiên, HSG vẫn có thể gây ra một số biến chứng hiếm gặp, trong đó có:

  • Nhiễm trùng sau quá trình tiêm dung dịch chất nhuộm vào tử cung.
  • Chấn thương tử cung do quá trình tiêm dung dịch nhuộm hoặc vị trí của cánh cung tử cung không thích hợp. Tuy nhiên, các chấn thương này thường là nhẹ và tự phục hồi.
  • Phản ứng dị ứng với dung dịch thuốc nhuộm.

Kết quả chụp X-quang buồng tử cung & vòi trứng có ý nghĩa gì?

Bác sĩ sẽ cung cấp cho bạn thông tin về kết quả kiểm tra Hysterosalpingography (HSG) và hướng dẫn về các bước tiếp theo trong quá trình điều trị vấn đề sinh sản. Nếu kết quả HSG cho thấy có biểu hiện tắc nghẽn ống dẫn trứng, bác sĩ có thể đề xuất thực hiện các thủ tục bổ sung như nội soi tử cung (hysteroscopy) để chẩn đoán và điều trị vấn đề cụ thể. Hoặc, họ có thể đề xuất các phương pháp điều trị sinh sản không yêu cầu sự thông thoáng của ống dẫn trứng, chẳng hạn như thụ tinh trong ống nghiệm (In Vitro Fertilization – IVF).

Khi nào nên gọi bác sĩ?

Liên hệ ngay với bác sĩ nếu bạn phát hiện bất kỳ dấu hiệu sau đây, bởi chúng có thể là biểu hiện của một tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng:

  • Sốt, tăng nhiệt độ cơ thể, đặc biệt là nếu nó kéo dài hoặc cao hơn 38 độ C.
  • Cảm giác lạnh rùng mình, ớn lạnh không liên quan đến môi trường nhiệt độ.
  • Ngất xỉu, mất ý thức hoặc cảm thấy hoa mắt, đau đầu quá mức.
  • Nôn mửa hoặc buồn nôn, đặc biệt là nếu có máu trong nôn mửa.
  • Chảy máu âm đạo nặng không liên quan đến chu kỳ kinh nguyệt bình thường.
  • Dịch tiết âm đạo có mùi hôi và màu sắc khác thường.
  • Cảm giác đau bên dưới bên hông hoặc bụng dưới, đặc biệt là nếu đau kéo dài và nghiêm trọng.

Câu hỏi thường gặp

Chụp hysterosalpingogram có làm tăng cơ hội mang thai không?

“Xả ống dẫn trứng” là một thủ tục trong lĩnh vực y tế sinh sản, dùng để tiêm thuốc nhuộm vào tử cung và ống dẫn trứng, tương tự như thủ tục X-quang dẫn truyền (HSG), nhưng khác biệt ở việc không sử dụng tia X. Thủ tục này đã thu hút sự quan tâm của nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực sinh sản.

Các nghiên cứu gần đây đã đề xuất rằng việc rửa ống dẫn trứng có thể cải thiện khả năng sinh sản của phụ nữ, đặc biệt là trong khoảng ba đến sáu tháng sau khi tiêm thuốc nhuộm. Những nghiên cứu này đã cho thấy rằng tỷ lệ thụ thai có thể tăng lên đáng kể khi sử dụng dung dịch thuốc nhuộm đặc biệt chứa chất tương phản hòa tan trong dầu.

Kiểm tra HSG có thể làm sạch các ống bị tắc không?

Dung dịch thuốc nhuộm là một phương pháp tiềm năng có khả năng loại bỏ các tắc nghẽn nhỏ trong quá trình thụ tinh và mang thai, tạo ra cơ hội mang thai cao hơn cho các cặp vợ chồng. Tuy nhiên, để chứng minh lý thuyết này, cần phải tiến hành nhiều nghiên cứu và thử nghiệm chất lượng để đánh giá tác động và hiệu quả thực sự của phương pháp này trong lĩnh vực y tế.

Tác dụng phụ của HSG là gì?

Tác dụng phụ không mong muốn mà nhiều bệnh nhân gặp phải sau khi tiến hành bài kiểm tra Hysterosalpingography (HSG) thường là sự xuất hiện của chuột rút. Điều này có thể gây ra sự không thoải mái và đau đớn cho các phụ nữ đã trải qua quá trình này. Tuy nhiên, để giảm bớt những triệu chứng này, bác sĩ thường khuyên bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn trong vài ngày sau HSG.

Đối với những phụ nữ sau khi thực hiện HSG, có thể thấy dịch tiết âm đạo dính vào nơi thuốc nhuộm đã rời khỏi cơ thể. Dịch tiết này thường không gây ra vấn đề lớn và cuối cùng sẽ tự giải quyết mà không cần can thiệp.

Có thai ngay sau khi xét nghiệm HSG có an toàn không?

Nói chung, việc cố gắng mang thai trong vòng vài ngày sau khi thực hiện kiểm tra Hysterosalpingography (HSG) là một lựa chọn an toàn. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn tuyệt đối và đối phó với mọi tình huống cá biệt, hãy luôn thảo luận với bác sĩ trước khi quyết định tiến hành việc này.

Kiểm tra bằng chụp X quang tử cung (HSG) có khả năng giúp bác sĩ phát hiện ra những bất thường trong tử cung hoặc ống dẫn trứng mà có thể ảnh hưởng đến khả năng thụ thai. Một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh là tắc nghẽn ống dẫn trứng. Kết quả của kiểm tra HSG có thể giúp bác sĩ xác định rõ hơn về nguyên nhân gây khó khăn cho quá trình thụ thai. Việc thảo luận với bác sĩ về kết quả kiểm tra sẽ giúp hiểu rõ hơn về tình trạng của mình và có cái nhìn chi tiết về các bước tiếp theo cần thực hiện để tối ưu hóa cơ hội mang thai.

Nguồn:

  • Chalazonitis A, Tzovara I, Laspas F, Porfyridis P, Ptohis N, Tsimitselis G. Hysterosalpingography: technique and applications. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/19632497/) Curr Probl Diagn Radiol. 2009;38(5):199-205. Accessed 1/08/2021.
  • Dreyer K, van Rijswijk J, Mijatovic V, et al. Oil-based or water-based contrast for hysterosalpingography in infertile women. (https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/nejmoa1612337) N Engl J Med. 2017;376(21):2043-2052. Accessed 1/08/2021.
  • Simpson WL Jr, Beitia LG, Mester J. Hysterosalpingography: a reemerging study. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16549607/) Radiographics. 2006;26(2):419-431. Accessed 1/08/2021.
  • van Rijswijk J, van Welie N, Dreyer K, et al. Tubal flushing with oil-based or water-based contrast at hysterosalpingography for infertility: long-term reproductive outcomes of a randomized trial. (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32553471/) Fertil Steril. 2020;114(1):155-162. Accessed 1/08/2021.
  • Wang R, Watson A, Johnson N, Cheung K, Fitzgerald C, Mol BWJ, Mohiyiddeen L. Tubal flushing for subfertility. (https://www.cochrane.org/CD003718/MENSTR_tubal-flushing-subfertility) Cochrane Database of Systematic Reviews 2020, Issue 10. Art. No.: CD003718. Accessed 1/08/2021.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :