Home / Sức Khỏe / Chụp cắt lớp phát xạ positron (PET): tác dụng & rủi ro

Chụp cắt lớp phát xạ positron (PET): tác dụng & rủi ro

/

Chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) phát hiện các dấu hiệu sớm của bệnh ung thư, bệnh tim và tình trạng não. Phương pháp sử dụng một chất đánh dấu phóng xạ an toàn tiêm vào cơ thể giúp phát hiện các tế bào bị bệnh.

chụp pet là gì

Chụp PET là gì?

Chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) là một xét nghiệm hình ảnh mô phỏng lại các cơ quan và mô của cơ thể. Xét nghiệm sử dụng một hóa chất phóng xạ an toàn, có thể tiêm được gọi là chất đánh dấu phóng xạ và một máy quét PET có tác dụng phát hiện các tế bào bị bệnh khi chúng hấp thụ một lượng lớn chất đánh dấu phóng xạ. Các bác sĩ thường sử dụng quét PET để giúp chẩn đoán ung thư, tim, não và đánh giá hiệu quả của quá trình điều trị ung thư. 

Sự khác biệt giữa chụp PET, chụp CT và chụp MRI là gì?

Chụp cắt lớp vi tính (CT) sử dụng tia X. Chụp cộng hưởng từ (MRI) sử dụng nam châm và sóng vô tuyến. Cả hai đều tạo ra hình ảnh tĩnh trực quan hóa các cơ quan và cấu trúc cơ thể. Quét PET sử dụng chất đánh dấu phóng xạ để hiển thị cách thức hoạt động của một cơ quan trong thời gian thực. Hình ảnh tạo ra có thể phát hiện những thay đổi tế bào trong các cơ quan và mô sớm hơn so với chụp CT và MRI. Bác sĩ có thể yêu cầu người bệnh thực hiện chụp PET và chụp CT cùng lúc (PET-CT). Thử nghiệm kết hợp này tạo ra hình ảnh 3D cho phép chẩn đoán bệnh ung thư chính xác hơn. Một số bệnh viện kết hợp chụp PET/MRI cùng lúc. Công nghệ mới này tạo ra hình ảnh có độ tương phản cực cao, để chẩn đoán và theo dõi ung thư mô mềm (não, đầu và cổ, gan và xương chậu).

Chụp PET kiểm tra những gì?

Bác sĩ có thể yêu cầu chụp PET để kiểm tra các dấu hiệu:

Khi nào cần chụp PET?

Nói chung, chụp PET có thể đo các chức năng quan trọng, chẳng hạn như lưu lượng máu, sử dụng oxy và chuyển hóa đường (glucose) trong máu. Nó cũng có thể xác định các cơ quan và mô không hoạt động bình thường.

Nếu nghi ngờ bạn có thể bị ung thư, bác sĩ có thể sẽ đề nghị chụp PET để phát hiện ung thư hoặc đưa ra chẩn đoán chính xác hơn.

Nếu bạn đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư, bác sĩ sẽ đề nghị bạn chụp PET nhiều lần trong suốt quá trình điều trị để:

  • Xác định xem ung thư đã lan rộng trong cơ thể chưa (di căn).
  • Đánh giá hiệu quả điều trị.
  • Xác định xem ung thư có tái phát sau khi điều trị không (tái phát).
  • Đánh giá tiên lượng (cơ hội sống) của bệnh nhân.

Nếu bạn đang gặp vấn đề về tim mạch, chụp PET để:

  • Xác định ảnh hưởng của cơn đau tim lên các vùng tim.
  • Xác định các khu vực của cơ tim nào sẽ được phẫu thuật nong mạch vành hoặc bắc cầu động mạch vành.

Nếu bạn đang gặp các triệu chứng thần kinh, chụp PET giúp đánh giá các bất thường có thể xảy ra ở não, chẳng hạn như khối u, co giật và các tình trạng hệ thống thần kinh trung ương khác.

Tôi nên chuẩn bị như thế nào trước khi chụp PET?

Chụp PET là một thủ tục ngoại trú, có nghĩa là bạn có thể về nhà cùng ngày. Bác sĩ sẽ cung cấp các hướng dẫn chi tiết về cách chuẩn bị cho quá trình quét, bao gồm:

  • Hỏi về tất cả các loại thuốc, vitamin và thực phẩm chức năng mà bạn đang dùng, cũng như bất kỳ bệnh dị ứng nào mà bạn mắc phải.
  • Thông báo cho bác sĩ rằng bạn có thể hoặc đang mang thai, đang cho con bú.
  • Không ăn bất cứ thứ gì trong sáu giờ trước khi chup PET, hoặc có thể điều chỉnh theo chỉ dẫn nếu bạn bị tiểu đường.
  • Chỉ uống nước lọc.
  • Tránh caffein trong 24 giờ trước nếu kiểm tra vấn đề về tim.
  • Mặc quần áo thoải mái và để ra ngoài các vật dụng bằng kim loại, chẳng hạn như đồ trang sức, kính mắt, răng giả và kẹp tóc.
  • Bạn có thể dùng thuốc an thần nhẹ để giúp bạn thư giãn trong suốt quá trình nếu mắc hội chứng lo lắng khi ở trong không gian kín.

Quá trình chụp PET diễn ra như thế nào?

Chụp PET là phương pháp hình ảnh hóa y học hạt nhân. Y học hạt nhân sử dụng một lượng nhỏ chất đánh dấu phóng xạ an toàn được truyền qua đường tĩnh mạch. Không giống như các kỹ thuật hình ảnh khác, chụp PET tập trung vào nghiên cứu quá trình hoạt động phân tử trong cơ thể để tìm ra bệnh ở giai đoạn sớm nhất. Các tế bào bị bệnh trong cơ thể sẽ hấp thụ nhiều chất đánh dấu phóng xạ hơn các tế bào khỏe mạnh. Chúng được gọi là “điểm nóng”. Máy quét PET phát hiện bức xạ này và tạo ra hình ảnh của mô bị ảnh hưởng.

Bạn có thể mong đợi những điều sau đây trong quá trình quét PET:

  • Bạn sẽ được tiêm IV chất đánh dấu phóng xạ có chứa một lượng thuốc phóng xạ an toàn. Chất đánh dấu phóng xạ được sử dụng phổ biến nhất là fluorodeoxyglucose (FDG).
  • Bạn sẽ ngồi im trên ghế trong khoảng một giờ trong khi chất đánh dấu phóng xạ di chuyển trong máu và được các cơ quan và mô hấp thụ. Quá nhiều cử động có thể làm xê dịch chất đánh dấu phóng xạ đến các vùng trên cơ thể khác mà bác sĩ không yêu cầu kiểm tra.
  • Nếu đang chụp PET/CT, bạn cũng có thể được tiêm thuốc cản quang qua đường tĩnh mạch, để tạo ra hình ảnh CT sắc nét hơn.
  • Bạn sẽ nằm trên một bàn khám có thể trượt vào và trượt ra khỏi máy quét PET/CT.
  • Trong quá trình quét, thường mất khoảng 30 phút, bạn phải giữ yên cơ thể. Chuyển động có thể làm mờ hình ảnh.
  • Bạn sẽ nghe thấy tiếng vo vo và tiếng lách cách khi máy quét chụp ảnh.
  • Một kỹ thuật viên sẽ xem xét các bản quét trước khi bạn rời đi để đảm bảo hình ảnh được lấy nét đạt yêu cầu.

Toàn bộ quá trình quét PET mất khoảng hai giờ. Có thể mất tới 60 phút để cơ thể bạn hấp thụ chất đánh dấu phóng xạ đã tiêm. Trong thời gian này, bạn cần ngồi yên và hạn chế cử động. Quá trình quét PET thực tế mất khoảng 30 phút. Sau khi kiểm tra, bạn sẽ cần đợi trong khi kỹ thuật viên xem xét các bản quét để đảm bảo hình ảnh rõ ràng.

Những rủi ro và tác dụng phụ của chụp PET là gì?

Nói chung, chụp PET an toàn và hiếm khi gây ra sự cố. Lượng bức xạ trong chất đánh dấu phóng xạ rất thấp, không ở trong cơ thể lâu. Bạn nên uống nhiều nước sau khi chụp PET để đào thải thuốc phóng xạ ra khỏi cơ thể.

Quét PET thường chỉ gây rủi ro trong các trường hợp sau:

  • Những người đang mang thai, hoặc cho con bú không nên chụp PET. Bức xạ có thể gây hại cho thai nhi và có thể truyền sang trẻ sơ sinh qua sữa mẹ.
  • Một số người có phản ứng dị ứng với chất đánh dấu phóng xạ chụp PET hoặc thuốc nhuộm tương phản chụp CT. Những phản ứng dị ứng này cực kỳ hiếm và thường nhẹ. Bạn có thể được cung cấp một loại thuốc nhanh chóng làm chậm và ngừng phản ứng này nếu nó xảy ra.
  • Những người mắc bệnh tiểu đường có thể không hấp thụ đường trong chất đánh dấu phóng xạ, ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Bác sĩ sẽ đưa ra các đề xuất thay đổi chế độ ăn uống và thuốc trước khi chụp PET.

Khi nào nhận kết quả chụp PET?

Một bác sĩ X-quang được đào tạo chuyên môn về chụp PET sẽ xem xét các hình ảnh, viết báo cáo và gửi cho bác sĩ kết quả, quá trình này thường mất 24 giờ. Chụp cắt lớp phát xạ positron (PET) là một xét nghiệm hình ảnh hữu ích và an toàn mà các đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sử dụng để đánh giá bệnh ung thư, các vấn đề về tim và tình trạng não. Nếu cần chụp PET và lo lắng có nhiều thắc mắc, đừng ngại hỏi các bác sĩ, họ sẽ sẵn sàng giúp đỡ và hỗ trợ.

Nguồn:

  • American Society of Clinical Oncology (Cancer.net). Positron Emission Tomography and Computed Tomography (PET-CT) Scans. (https://www.cancer.net/navigating-cancer-care/diagnosing-cancer/tests-and-procedures/positron-emission-tomography-and-computed-tomography-pet-ct-scans) Accessed 10/19/2022.
  • BreastCancer.org. PET Scans. (https://www.breastcancer.org/symptoms/testing/types/pet) Accessed 10/19/2022.
  • RadiologyInfo.org. Positron Emission Tomography-Computed Tomography (PET/CT). (https://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=pet) Accessed 10/19/2022.
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :