Home / Sức Khỏe / Chụp động mạch: bệnh chẩn đoán, tác dụng phụ, cách thực hiện

Chụp động mạch: bệnh chẩn đoán, tác dụng phụ, cách thực hiện

/

Chụp động mạch (angiogram) là một thủ tục xét nghiệm hình ảnh y tế sử dụng để xem và đánh giá các động mạch và các mạch máu trong cơ thể. Thông qua chụp động mạch, bác sĩ có thể kiểm tra tình trạng của hệ thống mạch máu, xác định các vấn đề về sự thông hơi của động mạch, hoặc xác định các khối u hoặc dị vật trong mạch máu.

chụp động mạch

Chụp động mạch là gì?

Chụp động mạch (angiogram) là một thủ tục chẩn đoán quan trọng, sử dụng công nghệ hình ảnh X-quang để phát hiện và đánh giá các tắc nghẽn hoặc bất thường trong mạch máu, bao gồm cả động mạch và tĩnh mạch. Quá trình xét nghiệm này cho phép bác sĩ theo dõi cách máu lưu thông trong mạch máu tại các vị trí cụ thể trong cơ thể của bạn.

Chụp động mạch thường được thực hiện tại các vị trí quan trọng như tim, cổ, thận, chân hoặc các khu vực khác, nhằm xác định nguyên nhân gây ra vấn đề về động mạch hoặc tĩnh mạch. Đây là một công cụ quan trọng giúp bác sĩ chẩn đoán và đánh giá mức độ tổn thương mạch máu.

Các tình trạng y tế mà chụp động mạch có thể phát hiện và hỗ trợ trong việc lập kế hoạch điều trị bao gồm:

  • Các cục máu đông.
  • Bệnh động mạch vành, một tình trạng thường gặp liên quan đến bệnh tim mạch.
  • Bệnh động mạch ngoại vi, như động mạch chân, giúp xác định tình trạng của các khu vực này.
  • Xơ vữa động mạch, một vấn đề liên quan đến sự cứng động mạch và có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm.
  • Chứng phình động mạch, một tình trạng có thể gây ra nguy cơ nứt hoặc vỡ động mạch.

Trong quá trình chụp động mạch, bác sĩ sử dụng thuốc nhuộm để tăng sự tương phản trong hình ảnh X-quang. Nhờ vào điều này, họ có thể quan sát và đánh giá lưu lượng máu cũng như sự tắc nghẽn trong mạch máu trên màn hình hiển thị, giúp họ đưa ra chẩn đoán chính xác và lập kế hoạch điều trị phù hợp. Chụp động mạch là một công cụ mạnh mẽ trong việc chăm sóc sức khỏe tim mạch và hệ thống mạch máu của bạn. 

Chuẩn bị cho xét nghiệm chụp động mạch như thế nào?

Trước khi tiến hành kiểm tra động mạch bằng chụp X-quang, các chuyên gia y tế có thể lựa chọn thực hiện một số kiểm tra và cung cấp hướng dẫn quan trọng để đảm bảo quá trình diễn ra một cách an toàn và hiệu quả. Mục tiêu của chúng ta là đảm bảo rằng máu của bệnh nhân đông tốt và thận hoạt động bình thường trước khi thực hiện quá trình chụp động mạch.

Trước đêm trước ngày xét nghiệm, sau nửa đêm, các quy tắc sau đây cần được tuân theo:

  • Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ của bạn trước khi dừng bất kỳ loại thuốc nào, đặc biệt là các loại thuốc chống tiểu cầu và chống đông máu.
  • Nếu bác sĩ đã xác nhận sự đồng tình của họ, bạn không nên sử dụng bất kỳ loại thuốc aspirin nào hoặc bất kỳ sản phẩm nào chứa aspirin.
  • Trong khoảng thời gian 72 giờ trước xét nghiệm và 24 giờ sau khi xét nghiệm, không sử dụng các loại thuốc làm loãng máu như dipyridamole hoặc warfarin (Coumadin® hoặc Jantoven®).
  • Không sử dụng clopidogrel trong vòng năm ngày trước khi thực hiện thủ thuật.
  • Tiếp tục sử dụng các loại thuốc khác như thường lệ.
  • Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường, hãy thảo luận với bác sĩ về việc sử dụng insulin và/hoặc thuốc, và đảm bảo bạn hiểu cách sử dụng chúng và thời điểm thích hợp.
  • Không ăn bất cứ thứ gì sau nửa đêm trước khi thực hiện chụp động mạch. Nếu bạn được gây mê toàn thân trong quá trình thực hiện thủ thuật, bạn không nên ăn hoặc uống bất cứ thứ gì sau nửa đêm.
  • Chỉ nên uống các loại chất lỏng vào bữa sáng trong ngày làm thủ thuật, bao gồm nước dùng, trà, cà phê đen và rượu gừng.

Ngày thực hiện chụp động mạch, bạn cần thực hiện những điều sau:

  • Để đồ trang sức và các vật có giá trị khác ở nhà để tránh mất mát hoặc thất lạc.
  • Đảm bảo bạn đã sắp xếp cho một người lớn có trách nhiệm đưa bạn về nhà sau khi hoàn thành xét nghiệm.
  • Mang theo danh sách hiện tại về các loại thuốc bạn đang dùng và thông tin về bất kỳ dị ứng nào.
  • Mang theo một cuốn sách hoặc tạp chí trong trường hợp bác sĩ phải ưu tiên xử lý một tình huống khẩn cấp khác trước khi đến lượt bạn.
  • Thông báo cho tất cả các bác sĩ thực hiện xét nghiệm nếu bạn mắc bệnh tiểu đường.
  • Cuối cùng, sau khi thay áo choàng bệnh viện và nằm xuống bàn chụp X-quang đặc biệt, hãy sẵn sàng gặp bác sĩ để xem lại hướng dẫn, trả lời câu hỏi của bạn và cập nhật lịch sử bệnh của bạn. Điều này sẽ giúp quá trình chụp động mạch diễn ra một cách suôn sẻ và chính xác.

Quá trình chụp động mạch thực hiện như thế nào?

Trong quá trình thực hiện thủ thuật chụp động mạch, bác sĩ thực hiện các bước sau:

  • Để bắt đầu thủ thuật, bác sĩ sẽ sử dụng một kim để tiêm một chất gây tê vào vùng nơi ống thông sẽ được đưa vào. Điều này giúp giảm đau và làm cho bệnh nhân cảm thấy thoải mái trong suốt quá trình thực hiện.
  • Bác sĩ sau đó tiếp cận động mạch bằng cách sử dụng kim và chỉ định vị trí cụ thể để tiến hành thủ thuật.
  • Một sợi dây mảnh, gọi là ống thông, sau đó được luồn qua kim và vào động mạch lớn, thường ở vùng háng.
  • Bác sĩ sẽ từ từ và cẩn thận luồn ống thông qua động mạch cho đến khi đầu ống thông chạm tới vị trí mạch máu cần kiểm tra.
  • Một lượng nhỏ chất tương phản, thường là thuốc nhuộm, sau đó được tiêm qua ống thông và vào đoạn mạch máu cần xem xét. Việc này có thể khiến bệnh nhân cảm thấy đỏ bừng hoặc có sự khó chịu nhỏ trong vài giây.
  • Chụp X-quang được thực hiện để theo dõi vị trí và di chuyển của chất tương phản trên màn hình. Thông qua hình ảnh này, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng của mạch máu và xem liệu máu có di chuyển thông thoáng hay không.

Điều trị tắc nghẽn: Trong trường hợp phát hiện tắc nghẽn, bác sĩ có thể thực hiện điều trị ngay bằng phương pháp nong mạch. Thủ tục này bao gồm việc sử dụng một quả bóng nhỏ để ép tắc nghẽn vào thành động mạch. Phẫu thuật nong mạch có thể là lựa chọn nếu nó cải thiện lưu thông máu và giảm tắc nghẽn xuống dưới 30% sau thủ thuật.

Đặt ống đỡ động mạch (nếu cần): Trong trường hợp nong mạch vành không tạo ra lỗ đủ lớn để máu đi qua, bác sĩ có thể cần đặt ống đỡ động mạch. Đây là những ống kim loại nhỏ bé được đặt trong mạch máu để đảm bảo thông thoáng và duy trì lưu thông máu. Thường, việc đặt ống này có thể thực hiện ngay sau khi thủ thuật nong mạch.

Phẫu thuật bắc cầu (nếu cần): Một phương pháp điều trị khác là phẫu thuật bắc cầu, trong đó tạo ra một con đường xung quanh sự tắc nghẽn để đảm bảo lưu thông máu tốt hơn.

Mong đợi điều gì sau khi chụp động mạch?

Trong quá trình can thiệp y tế này, bác sĩ chuyên môn sẽ tiến hành loại bỏ ống thông ra và sau đó thực hiện quá trình băng bó vùng da bị thủng. Sau khi thực hiện quá trình này, họ sẽ áp dụng áp lực lên vùng băng bó ít nhất trong khoảng thời gian 15 phút, nhằm kiểm soát chảy máu hoặc ngăn chảy máu tiếp diễn.

Nếu bác sĩ cần phải đi qua chân của bạn để thực hiện can thiệp, bạn sẽ được yêu cầu nằm trên giường trong khoảng thời gian từ 4 đến 6 giờ. Điều này sẽ giúp đảm bảo rằng vết mổ sẽ có ít khả năng chảy máu và tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình phục hồi của bạn.

Sau khi hoàn tất quá trình can thiệp, bác sĩ sẽ tiến hành đánh giá tình trạng và thảo luận về các hướng dẫn cụ thể tại nhà trước khi bạn được xuất viện.

Phục hồi chụp động mạch như thế nào?

Sau khi hoàn tất thủ tục chụp động mạch, ngay cả khi bạn đã được nong mạch và đặt stent, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn khả năng trở về nhà vào cùng ngày. Tuy nhiên, do tình trạng bạn đã được gây mê, chúng tôi đề xuất rằng bạn nên có người đưa bạn về nhà để đảm bảo an toàn.

Khi bạn đã ở tại nhà, hãy lưu ý rằng trong vòng hai ngày tiếp theo, bạn không nên nâng những vật nặng hơn 10 pound hoặc khom lưng, cúi xuống quá thấp. Điều này sẽ giúp tránh tình trạng vết mổ bị chảy máu và đảm bảo quá trình phục hồi của bạn được diễn ra tốt nhất.

Một người lớn có trách nhiệm ở lại và chăm sóc bạn qua đêm sau khi bạn đã tiến hành thủ thuật. Đối với một số trường hợp, có thể cần thiết phải qua đêm tại bệnh viện để đảm bảo quá trình phục hồi và theo dõi chức năng chụp động mạch diễn ra một cách an toàn.

Nếu bạn mắc bệnh tiểu đường và đang sử dụng metformin (Glucophage® hoặc Fortamet®), xin hãy tạm ngừng sử dụng loại thuốc này trong vòng 48 giờ sau thủ tục chụp động mạch. Điều này được thực hiện nhằm giảm nguy cơ phát sinh biến chứng thận trong quá trình phục hồi của bạn.

Rủi ro hoặc tác dụng phụ của xét nghiệm chụp động mạch là gì?

Rủi ro khi tiến hành chụp động mạch thường được đánh giá là khá thấp trong lĩnh vực y tế. Tuy nhiên, không thể tránh khỏi một số biến chứng có thể xuất hiện ở khu vực đã được bác sĩ xâm nhập qua da để tiếp cận động mạch. Các biến chứng này xảy ra trong tần suất thấp, thường chỉ chiếm dưới 1% trong các trường hợp chụp động mạch.

Các yếu tố tạo nên rủi ro trong quá trình chụp động mạch thường liên quan đến vị trí đâm thủng và có thể bao gồm:

  • Nhiễm trùng.
  • Vấn đề về thận.
  • Sự chảy máu, khá hiếm.
  • Tổn thương mạch máu.
  • Đau đớn tạm thời. có thể dùng thuốc giảm đau.
  • Vết bầm tím và thường tự giảm đi sau một đến ba tuần.
  • Phản ứng dị ứng với chất tương phản (thuốc nhuộm).
  • Tắc nghẽn mạch máu dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như cơn đau tim hoặc đột quỵ.

Kết quả xét nghiệm chụp động mạch có ý nghĩa gì?

Bác sĩ có khả năng xác định những tắc nghẽn nhỏ mà không đòi hỏi các thủ tục phức tạp. Điều này có thể đòi hỏi sử dụng các phương pháp y tế khác nhau, trong đó có việc sử dụng thuốc hoặc thay đổi lối sống hàng ngày của bạn. Ví dụ, có thể cần tăng cường hoạt động thể lực hoặc điều chỉnh chế độ ăn uống để đảm bảo sức kháng của cơ thể.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp, tắc nghẽn có thể lớn hơn và yêu cầu các biện pháp can thiệp mạch máu mạnh hơn. Bác sĩ có thể thực hiện các quy trình như nong mạch và đặt ống đỡ động mạch để mở rộng và duy trì thông khí cho động mạch. Thường thì các thủ thuật này được thực hiện trong quá trình tiến hành chụp động mạch để đảm bảo hiệu suất tối ưu.

Khi nào nên gọi bác sĩ?

Khi bạn đối mặt với bất kỳ triệu chứng hoặc vấn đề nào sau đây, đừng ngần ngại liên hệ ngay với bác sĩ:

  • Đau hoặc khó chịu liên tục mà không biết nguyên nhân.
  • Mất khả năng nói chuyện hoặc mỉm cười có thể là triệu chứng của một loạt các vấn đề, bao gồm cả mất chức năng cơ bắp và các vấn đề thần kinh.
  • Tê, yếu, nóng hoặc sưng tấy ở cánh tay hoặc chân nơi đang làm việc.
  • Sốt, đây có thể là dấu hiệu của một nhiễm trùng hoặc một bệnh lý khác đang xảy ra trong cơ thể.
  • Phát hiện một khối u kỳ lạ hoặc không rõ nguồn gốc.
  • Chảy máu nơi đặt ống thông vào da.

Nếu bác sĩ quyết định rằng bạn cần chụp động mạch, đây là một bước quan trọng trong quá trình đánh giá tình trạng sức khỏe của bạn. Thông tin từ kết quả chụp động mạch sẽ giúp họ đưa ra quyết định liệu bạn cần điều trị hay không. Bác sĩ có thể xử lý các vấn đề cụ thể liên quan đến chụp động mạch trong quá trình thực hiện nếu cần thiết. Hãy luôn thoải mái và thư giãn trong quá trình này, và đừng ngần ngại hỏi bác sĩ nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào về quy trình chụp động mạch hoặc kết quả mà họ thu được. Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình và quá trình điều trị tiềm năng.

Nguồn:

  • American Heart Association. What Is a Coronary Angiogram? (https://www.heart.org/-/media/Files/Health-Topics/Answers-by-Heart/What-Is-a-Coronary-Angiogram.pdf) Accessed 8/5/2022.
  • National Heart, Lung, and Blood Institute. Heart Tests. (https://www.nhlbi.nih.gov/health/heart-tests) Accessed 8/5/2022.
  • NHS. Angiography. (https://www.nhs.uk/conditions/angiography/) Accessed 8/5/2022.
  • Society for Vascular Surgery. Angiogram. (https://vascular.org/patients-and-referring-physicians/conditions/angiogram) Accessed 8/5/2022.
  • The Society for Cardiovascular Angiography and Interventions. Your Angiogram: What to Expect. (http://www.secondscount.org/tests/test-detail-2/your-angiogram-what-to-expect#.YsSRL3bMKM8) Accessed 8/5/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :