Home / Ô Tô / 33 bước quy trình tháo lắp cơ cấu phân phối khí ô tô

33 bước quy trình tháo lắp cơ cấu phân phối khí ô tô

/

Quy trình 33 bước tháo lắp, kiểm tra và sửa chữa cơ cấu phân phối khí loại xupap treo, xupap đặt bên trong quá trình bảo dưỡng.

quy trình tháo lắp cơ cấu phân phối khí ô tô

1. Công dụng của cơ cấu phân phối khí là gì?

Chức năng, công dụng của cơ cấu phân phối khí dùng để thực hiện quá trình thay đổi khí; nó bao gồm thải sạch khí đã cháy ra khỏi xilanh ở chu kỳ trước và nạp đầy môi chất mới (không khí hoặc hoà khí) vào xilanh trong quá trình làm việc của động cơ theo đúng thứ tự công tác giúp cho động cơ làm việc liên tục.

Ở động cơ 4 thì có các quá trình Hút, Nén, Nổ giãn nở và Thải tuy nhiên sự hoạt động của xupap chỉ cần thiết ở quá trình thải và hút. Cơ cấu phân phối khí có nhiệm vụ đóng mở các cửa nạp và cửa xả đúng lúc để nạp đầy không khí hoặc hoà khí (động cơ xăng) vào xilanh động cơ và xả sạch khí đã cháy từ động cơ ra ngoài.

2. Phân loại cơ cấu phân phối khí

2.1. Cơ cấu phân phối khí dùng xupap

2.1.1. Cơ cấu phân phối khí xupap đặt bên

Khi động cơ hoạt động, trục cơ A (trục khuỷu) quay thông qua cặp bánh răng phân phối 2 (hình 1.2) làm quay trục cam 1. Tới lúc đỉnh vấu cam tì và đẩy con đội đi lên, qua con đội đẩy xupap 7 đi lên mở cho hỗn hợp nhiên liệu vào buồng đốt, lúc đó đĩa lò xo 10 cũng ép lò xo 9 ngắn lại.

Khi vấu cam trượt qua đáy con đội thì lực đàn hồi của lò xo 9, thông qua đĩa 10, đẩy xupap đi xuống đóng cửa thông đồng thời cũng đẩy con đội đi xuống tiếp xúc với mặt cam. Bulông con đội dùng để điều chỉnh khe hở nhiệt giữa con đội và đuôi xupap tránh làm kênh khi đóng kín xupap.

Cơ cấu điều khiển mở xupap là do vấu cam 12 thực hiện, điều khiển đóng xupap là lực đàn hồi của lò xo xupap 9 thông qua đĩa lò xo 10 thực hiện.

Hiện nay chỉ dùng cơ cấu phân phối khí dùng xupap đặt bên trên các động cơ xăng 4 kỳ kiểu cũ, có tỉ số nén & thấp hoặc trên động cơ 4 kỳ chạy bằng dầu hoả.

2.1.2. Cơ cấu phân phối khí xupap treo

Khi động cơ hoạt động trục khuỷu quay làm cho trục cam 1 quay khiến vấn cam quay theo. Vậu cam đẩy con đội 2, đũa đẩy 3 đi lên ép cần bẩy 6 quanh trục 5 tì ép đuôi xupap, qua đĩa lò xo 7 ép lò xo 8 để đẩy xupap 9 đi xuống mở cửa thông.

Khi đỉnh vấu cam trượt qua đáy con đội thì lò xo xupap 8, thông qua đĩa lò xo 7 đẩy xupap đi lên đóng cửa thông đồng thời qua cần bẩy 6 ép đũa đẩy 3 và con đội 2 đi xuống để đẩy con đội tiếp xúc với mặt cam. Như vậy lực mở xupap là lực đẩy của vấu cam, còn lực đóng kín xupap là lực dãn của lò xo tác dụng lên đĩa lò xo 7.

Ngày nay toàn bộ động cơ diesel và hầu hết động cơ xăng 4 kì đều dùng cơ cấu xupap treo vì có nhiều ưu điểm:

– Buồng cháy gọn.

– Ít cản đối với đường nạp giúp nạp nhiều môi chất mới. – Dễ kiểm tra điều chỉnh khe hở nhiệt của các xupap.

2.1.3. So sánh ưu nhược điểm giữa cơ cấu phân phối khí xupap treo và cơ cấu phối khí xupap đặt bên

– Dùng cơ cấu phân phối khí xupap đặt bên chiều cao động cơ giảm xuống, kết cấu nắp xilanh đơn giản, dẫn động xupap cũng dễ dàng hơn.

– Khi dùng cơ cấu phân phối khí xupap treo thì buồng cháy gọn.

– Cơ cấu phân phối khí xupap treo thì việc bố trí xupap hợp lý hơn.

2.2. Cơ cấu phân phối khí dùng van trượt

Đa số sử dụng trên động cơ hai kỳ, piston đóng vai trò như một van trượt điều khiển đóng mở lỗ nạp và lỗ xả.

2.3. Cơ cấu phân phối khí hỗn hợp

Kết hợp hai kiểu trên, vừa có xupap vừa có van trượt, được sử dụng trên các động cơ hai kỳ quét thẳng.

3. Quy trình và yêu cầu kỹ thuật tháo lắp cơ cấu phân phối khí

Cơ cấu phân phối khí bao gồm xupap, lò xo xupap, bạc dẫn hướng gánh, con đội, trục cam… phần lớn các chi tiết này thường xuyên tiếp xúc với khí đốt có áp suất và nhiệt độ cao, bị ăn mòn hoá học mạnh, điều kiện thoát nhiệt kém, bôi trơn khó khăn nên dễ bị mòn hỏng.

3.1. Quy trình tháo lắp cơ cấu phân phối khí

3.1.1. Chuẩn bị

Dụng cụ tháo lắp: cờ lê tròng miệng các loại, tuýp 10; 12; 14; 17; 19; 27, kìm bằng đầu, kìm mỏ nhọn, kìm tháo phe hãm, cảo ba chấu, búa đồng, kìm tháo lắp xéc măng, vam tháo lắp lò xo xupap.

Dụng cụ đo kiểm: panme đo trong, panme đo ngoài, căn lá, thuốc lá, thước cặp, thước vuông, đồng hồ so, bàn máp, thước vuông, khối thép V.

Dụng cụ sửa chữa: khoan tay, dũa mịn, bộ dao doa ba kích thước.

Nguyên vật liệu: Xăng, dầu rửa, xà bông, bột màu, bột rà xupap, giấy nhám, giẻ lau, dầu nhờn, mỡ, khay đựng dụng cụ, khay vệ sinh dụng cụ.

3.1.2. Các bước tháo cơ cấu phân phối khí

Bước 1: Xả dầu bôi trơn.

Bước 2: Xả dầu trợ lực lái.

Bước 3: Xả nước làm mát.

Bước 4: Tháo dây của hệ thống điện lắp trên động cơ, tháo bình ắc quy, bộ chia điện.

Bước 5: Tháo dẫn động bướm ga, bướm gió, các ống dẫn nhiên liệu ống dẫn không khí, ống dẫn chân không 

Bước 6: Tháo bơm dầu trợ lực lái. 

Bước 7> Tháo két mát dầu, nước làm mát.

Bước 8: Tháo bơm nén khí.

Bước 9: Tháo bulông cố định động cơ với khung xe.

Bước 10: Đưa động cơ ra khỏi xe đặt lên giá phù hợp.

Bước 11: Vệ sinh bên ngoài động cơ sạch sẽ.

Bước 12: Xếp dụng cụ phù hợp, thuận tiện cho quá trình tháo.

Bước 13: Tháo bộ chế hoà khí (hoặc dàn phun xăng) đối với động cơ xăng.

Bước 14: Tháo vòi phun, bơm cao áp đối với động cơ dầu.

Bước 15: Tháo nắp dàn cò.

Bước 16: Tháo đáy các te.

Bước 17: Tháo đai ốc cố định puly trục khuỷu.

Bước 18: Tháo puly trục khuỷu.

Bước 19: Tháo đai ốc cố định khớp puly trục khuỷu. (dùng cáp để cảo khớp cố định puly trục khuỷu ra ngoài).

Bước 20: Tháo trục bộ chia điện.

Bước 21: Tháo nắp đậy hộp bánh răng phân phối.

Bước 22. Tháo dây đai hoặc xích dẫn động đối với cơ cấu phân phối khí truyền động xích hoặc dây đai (chú ý dấu, nếu mất dấu phải xác định và đánh dấu lại).

Bước 23: Tháo giàn đòn gánh.

Bước 24: Tháo đũa đẩy.

Bước 25: Tháo bơm nước làm mát.

Bước 26: Tháo nắp máy (chú ý các đai ốc theo đúng quy trình tháo từ ngoài vào trong).

Bước 27: Nhấc nắp máy ra ngoài (chú ý giữ đệm nắp máy tránh làm hư hỏng đệm).

Bước 28: Tháo puly đầu trục động cơ (tháo đai ốc giữ puly, dùng cảo để tháo). 

Bước 29: Tháo con đội.

Bước 30: Tháo bộ căn dịch dọc trục cam (chú ý kiểm tra cặp dấu của bánh răng cam và bánh răng đầu trục khuỷu, nếu không còn phải xác định lại dấu). 

Bước 31: Lựa tháo trục cam ra ngoài. (chú ý: nếu động cơ dùng loại con đội hình nấm phải đẩy từng con đội lên mới tháo trục cam ra ngoài được.

Bước 32: Tháo cụm xupap (chú ý: trước khi tháo đánh dấu thứ tự các cây xupap trên nắp máy, chú ý cẩn thận khi tháo lò xo xupap không để móng hãm bật ra ngoài rất nguy hiểm. Một số xupap xả có thân rỗng được đổ vào chất sodium để làm mát. Không được làm mẻ hoặc làm gãy xupap được làm mát bằng sodium. Chất sodium thoát ra có thể gây nổ và làm bị thương rất nghiêm trọng). Đặt nắp máy lên giá dùng dụng cụ chuyên dùng ép lò xo xupap và tháo các xupap và lò xo khỏi nắp máy. Đặt các bộ phận theo thứ tự trong một giá đỡ. Nếu một xupap không thể tháo ra được, kiểm tra phần cuối đỉnh của xupap xem nó có bị bẹp đầu hoặc bị đập búa trên đầu không. Nếu có, sử dụng một cái đũa hoặc đá mài nhỏ để vát cạnh sắc một cách nhẹ nhàng phần cuối đỉnh xupap. Nếu ép mạnh xupap qua ống dẫn hướng sẽ làm vỡ ống dẫn hướng.”

Bước 33: Tháo rời các chi tiết dàn cần bẩy xếp theo thứ tự số máy.

Vệ sinh sạch sẽ toàn bộ các chi tiết vừa tháo bằng dầu và xăng. Chú ý không làm trầy xước các bề mặt làm việc như thân xupap, bạc (ống) dẫn hướng, con đội, cam.

Chú ý: Trước khi lắp phải lau thật sạch tất cả các chi tiết. Bề mặt làm việc của tất cả các chi tiết phải bôi một lớp dầu máy. Trục cam phải có khe hở theo hướng trục nhất định. Trục cam và bánh răng phân phối (bánh răng định thời) phải lắp lên thân xilanh cùng một lúc, phải hết sức chú ý lắp đúng các ký hiệu đã được đánh dấu, nếu không sẽ không thể bảo đảm chính xác góc phân phối khí và thời gian phun dầu, đánh lửa. Lắp xupap phải chú ý an toàn, đề phòng lò xo bắn vào người, yêu cầu các chi tiết của xupap đều nằm theo bộ, sau khi tháo ra không được để lẫn lộn, khi lắp lại vẫn lắp theo bộ. Có một số máy diesel vì để tránh cho lò xo xupap khi làm việc không xảy ra hiện tượng cộng hưởng và khi máy chạy với tốc độ cao vẫn có thể làm việc trên toàn bộ chiều dài của nó người ta đã dùng lò xo bước xoắn khác nhau, khi lắp loại lò xo này đều có bước xoăn ngắn được lắp vào phía đuôi xupap.

Các bước lắp ngược lại các bước tháo, sau khi lắp xong phải đảm bảo các yêu cầu:

– Cụm xupap, con đội, cò mổ phải lắp đồng bộ, đúng dấu khi tháo. 

– Sau khi sửa chữa hoặc thay thế xong phải kiểm tra lại và thử các cơ cấu hoạt động nhẹ nhàng mới cho khởi động động cơ. Động cơ hoạt động đạt công suất cao theo yêu cầu, không có tiếng ồn tiếng gõ từ cơ cấu phân phối khí.

3.2. Yêu cầu kỹ thuật cơ cấu phân phối khí

– Đảm bảo chất lượng của quá trình trao đổi khí.

– Đóng, mở các xupap đúng thời điểm.

– Đảm bảo đóng kín buồng cháy.

– Độ mòn của chi tiết ít nhất và tiếng kêu nhỏ nhất.

– Dễ điều chỉnh, sửa chữa và thay thế khi hư hỏng.

4. Tháo, lắp cơ cấu phân phối khí

Nhận dạng các chi tiết.

4.1. Xupap và các chi tiết liên quan

4.2. Trục cam

4.3. Các chi tiết khác

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :