Home / Ô Tô / Bộ điều tốc: cấu tạo, hoạt động, quy trình tháo lắp & sửa chữa

Bộ điều tốc: cấu tạo, hoạt động, quy trình tháo lắp & sửa chữa

/

Bộ điều tốc ô tô là gì? các bơm cao áp phải có bộ điều tốc để ổn định tốc độ của động cơ cho các chế độ tải trọng.

bộ điều tốc ô tô

1. Bộ điều tốc là gì?

1.1. Sự cần thiết của bộ điều tốc ô tô

Chế độ làm việc của một động cơ bất kỳ được xác định từ hai yếu tố cơ bản là phụ tải và tốc độ quay của trục khuỷu. Trong lúc cố định thanh răng hoặc cần ga, nếu phụ tải tăng lên thì vận tốc trục khuỷu sẽ giảm đi và ngược lại. Trường hợp này nếu phụ tải giảm nhiều thì vận tốc trục khuỷu sẽ tăng vượt quá mức quy định gây nên nhiều hậu quả tai hại cho động cơ.

Do đó nếu ta muốn ổn định vận tốc trục khuỷu ở một mức độ nào đó thì ta phải tăng thêm nhiên liệu khi phụ tải của động cơ tăng lên đột xuất. Trong trường hợp tải giảm đột ngột cần phải giảm bớt nhiên liệu phun vào xilanh không cho vận tốc trục khuỷu tăng. Vì vậy trong các bơm cao áp phải có bộ điều tốc để ổn định tốc độ của động cơ cho các chế độ tải trọng. 

1.2. Nhiệm vụ của bộ điều tốc

– Duy trì vận tốc cố định cho trục khuỷu động cơ trong lúc cần ga cố định và phụ tải tăng hoặc giảm đột xuất thay đổi liên tục.

– Thoả mãn mọi vận tốc theo yêu cầu của các chế độ làm việc khác nhau, giới hạn được vận tốc tối đa của trục khuỷu và không cản trở việc cắt dầu tắt máy.

1.3. Phân loại bộ điều tốc

Dựa vào nguyên lý làm việc:

– Bộ điều tốc cơ khí.

– Bộ điều tốc chân không.

– Bộ điều tốc thuỷ lực.

Dựa vào công dụng:

– Bộ điều tốc một chế độ.

– Bộ điều tốc hai chế độ.

– Bộ điều tốc đa chế độ.

2. Cấu tạo, nguyên lý hoạt động bộ điều tốc

cấu tạo bộ điều tốc
Cấu tạo bộ điều tốc

2.1. Cấu tạo bộ điều tốc hai chế độ

Cấu tạo bộ điều tốc bao gồm: Cần điều khiển, Thanh điều khiển, Đĩa lò xo, Lò xo cân bằng, Thanh răng, Ốc hiệu chỉnh, Lò xo điều chỉnh, Cần L và quả văng, Tấm dẫn hướng, Chốt dẫn hướng, Ống trượt, Cần điều khiển con trượt, Con trượt, Gờ định vị và vít điều chỉnh.

2.2. Nguyên lý làm việc của bộ điều tốc

2.2.1. Chế độ khởi động

Giai đoạn bắt đầu khởi động:

Trong chế độ khởi động cần phải tăng lượng nhiên liệu cần cung cấp, do đó khi khởi động động cơ cần ga từ vị trí không tải sẽ bị tác động đến vị trí toàn tải làm cho con trượt di chuyển xuống vị trí cuối cùng dẫn động qua thanh kéo dịch chuyển thanh sang phải ép lò xo trên thanh răng lại làm tăng nhiên liệu cung cấp cho động cơ.

Trong giai đoạn động cơ đã khởi động xong. Cần ga lúc này vẫn giữ ở vị trí toàn tải khi đó tốc độ của trục khuỷu đã tăng lực ly tâm đủ lớn thắng được sức căng của lò xo làm các quả văng văng ra tác dụng vào cần (L) kéo ống trượt dịch chuyển sang phải thông qua tay đòn và cần đẩy làm cho thanh răng dịch chuyển sang trái và làm giảm bớt một phần lượng nhiên liệu cung cấp cho động cơ.

2.2.2. Chế độ không tải

Khi động cơ làm việc ở chế độ không tải, trong trường hợp vận tốc trục khuỷu tăng nên lực ly tâm lớn các quả văng văng ra ép lò xo làm cho cần (L) 9 kéo ông trượt ngang 12 con trượt ngang 14 dịch chuyển sang phải thông qua y dòn điều khiển dẫn động thanh răng dịch chuyển sang trái làm nhiên liệu cung cấp. 

Khi vận tốc trục khuỷu giảm lực ly tâm giảm không thắng được sức căng của lò xo khi đó các lò xo sẽ ép quả vắng, quả vắng đi vào cẩn (L) làm dịch chuyển ống trượt sang trái làm cho con trượt ngang 14 dịch chuyển sang trái thông qua hệ thống tay đòn tay điều khiển dẫn động thanh răng dịch chuyển sang phải làm tăng lượng nhiên liệu cần cung cấp, khi đó động cơ làm việc ở chế độ ổn định.

2.2.3. Chế độ tải trung bình

Khi động cơ làm việc ở chế độ tải trung bình (tay ga đặt ở vị trí có tải) vận tốc trục khuỷu tăng nên lực ly tâm lớn làm các quả văng bị văng ra ép lò xo không tải lại các quả văng bị lò xo điều chỉnh cuối cùng để lò xo giữ nguyên vị trí này do đó không điều chỉnh được vận tốc. 

Ở chế độ không tải trục khuỷu mà vận tốc trục khuỷu phụ thuộc hoàn toàn vào vị trí cần tay ga) do người vận hành điều chỉnh. 

2.2.4. Chế độ toàn tải

Khi động cơ chuyển động từ chế độ trung bình sang chế độ toàn tải thì tay ga được đẩy sang chế độ toàn tải thông qua hệ thống tay đòn điều khiển sẽ làm dịch chuyển thanh răng và lượng nhiên liệu cung cấp tăng (do thanh răng dịch chuyển sang trái) làm cho vận tốc trục khuỷu tăng lực li tâm lớn các quả văng bị văng ra ép lò xo lại động cơ chạy ở chế độ toàn tải.

2.2.5. Chế độ điều chỉnh cuối cùng

Nếu vượt quá tốc độ cho phép (vận tốc quay định mức) khi đó lực li tâm lớn đủ sức thắng được sức căng của lò xo điều chỉnh ở chế độ kết thúc làm 2 quả văng, văng ra ép lò xo lại làm cho cần (L9 kéo tấm trượt ngang sang phải thông qua cơ cấu điều khiển làm cho thanh răng dịch chuyển sang trái làm cho lượng nhiên liệu cung cấp cho động cơ giảm đi.

3. Quy trình tháo lắp, bảo dưỡng, sửa chữa bộ điều tốc

– Trước khi tháo chú ý quan sát kết cấu lắp ghép bên ngoài, mỗi loại bơm có kết cấu lắp ghép khác nhau.

– Do đó trước khi tháo rời các chi tiết cần tham khảo sổ tay hướng dẫn sửa chữa cụ thể của từng loại bơm đó.

3.1. Quy trình tháo bộ điều tốc bơm IFA

Bước 1: Tháo nắp đậy phía trên bộ điều tốc (tháo vít 2)

Bước 2: Tháo thanh răng.

Bước 3: Tháo vít cố định nắp trên.

Bước 4: Tháo nắp bên, lựa nhẹ cho thanh gạt ra.

Bước 5: Tháo chốt chẻ hãm. Tháo đai ốc đầu trục 2. Lấy cụm cần gạt ra.

Bước 6: Tháo chốt chẻ hãm.

Bước 7: Tháo chốt hãm (dùng tông nhỏ đẩy ra trước). Rút trục ra.

Bước 8: Tháo trụ đẩy.

Bước 9: Tháo đai ốc phía trong. Nhấc cụm quả văng ra.

Bước 10: Tháo vỏ (tháo vít 4).

Bước 11: Tháo bu lông chốt chống xoay, móng hãm trục cần ga.

Bước 12: Tháo cụm lò xo quả văng. Dùng dụng cụ chuyên dụng tháo cụm lò xo quả văng. Dùng tông nhỏ tháo chốt khớp quả văng và giá quả văng. Tháo chốt giữa giá đỡ quả văng và ống trượt. Chú ý khi không cần thiết thì không nên tháo cụm quả văng mà điều chỉnh lực căng lò xo quả văng.

3.2. Kiểm tra, sửa chữa

3.2.1. Các lỗi hư hỏng của bộ điều tốc thường gặp

– Thanh gạt điều tốc bị mòn.

– Chốt dài bộ điều tốc bị mòn.

– Ống trượt bị mòn.

– Mòn các chốt quả văng.

3.2.2. Nguyên nhân

Tất cả những sai hỏng trên là do bộ điều tốc hoạt động lâu ngày.

3.2.3. Tác hại

Những sai hỏng của bộ điều tốc trên kết hợp lại với nhau làm sai lệch thời điểm tác động của bộ điều tốc vào thanh răng do đó tốc độ của động cơ không được điều tiết hợp lý.

3.2.4. Kiểm tra

– Kiểm tra độ mòn tổng thể cả bộ điều tốc thông qua kiểm tra sự tác động của bộ điều tốc tới tốc độ động cơ.

– Kiểm tra lực căng của lò xo quả văng bằng dụng cụ chuyên dùng. 

3.2.5. Sửa chữa

– Điều chỉnh sự tác động của bộ điều tốc thông qua kiểm tra tốc độ động cơ ở từng chế độ khác nhau sau đó dùng dụng cụ chuyên dùng điều chỉnh lực căng lò xo quả văng.

– Khi kiểm tra, các giá trị vượt quá giá trị cho phép trong sổ tay hướng dẫn sửa chữa thì tiến hành thay thế. 

3.3. Quy trình lắp bộ điều tốc

Sau khi kiểm tra, sửa chữa, tìm hiểu kết cấu tiến hành lắp theo quy trình sau: 

Bước 1: Lắp cụm quả văng. Lắp giá quả văng. Lắp quả văng vào giá quả văng. Dùng dụng cụ chuyên dùng lắp cụm lò xo quả văng.

Bước 2: Lắp móng hãm, trục cần ga và chốt chống xoay.

Bước 3: Lắp vỏ bộ điều tốc. Vặn đều tay.

Bước 4: Lắp cụm quả văng, ống trượt. Lắp đai ốc phía trong. Chú ý lực xiết đai ốc phía trong.

Bước 5: Lựa lắp trụ đẩy vào. Lựa nhẹ, bôi trơn để lắp dễ dàng.

Bước 6: Lắp trục. Lắp chốt hãm. Lắp đúng từng bộ đều 2 bên.

Bước 7: Lắp chốt chẻ hãm.

Bước 8: Lắp cụm cần gạt. Đai ốc đầu trục 2, chốt chẻ.

Bước 9: Lắp nắp bên, lựa cho thanh gạt vào vị trí dẫn hướng.

Bước 10: Lắp vít cố định lắp bên.

Bước 11: Lắp thanh rằng phía trên.

Bước 12: Lắp nắp đậy phía trên.

Xem thêm:

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :