Home / Sức Khỏe / Asen là gì, tác dụng, rủi ro, khuyến nghị, thực phẩm chứa asen

Asen là gì, tác dụng, rủi ro, khuyến nghị, thực phẩm chứa asen

/

Asen không chỉ là một chất độc. Ở dạng hữu cơ, nó tham gia tích cực vào các phản ứng hóa học. 

asen là gì

Asen là gì?

Asen (ký hiệu Ar trong bảng tuần hoàn các nguyên tố) là một trong những nguyên tố vi lượng (các nghiên cứu cho thấy nó cần thiết cho động vật, nhưng tính thiết yếu của nó chưa được chứng minh ở người). Nó tồn tại ở các dạng hóa học khác nhau, được nhóm thành hai loại là asen hữu cơ (liên kết với carbon) và asen vô cơ.

asen là gì

Vai trò asen với cơ thể

Asen (arsenic) là một nguyên tố hóa học có thể tồn tại dưới nhiều dạng khác nhau, bao gồm cả dạng hữu cơ và dạng vô cơ. Asen tham gia vào nhiều quá trình sinh học khác nhau trong cơ thể và có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa methionine, một axit amin cần thiết cho cơ thể. Nó cũng có thể tham gia vào quá trình điều hòa biểu hiện gen.

Tuy asen có thể có lợi ích cho cơ thể với một lượng nhỏ, nhưng khi nồng độ asen vượt quá mức cho phép, nó có thể trở nên độc hại. Đặc biệt, asen dạng vô cơ thường được coi là độc hại và gây hại cho sức khỏe con người. Asen vô cơ có thể tồn tại trong môi trường và có thể gây nhiễm độc qua thực phẩm, nước uống, và môi trường sống.

Asen là một trong những chất gây ô nhiễm trong thực phẩm và nước uống, và nó được theo dõi và kiểm soát bởi nhiều cơ quan an toàn thực phẩm trên khắp thế giới để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của con người. Sự tiếp xúc lâu dài với asen dạng vô cơ có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe, bao gồm cả các vấn đề về tim mạch, gan, thận, và có thể gây ung thư. Do đó, kiểm tra và giám sát asen trong thực phẩm và nước uống rất quan trọng để đảm bảo sự an toàn cho sức khỏe của mọi người.

asen là gì

Hàm lượng dinh dưỡng khuyến nghị

Việc thiết lập lượng khuyến cáo về nhu cầu asen trong khẩu phần hàng ngày là một vấn đề phức tạp và khó khăn. Các tổ chức y tế và an toàn thực phẩm thường tiến hành nghiên cứu và đánh giá để xác định lượng asen an toàn và cần thiết cho sức khỏe con người. Tuy nhiên, việc này có thể khó khăn do nhiều yếu tố như sự biến đổi cá nhân, tác động từ các hợp chất asen khác nhau, và thiếu dữ liệu đầy đủ.

Cơ quan An toàn Thực phẩm Pháp (Afssa), Viện Y học Bắc Mỹ (IOM), và Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu (EFSA) đều đã gặp khó khăn trong việc xác định lượng khuyến cáo asen do thiếu thông tin và dữ liệu cụ thể. Điều này không đồng nghĩa với việc asen không quan trọng cho sức khỏe con người, mà chỉ là việc xác định lượng khuyến cáo cụ thể đòi hỏi sự nghiên cứu và dữ liệu thêm về tác động của asen đối với sức khỏe con người.

Sự thiếu hụt asen chưa được báo cáo rõ ràng ở người, nhưng việc theo dõi và giám sát tiếp tục là quan trọng để đảm bảo an toàn cho sức khỏe con người và để xác định lượng asen tối ưu trong khẩu phần hàng ngày.

asen là gì

Nguồn thực phẩm giàu asen

Có mặt trong đất hoặc mực nước ngầm (bao gồm đá hoặc do các hoạt động khác nhau của con người, chẳng hạn như luyện kim), asen được tìm thấy trong một số loại thực phẩm và đồ uống, bao gồm:

Thực phẩmTổng hàm lượng asen tính bằng microgam (µg) trên 100 g thực phẩm
Giáp xác và nhuyễn thể (trung bình)252
Những thức ăn khác< 70

Đối với một báo cáo đánh giá mức độ phơi nhiễm của người dân châu Âu, Cơ quan an toàn thực phẩm châu Âu (EFSA) đã tổng hợp 28 nghiên cứu được thực hiện ở 17 quốc gia châu Âu và công bố mức độ asen vô cơ (dạng asen được coi là nguy hiểm nhất đối với sức khỏe trong trường hợp vượt quá quy định) .

Thực phẩmHàm lượng asen vô cơ trung bình tính bằng microgam (µg) trên 100 g thực phẩm
Gạo lứt (nguyên hạt)15,2
Gạo trắng (tinh chế)8,9
Nhuyễn thể5,1
Động vật có vỏ3,6
Bánh mì và bánh ngọt làm từ bột mì1,4
Sô đa0,7
Bia0,7
Nước máy0,2

Theo EFSA, các loại thực phẩm chứa lượng asen vô cơ hấp thụ ở người trưởng thành là thực phẩm ngũ cốc, chủ yếu làm từ lúa mì (đặc biệt là bánh mì và bánh ngọt), tiếp theo là gạo và các sản phẩm chế biến ( như bánh gạo). Ở trẻ nhỏ, có chế độ ăn uống khác nhau, thực phẩm chính góp phần vào lượng asen vô cơ là các sản phẩm từ sữa.

quặng asen

Tác dụng asen với sức khỏe

Điều trị một số bệnh bạch cầu

Asen trioxide là một hợp chất asen được sử dụng trong điều trị một số trường hợp bệnh bạch cầu tiền tủy bào cấp tính, một dạng hiếm gặp của bệnh bạch cầu. Cơ chế hoạt động cụ thể của asen trioxide trong trường hợp này vẫn chưa được hiểu rõ hoàn toàn, nhưng đã được quan sát rằng nó có khả năng gây ra quá trình tự hủy của các tế bào bạch cầu đặc trưng của bệnh bạch cầu.

Một số nghiên cứu đã tiến hành để đánh giá tác động của asen trioxide đối với bệnh bạch cầu tiền tủy bào cấp tính. Trong hai nghiên cứu liên quan đến tổng cộng 52 bệnh nhân, asen trioxide đã góp phần vào việc loại bỏ hoàn toàn các tế bào bạch cầu khỏi tủy xương trong một tỷ lệ cao (92% hoặc 85% tùy thuộc vào nghiên cứu). Tuy nhiên, do dạng hiếm gặp của bệnh này, thông tin về asen trioxide trong điều trị bệnh bạch cầu tiền tủy bào cấp tính vẫn còn hạn chế.

Asen trioxide được sử dụng trong những trường hợp đặc biệt và thường chỉ được sử dụng sau khi đã thử nghiệm các phương pháp điều trị khác mà không đạt được hiệu quả mong muốn. Quyết định sử dụng asen trioxide thường được đưa ra bởi các chuyên gia y tế và chẩn đoán dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể của từng bệnh nhân.

Điều trị bổ trợ viêm dạ dày ruột và các rối loạn liên quan đến dị ứng

Asen trioxide cũng có thể được sử dụng trong việc chế độ pha loãng và được gọi dưới tên “arsenium album” trong các mức độ pha loãng khác nhau. Tuy nhiên, việc sử dụng asen trioxide dưới tên “arsenium album” trong các tình huống khác nhau như viêm dạ dày ruột, ngộ độc thực phẩm, tiêu chảy, hen suyễn, sốt cỏ khô, chàm, hoặc bệnh vẩy nến, có thể cần được hướng dẫn và quan tâm từ một chuyên gia y tế. Asen trioxide có thể được sử dụng trong các tình huống cụ thể và chỉ định bởi các nhà chuyên môn trong ngành y tế. 

quặng asen

Rủi ro dùng asen dưới liều hoặc thiếu hụt

Rủi ro dùng thiếu hụt

Ở loài gặm nhấm, thiếu asen gây rối loạn sinh trưởng và sinh sản. Mặt khác, thiếu asen chưa được mô tả ở người.

Rủi ro dùng vượt mức

Các thông tin về arsenic (asen) và nguy cơ độc hại liên quan đến nó rất quan trọng. Asen vô cơ ở liều lượng rất cao là một chất độc, có thể gây hại cho gan và dẫn đến tổn thương não. Việc tiêu thụ asen vô cơ ở mức độ cao và trong thời gian dài có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe, bao gồm tổn thương da, rối loạn phát triển, và thậm chí có thể góp phần vào bệnh tiểu đường và bệnh tim mạch.

Ngoài ra, asen (cả vô cơ và hữu cơ) đã được xác định là chất gây ung thư và có thể tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi, da và bàng quang.

quặng asen

EFSA đã ước tính mức asen vô cơ có thể gây độc hại cho con người và đã đưa ra khuyến nghị về việc giới hạn tiếp xúc với asen vô cơ thông qua thực phẩm. Cơ quan này cũng khuyên rửa sạch và nấu gạo trong nhiều nước để giảm nguy cơ tiếp xúc với asen qua thức ăn.

Nguồn:

  • A. Martin et al. Apports nutritionnels conseillés pour la population française. Ed Lavoisier, Tec & Doc. 2001. 
  • European Food Safety Authority (Efsa). Dietary exposure to inorganic arsenic in the European population. Scientific report. EFSA Journal 2014; 12 (3): 3597 
  • Institute of Medicine, Food and Nutrition Board. Dietary Reference Intakes for Vitamin A, Vitamin K, Arsenic, Boron, Chromium, Copper, Iodine, Iron, Manganese, Molybdenum, Nickel, Silicon, Vanadium, and Zinc. National Academy Press, Washington, DC, 2001. 
  • Agence nationale de sécurité sanitaire de l’alimentation, de l’environnement et du travail (Anses). Etude de l’alimentation totale 2 (EAT 2). Rapport d’expertise. 2011.
  •  Arrêté du 11 janvier 2007 relatif aux limites et références de qualité des eaux brutes et des eaux destinées à la consommation humaine. Journal Officiel du 6 février 2007. 
  • Efsa. Substances chimiques dans les aliments. L’arsenic dans les aliments et l’eau potable. Rapport grand public en français. 2015. 
  • Q. Gao & al. Arsenic trioxide inhibits tumor-induced myeloid-derived suppressor cells and enhances T-cell activity. Oncol Lett. 2017 ; (4): 2141-2150. 
  • K. Moloudi & al.Synergistic Effects of Arsenic Trioxide and Radiation: Triggering of Intrinsic Pathway of Apoptosis. Iran Biomed J. 2017 May 1. [Epub ahead of print]
This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :