Home / Ô Tô / Quy trình tháo lắp, sửa chữa bơm xăng cơ khí đúng kỹ thuật

Quy trình tháo lắp, sửa chữa bơm xăng cơ khí đúng kỹ thuật

/

Hướng dẫn các bước kiểm tra, tháo lắp, bảo dưỡng và sửa chữa bơm xăng cơ khí ô tô phát hiện nguyên nhân hư hỏng và sửa chữa đúng quy trình kỹ thuật.

quy trình sửa chữa bơm xăng ô tô

1. Bơm xăng cơ khí là gì? 

1.1. Vai trò của bơm xăng cơ khí

– Vận chuyển xăng từ thùng qua bộ phận lọc tới buồng phao của bộ chế hoà khí.

– Tự động điều chỉnh lượng cung cấp nhiên liệu tới bộ chế hoà khí

1.2. Yêu cầu

– Cấu tạo đơn giản, ít hư hỏng, bảo dưỡng sửa chữa thay thế dễ dàng.

– Năng suất bơm cao.

1.3. Cấu tạo bơm xăng cơ khí

cấu tạo bơm xăng cơ khí ô tô
Cấu tạo bơm xăng cơ khí

Cấu tạo của bơm xăng cơ khí bao gồm: phần trên và phần dưới lắp vào với nhau bằng bu lông. Giữa phần trên và phần dưới có màng bơm là bộ phận làm việc chính của bơm.

– Màng bơm là màng đàn hồi bằng vải cao su.

– Phần dưới bơm (vỏ bơm) có các chi tiết truyền động cho màng cần đẩy, lò xo bơm, cần bơm, đầu cần được bắt chặt vào giữa màng bơm, đầu còn lại có gờ lọt vào rãnh của một đầu cần bơm, cần bơm xoay quanh một trục nhỏ bắt ở vỏ bơm, một đầu cần bơm có đế, nhờ lò xo hồi vị để tiếp xúc với bánh lệch tâm.

– Phía dưới màng có lò xo bơm, thân có mặt bích để bắt bơm vào động cơ, có cần bơm tay dùng khi bơm bằng tay.

– Phần trên bơm gồm có thân bơm và nắp bơm, van nạp và van đẩy, phần trên tạo thành hai ngăn, ngăn hút và ngăn đẩy, ngăn hút có van hút còn ngăn đẩy có van đẩy, hai van có cấu tạo giống nhau. Cấu tạo van gồm thân van hình tấm tròn, trục van và lò xo van, trục van ép chặt với lỗ thân bơm, lò xo ép chặt thân van đóng kín các lỗ thoát nhiên liệu.

– Phần nắp có đường nhiên liệu vào và đường nhiên liệu ra

1.4. Nguyên lý hoạt động

– Khi phần cao của vòng tròn lệch tâm tác động vào cần bơm làm cho màng bơm đi xuống, thể tích phía trên của màng bơm tăng, áp suất giảm, van hút mở, van đẩy đóng, xăng được hút vào bơm.

– Khi phần cao của vòng tròn lệch tâm không tác động vào cần bơm, lò xo đẩy màng bơm đi lên làm cho thể tích phía trên màng bơm giảm, áp suất tăng, van hút đóng, van đẩy mở, xăng được đẩy lên buồng phao của bộ chế hoà khí.

– Khi xăng trong buồng phao dày, áp suất trên màng bơm tăng lên thắng sức căng lò xo bơm làm màng bơm đứng yên, bơm tạm ngừng cung cấp. Đến khi áp suất trên màng bơm giảm bơm lại làm việc bình thường.

2. Nguyên nhân gây hư hỏng bơm xăng cơ khí

2.1. Kiểm tra hiện tượng

Khi bơm hoạt động lưu lượng bơm giảm, hoặc không bơm được xăng. Các chi tiết của bơm xăng bị hư hỏng, mòn, hở đều làm giảm lưu lượng của bơm xăng, hoặc bơm không hoạt động được.

2.2. Nguyên nhân gây ra lỗi hỏng

– Mòn cam và cần bơm hoặc do trục cần bơm và lỗ trục mòn làm cần bơm hạ thấp xuống, hành trình dịch chuyển của màng bơm giảm, lưu lượng bơm giảm. đệm giữa mặt bích bơm xăng và thân máy quá dày, hành trình kéo

– Nắp màng bơm đi xuống hút xăng vào bơm giảm, lưu lượng bơm giảm.

– Màng bơm bị chùng, do đó ở hành trình hút áp suất không khí ép màng bơm lõm vào làm không gian hút thu nhỏ lại, bơm xăng yếu.

– Van hút, van xả hở làm cho nhiên liệu trong bơm ở hành trình đẩy hồi ngược về đường hút. Hành trình hút xăng hồi trở lại đường đẩy làm giảm lượng xăng hút vào bơm.

Các mặt phẳng lắp ghép giữa nắp và thân bơm, giữa thân và để bơm bị hở, không khí lọt vào khoang bơm, làm giảm độ chân không, lượng xăng hút vào sẽ giảm.

– Màng bơm bị thủng, hoặc bị hở ở vị trí bắt đai ốc và tấm đệm bắt màng bơm với thanh kéo làm xăng lọt xuống cạc te, dầu nhờn bị loãng. Nếu lỗ thủng lớn, bơm sẽ không bơm được xăng lên bộ chế hòa khí.

– Lò xo màng bơm bị giảm tính đàn hồi, áp suất nhiên liệu trên đường ống đẩy bị giảm, lưu lượng bơm giảm, sẽ làm cho động cơ thiếu xăng. 

2.3. Cách kiểm tra trước khi sửa chữa

2.3.1. Kiểm tra sơ bộ sự làm việc của bơm xăng trên ô tô

cách kiểm tra áp suất bơm xăng cơ khí ô tô
Cách kiểm tra áp suất bơm xăng

– Quan sát sự rò chảy xăng qua lỗ ở thân, nếu có xăng chảy ra chứng tỏ màng bơm đã bị rách.

– Tháo đường ống nối từ bơm xăng đến bộ chế hoà khí và đặt một chậu hứng thích hợp để xăng khỏi vung vãi ra các bộ phận khác gây nguy hiểm. Sau đó dùng bơm tay bơm xăng lên. Quan sát tia xăng phụt ra tròn, mạnh và độ bắn xa phải từ 50 – 60 mm thì chứng tỏ bơm xăng còn làm việc tốt.

– Nếu bộ chế hoà khí và hệ thống đánh lửa hoạt động tốt mà khi động cơ làm việc có hiện tượng thiếu xăng thì chứng tỏ cần bơm máy bị mòn quá giới hạn. Để chính xác hơn, ta dùng đồng hồ đo áp suất (áp kế) với thang đo từ 0 – 1 bar cùng với đường ống 3.

– Thiết bị đo áp suất trên được lắp thay vào vị trí đường ống từ bơm đến bộ chế hoà khí để đo áp suất bơm xăng trên đường ống.

2.3.2. Kiểm tra áp suất bơm xăng

Sau đó phát động động cơ và tiến hành đo áp suất bơm xăng ở chế độ không tải và nhiệt độ động cơ là 75 + 85°C. Khi đó áp suất bơm xăng báo trên đồng hồ phải đúng với quy định cho từng loại bơm xăng. Nếu không đạt yêu cầu thì tháo ra và tiến hành sửa chữa.

– Sau đó tắt máy và vặn chặt hoàn toàn van của dụng cụ đo rồi quan sát đồng hồ áp suất để xác định độ giảm áp của bơm xăng trong 30 giây, nếu độ giảm áp không quá 0,1 bar trong thời gian đó thì chứng tỏ các van của bơm xăng làm việc tốt.

– Nếu bơm nhiên liệu cung cấp đủ lượng nhiên liệu cho động cơ làm việc ở các chế độ nhưng bơm xăng lại không tự hút xăng được sau khi ngừng làm việc một thời gian dài thì chứng tỏ các van đóng không kín hoặc do lọt khí vào trong đường ống dẫn giữa thùng xăng và bơm xăng.

3. Quy trình tháo lắp và sửa chữa bơm xăng cơ khí

3.1. Trình tự tháo rời

Các chi tiết bơm xăng cơ khí ô tô
Các chi tiết bơm xăng

Tháo từ trên xe xuống:

Bước 1. Đóng khóa xăng từ thùng xăng đến bơm xăng lại.

Bước 2. Tháo tất cả các ống dẫn nhiên liệu nạp và xả ra khỏi bơm xăng (dùng kìm tháo kẹp hoặc dùng tuốc nơ vít tháo vít).

Bước 3. Dùng cờ lê dầu tròng hoặc dùng tuýp tháo hai bu lông bắt cố định bơm xăng vào thân động cơ ra. Sau đó dùng tay rút nhẹ bơm xăng và đưa xuống giá sửa chữa.

Chú ý: Tránh làm hư hỏng đệm cách nhiệt giữa bơm xăng và thân động cơ.

3.2. Quy trình tháo rời bơm xăng

Các bướcCông việcDụng cụLưu ý
1Vệ sinh sạch sẽ phía ngoài của bơm xăng.Dùng chổi mềm và xăng
2Nới lỏng đai ốc kẹp cốc xăng ra sau đó lấy cốc xăng, lưới lọc và đệm lót ra ngoài.Dùng tayTránh làm vỡ cốc xăng, móp bẹp, rách lưới lọc và đệm lót.
3Tháo các nắp vít, bắt chặt nắp bơm với thân bơm (vỏ bơm) để tách thân và nắp ra, rồi đưa nắp bơm ra ngoài.Cờ lê đầu tròn hoặc tuốc nơ vítCấn đánh dấu vị trí lắp ghép giữa nắp bơm và thân bơm cùng màng bơm trước khi tháo rời chúng. Tránh làm rách màng bơm.
4Tháo các vít bắt cố định phiến tỳ của các van xăng vào, ra, rồi dùng kẹp gắp các van xăng vào và van xăng ra cùng với tấm đệm của các van xăng ra ngoài.Dùng tuốc nơ vít và kẹp (kìm nhọn)Với các loại bơm xăng dùng trên xe Din 150 thì dùng kìm nhọn tháo nút các van ra, sau đó mới lấy các van cùng lò xo, tấm đệm ra ngoài, tránh làm cong vênh van xăng và rách tấm đệm.
5Ép cụm màng bơm và trụ bơm xuống phía dưới, quay một góc 15:20° theo ngược chiều kim đồng hồ và lấy cả cụm màng bơm, trụ bơm ra sau đó lấy lò xo, phớt dầu trụ bơm và vòng đệm phớt dầu ngoài.Dùng tayTránh làm nhăn, rách màng bơm và các phớt dầu.
6Ép lò xo cẩn bơm máy lại và lấy nó ra.Dùng kìmTránh làm gãy, xoắn lò xo.
7Tháo chốt cần bơm máy ra sau đó rút cần bơm máy ra.Dùng êtô, búa và đột phù hợpTránh làm cong chốt cần bơm và hỏng lỗ chốt.
8Tháo chốt cần bơm tay rồi lấy cần bơm tay cùng bánh lệch tâm.Dùng đột phù hợp
9Rửa sạch và dùng khí nén thổi khô tất cả các chi tiết.Dùng xăngKiểm tra xem lỗ thoát xăng ở thân bơm có bị tắc không, nếu bị tắc cần phải thông ra rồi rửa sạch, đồng thời tránh nhầm lẫn, mất mát các chi tiết.

3.3. Những hư hỏng, nguyên nhân và hậu quả

Hư hỏngNguyên nhânHậu quả
Cốc xăng nứt, vỡDo làm việc lâu ngày, tiếp xúc với nhiệt độ cao, bị va chạm mạnh với vật cứng hoặc do tháo lắp không đúng kỹ thuật.Dò, chảy nhiên liệu gây hao tổn về mặt kinh tế và dễ gây nên hỏa hoạn.
Kẹp giữ cốc xăng bị hỏng, mất tác dụngDo sử dụng lâu ngày hoặc do tháo lắp không đúng kỹ thuật.Dò, chảy nhiên liệu gây hao tổn về mặt kinh tế và dễ gây nên hỏa hoạn.
Lưới lọc bám nhiều cặn bẩn hoặc bị thủng, ráchDo làm việc lâu ngày, hoặc do tháo lắp không đúng kỹ thuật.Làm cho xăng được hút vào trong bơm có nhiều cặn bẩn, làm kênh các van, làm giảm năng suất của bơm xăng hoặc làm cho bơm xăng không bơm được xăng.
Nắp bơm và thân bơm bị nứt vỡ, lỗ ren bị chờn hỏngDo làm việc lâu ngày, va chạm với các vật cứng hoặc do tháo lắp không đúng kỹ thuật.Làm chảy xăng, lọt khí, gây nên hỏa hoạn, giảm áp suất và năng suất bơm một cách đáng kể. Tác hại lớn nhất là làm cho bơm xăng không bơm được xăng.
Màng bơm bị trùng, rách, rão lỗ trung tâmDo làm việc lâu ngày, màng bơm cao su bị biến cứng hoặc do tháo lắp không đúng kỹ thuật.Tác hại lớn nhất làm cho bơm xăng không bơm được xăng.
Lò xo màng bơm, lò xo van xăng bị yếu và các van không đóng kínDo làm việc lâu ngày hoặc do tháo lắp không đúng kỹ thuật.Làm giảm năng suất của bơm xăng hoặc làm cho bơm xăng không hoạt động được nữa.
Cần bơm máy và bạc chốt bị mònDo làm việc lâu ngày và luôn tiếp xúc với bánh lệch tâm của trục cam.Làm giảm năng suất của bơm xăng.
Các mặt bích lắp ghép bị cong, vênhDo tháo, lắp không đúng kỹ thuật.Làm rò chảy xăng, lọt khí dẫn đến làm giảm năng suất của bơm hoặc bơm không làm việc được.

3.4. Kiểm tra sửa chữa các chi tiết

Sau khi đã tháo rời, làm sạch và phân loại các chi tiết của bơm xăng ta tiến hành kiểm tra sửa chữa các chi tiết:

– Màng bơm bị rách, trùng, rão lỗ trung tâm thì cần phải thay màng mới. 

Chú ý: Khi thay màng bơm mới không được làm nhăn màng bơm, nếu thay màng bằng chất khác với loại của nó thì trước khi dùng phải ngâm màng đó vào dầu hoả trong khoảng 2 phút rồi mới lắp vào bơm xăng.

– Lò xo màng bơm nếu bị gỉ, xoắn hoặc cong thì phải thay mới. Sử dụng lực kế để kiểm tra độ đàn tính tương ứng với chiều dài của lò xo theo quy luật cho từng loại bơm.

– Các van xăng đóng không kín nếu mòn ít thì rà lại bằng giấy nhám mịn trên kính phẳng, mòn nhiều và cong vênh thì phải thay mới.

– Các lò xo van yếu, gãy thì phải thay mới.

– Kiểm tra các mặt phẳng lắp ghép trên bằng máy. Nếu không phẳng thì rà lại bằng giấy nhám mịn đặt trên kính. 

– Lưới lọc xăng bị thủng, rách cần thay mới.

– Lỗ bắt đầu nổi các ống xăng bị trờn ren thì phải ren lại, dùng đầu nối lớn hơn nếu lỗ bắt đầu nổi bị nứt vỡ thì thay mới nắp bơm.

– Khi thay đệm của cốc lọc dạng cốc xăng, không được bôi mỡ vào đệm cốc xăng làm tắc cửa xăng vào và ra. Tấm đệm cách nhiệt giữa bơm xăng với thân động cơ phải đủ độ dày theo quy định.

– Bề mặt làm việc của cần bơm xăng phải luôn tỳ vào bánh lệch tâm trục cam, độ mòn cần bơm không quá 0,1 mm. Nếu mòn quá giới hạn, cần hàn đắp và gia công lại.

– Bề mặt làm việc giữa trụ bơm và cần bơm có độ mòn không quá 0,5 mm. 

– Lỗ chốt cần bơm bị mòn rộng hơn giới hạn quy định, ta có thể thay chốt mới lớn hơn.

3.5. Trình tự lắp bơm xăng

Sau khi tháo rời bơm xăng để kiểm tra, sửa chữa, việc lắp bơm vào tiến hành ngược lại với quy trình tháo.

Nhưng khi lắp có một số điều cần chú ý sau:

– Không được lắp sai chiều van xăng vào và ra.

– Dùng tay ấn cần bơm xuống dưới cùng để cho màng bơm ở phía trên nằm đúng dấu đã đánh, sau đó mới vặn chặt đồng đều và chéo góc của các vít bắt chặt nắp bơm và thân bơm.

– Khi lắp cốc xăng, dùng lực của một tay để vặn chặt đai ốc của kẹp giữ cốc xăng, không được dùng kìm để vặn.

– Lắp bơm xăng trở lại động cơ, cần phải lắp đệm cách nhiệt có chiều dầy phù hợp để cần bơm xăng không ép vào bánh lệch tâm trục cam gây nhanh mòn dầu cần bơm.

Nếu cần bơm đã hàn lại thì khi lắp nên quay bộ phận trục khuỷu – thanh truyền để cho phần cao nhất của bánh lệch tâm hướng ra phía ngoài, sau đó mới đặt cần bơm vào, dùng tay đẩy bơm xem thân bơm có tiếp xúc khít với thân động cơ không, nếu không thì tăng chiều dầy đệm lên.

3.6. Kiểm tra lại sau khi sửa chữa

kiểm tra lại bơm xăng sau sửa chữa
Kiểm tra lại bơm xăng sau sửa chữa

Sau khi đã lắp xong hoàn chỉnh bơm xăng ta tiến hành kiểm tra sơ bộ lại một lần nữa.

– Kiểm tra độ khít: bằng máy hút chân không hoặc dùng tay.

– Nối ống dẫn xăng vào các lỗ xăng vào và lỗ xăng ra, nhúng ống xăng vào chậu xăng rồi bóp cần bơm. Nếu lượng xăng phun ra tốt đồng thời không có hiện tượng lọt khí thì chứng tỏ bơm xăng hoạt động tốt. 

– Sau khi đã lắp bơm xăng vào động cơ thì ta nên kiểm tra áp suất xăng một lần nữa, phương pháp kiểm tra như đã trình bày ở phần kiểm tra sơ bộ trước khi tháo.

Xem thêm:

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :