Home / Làm Đẹp / Chế độ ăn kiêng không có lectin: ưu nhược điểm, thực đơn 7 ngày

Chế độ ăn kiêng không có lectin: ưu nhược điểm, thực đơn 7 ngày

/

Chế độ ăn không có lectin dựa trên thực đơn tránh các loại thực phẩm có chứa lượng lectin cao nhằm ngăn ngừa hoặc đẩy lùi các bệnh viêm khớp, ung thư, bệnh tim mạch,…

chế độ ăn kiêng không lectin

1. Chế độ ăn kiêng không có lectin là gì?

Lectin là một loại protein liên kết với carbohydrate và có thể tích tụ trong ruột, gây ra các vấn đề về sức khỏe ở một số người. Mặc dù các nhà khoa học đã biết đến lectin từ khá lâu nhưng ứng dụng về chế độ ăn kiêng loại bỏ lectin còn tương đối mới. 

Trong chế độ ăn không có lectin, một số thực phẩm có chứa lectin sẽ bị loại bỏ trong thực đơn ăn uống hàng ngày, chẳng hạn như lúa mì, các loại ngũ cốc, các sản phẩm từ sữa bò,… 

Nhiều chuyên gia y tế đã bày tỏ lo ngại về việc loại bỏ một lượng lớn thực phẩm như vậy đồng nghĩa với việc bạn sẽ bỏ lỡ các chất dinh dưỡng quý giá. Tuy nhiên, theo quan điểm của bác sĩ tim mạch Steven Gundry trong cuốn “The Plant Paradox” (tạm dịch: nghịch lý thực vật), lectin trong thực phẩm có thể gây hại cho sức khỏe theo một số cách. 

Ông và những người ủng hộ chế độ ăn không có lectin tin rằng ăn những protein này có thể dẫn đến tăng cân, sương mù não, viêm mãn tính, tiêu hóa kém do hệ vi sinh vật bị gián đoạn và các triệu chứng bất lợi khác. 

Steven Gundry, MD, là người sáng lập công ty thực phẩm bổ sung Gundry MD. Ông cũng là đồng sáng lập Trung tâm Y học Phục hồi ở Palm Springs, California. Theo tiểu sử trên trang web của mình, Steven Gundry là trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại Đại học Loma Linda và đã rời bỏ vị trí vào năm 2002.

Chế độ ăn không có lectin có thể hữu ích cho những người có vấn đề về sức khỏe. Nhưng nó không được các chuyên gia dinh dưỡng coi là một cách ăn uống lành mạnh hoặc như một phương pháp điều trị các tình trạng sức khỏe cụ thể. 

2. Ưu nhược điểm của chế độ ăn kiêng không chứa lectin

2.1. Ưu điểm

Steven Gundry, MD, là người sáng lập công ty thực phẩm bổ sung Gundry MD. Ông cũng là đồng sáng lập Trung tâm Y học Phục hồi ở Palm Springs, California. Theo tiểu sử trên trang web của mình, Steven Gundry là trưởng khoa phẫu thuật lồng ngực tại Đại học Loma Linda và đã rời bỏ vị trí vào năm 2002.

Gundry đã viết một số cuốn sách, bao gồm “Tiến trình ăn kiêng của Tiến sĩ Gundry”. Trong ấn phẩm “Nghịch lý thực vật: Những nguy cơ tiềm ẩn trong thực phẩm lành mạnh gây ra bệnh tật và tăng cân” cũng là cuốn sách bán chạy nhất được New York Times xuất bản vào năm 2017, ông bày tỏ quan điểm về những nguyên nhân gây ra các vấn đề sức khỏe và béo phì bao gồm lectin được tìm thấy trong thực vật.

Gundry đưa ra rất nhiều tuyên bố về những thói quen ăn uống hàng ngày có thể giúp cải thiện sức khỏe, bao gồm giảm đầy hơi, tăng cường năng lượng, cải thiện tâm trạng, giảm nguy cơ mắc bệnh cảm cúm, chữa lành đường ruột và giúp giảm cân. 

Bởi vì lectin là những protein có thể dính vào màng tế bào của đường tiêu hóa. Vì vậy, những người có vấn đề về GI (chỉ số đường huyết) hoặc các bệnh mãn tính như viêm đại tràng hoặc bệnh Crohn có thể có lợi khi áp dụng chế độ ăn kiêng không có lectin. 

Lectin có thể làm gián đoạn quá trình tiêu hóa do tính chất dính của protein của chúng. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liều lượng lectin có thể gây hại. Chưa kể, nhiều loại thực phẩm chứa nhiều lectin (như đậu, lúa mì) hiếm khi ăn sống, khi mức lectin cao nhất, Trường Y tế Công cộng Harvard cũng có một công bố rằng nhiều loại thực phẩm có chứa lectin nếu kết hợp với prebiotics có thể nuôi hệ vi khuẩn đường ruột khỏe mạnh. 

2.1. Nhược điểm

Mặc dù có một số bằng chứng cho thấy lectin có thể có những tác hại, nhưng cho tới nay, các chuyên gia dinh dưỡng vẫn chưa đồng thuận rằng chế độ ăn kiêng không có lectin là một phương pháp đáng giá để điều trị bất kỳ tình trạng sức khỏe nào. 

Nghiên cứu về sự ảnh hưởng của lectins đối với sức khỏe còn rất hạn chế và phần lớn được tiến hành trên động vật. Thêm vào đó, mặc dù một số thực phẩm (chẳng hạn như đậu tây sống) chắc chắn chứa có chứa lượng lectin đủ cao để gây ngộ độc thực phẩm, nếu nấu chín sẽ giảm xuống mức an toàn.

Ngoài ra, chế độ ăn không chứa lectin có thể làm cơ thể thiếu hụt nhiều chất dinh dưỡng quan trọng nhất định. Danh sách thực phẩm không được phê duyệt của chế độ ăn kiêng không chứa lectin là khá dài. Tuân thủ các nguyên tắc nghiêm ngặt sẽ là một thách thức khi bạn buộc phải bỏ lỡ những món ăn yêu thích. 

Bất kỳ chế độ ăn kiêng nào loại bỏ nhiều loại thực phẩm đều có khả năng làm gián đoạn mối quan hệ xã hội. Khi đi ăn bên ngoài hoặc trong các bữa tiệc hoặc tụ tập, việc không ăn giống mọi người xung quanh sẽ dẫn đến cảm giác lo lắng hoặc thất vọng.

Thêm vào đó, mặc dù chế độ ăn không có lectin khuyến khích tiêu thụ nhiều rau như bông cải xanh, cà rốt và hành tây, nhưng các loại thực phẩm được khuyến nghị khác có thể khá tốn kém chi phí. 

Thịt gia súc/gia cầm được nuôi bằng cỏ, các sản phẩm từ sữa dê, cừu hoặc trâu và các loại dầu ăn có giá trị cao như bơ, quả óc chó không thực sự thân thiện với ngân sách. 

3. Thực đơn 7 ngày của chế độ ăn kiêng không có lectin

Ngày 1: Sinh tố rau bina với bơ, bạc hà, xà lách romaine, nước cốt chanh, chiết xuất cỏ ngọt; 3 ounce (khoảng 85g) gà luộc, nấm xào và mù tạt xanh với dầu dừa; 2 ounce (khoảng 57g) cá hồi đánh bắt tự nhiên, xà lách bơ với chanh và dầu ô liu, măng tây hấp.

Ngày 2: 2 ounce cá bơn đánh bắt tự nhiên với chanh, bơ, rau bina xào trong dầu dừa; sinh tố rau bina với bơ, bạc hà, xà lách romaine, nước chanh, chiết xuất stevia; bắp cải, bông cải xanh và cà rốt xào, kim chi.

Ngày 3: Bơ, măng tây nấu chín, dưa cải bắp sống; sinh tố củ cải đường, bơ, củ cải đường và chanh; 3 ounce gà luộc, cải xoăn nấu với tỏi, chanh, dầu ô liu.

Ngày 4: Cải ngọt, dầu dừa, cà rốt; 3 ounce cá hồi đánh bắt tự nhiên, củ cải đường, bơ, nước chanh, dầu dừa, quả óc chó; 3 ounce thịt gà nướng, cải Brussels nấu chín xé nhỏ và salad dưa bắp cải sống, 1 ounce (khoảng 28g) socola đen.

Ngày 5: Xoài xanh, quả óc chó, quả bơ, 1 ounce socola đen; rau xanh, bột protein cây gai dầu, nước, sinh tố bạc hà và chanh; 3 ounce cá tuyết đánh bắt tự nhiên, salad củ cải sống với húng quế và hạt thông.

Ngày 6: Nước cốt dừa, bơ hạnh nhân, sinh tố rau bina và bột protein cây gai dầu; salad bơ và củ cải sống với mù tạt xanh, dầu ô liu và sốt chanh; 4 ounce thịt gà, măng tây, bắp cải Napa, 1 ounce socola đen.

Ngày 7: 1 ounce socola đen, quả óc chó; trái bơ và 2 ounce salad gà trộn trên rau xanh với nước sốt chanh và dầu ô liu; 3 ounce cá hồi đánh bắt tự nhiên, hạt gai dầu, chanh, măng tây.

4. Thực phẩm nên ăn hoặc nên kiêng

4.1. Thực phẩm có ít hoặc không có Lectin

Trong chế độ ăn không có lectin, bạn sẽ cắt giảm (hoặc loại bỏ hoàn toàn) thực phẩm có lectin. Nhưng nhiều loại thực phẩm thông thường được chấp thuận bao gồm:

  • Thịt động vật ăn cỏ.
  • Cá và hải sản.
  • Gia cầm chăn nuôi trên đồng cỏ.
  • Các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật không có đậu nành.
  • Các sản phẩm từ sữa trâu, dê hoặc cừu.
  • Rau cải.
  • Khoai lang.
  • Các loại hạt.
  • Dầu ô liu, dừa và bơ.
  • Dừa hoặc bột hạnh nhân.
  • Sô cô la đen.

4.2. Thực phẩm chứa Lectins nên kiêng

Theo Gundry, thực phẩm không được phép sử dụng trong chế độ ăn không có lectin là những thực phẩm có chứa một lượng lớn lectin bao gồm:

  • Đậu.
  • Thịt, gia cầm hoặc hải sản được cho ăn từ ngũ cốc.
  • Thực phẩm giàu tinh bột gồm khoai tây, gạo, ngũ cốc.
  • Cà chua, cà tím và ớt.
  • Trái cây ngoại trừ dâu trái mùa.
  • Các sản phẩm từ sữa bò sữa.
  • Đường và các sản phẩm có đường.
  • Thực phẩm từ đậu nành.

5. Mẹo cần nhớ khi tuân theo chế độ ăn không có lectin

  • Ngâm và luộc đậu để làm giảm hàm lượng lectin của chúng. Ví dụ đậu đỏ sống chứa 20.000 – 70.000 HAU khi nấu chín sẽ chỉ còn 200 – 400 HAU – một mức giảm đáng kể. Hay lectin trong đậu nành hầu như bị loại bỏ khi được đun sôi trong thời gian 5 – 10 phút.
  • Lên men hoặc làm nảy mầm các loại ngũ cốc và đậu cũng có thể giúp giảm hàm lượng lectin.
  • Thử chế độ ăn kiêng khác để xem bạn có nhạy cảm với thực phẩm chứa lectin hay không. Để làm điều này, hãy loại bỏ từng thức ăn một và kiểm tra xem các triệu chứng phản ứng phụ có cải thiện hay không.
  • Hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để đảm bảo rằng bạn đang nhận được đầy đủ các chất dinh dưỡng quan trọng mỗi ngày.

6. Chế độ ăn kiêng không chứa Lectin có phải là sự lựa chọn lành mạnh không?

Với sự đa dạng của các loại thực phẩm, bạn không nhất thiết phải bỏ sót vi chất dinh dưỡng cần thiết mỗi ngày. Một chế độ ăn không có lectin có thể có những hạn chế đáng kể về mặt dinh dưỡng. Việc nạp 45 – 65% lượng calo được khuyến nghị hàng ngày sẽ rất khó khăn. 

Chế độ ăn quá ít carbohydrate thường gây mệt mỏi, đau đầu, thay đổi tâm trạng và nhiều tác dụng phụ khó chịu khác. Và vì chế độ ăn kiêng không bao gồm bất kỳ loại ngũ cốc nào, bạn sẽ không thể đạt đến mức 3 ounce (85g) mỗi ngày để đảm bảo năng lượng tối thiểu cho cơ thể và dễ dẫn tới táo bón. 

Do thiếu ngũ cốc và nhiều loại rau xanh, bạn cũng có thể khó đạt được mục tiêu hấp thụ chất xơ hàng ngày là 25g đối với phụ nữ và 38g đối với nam giới. 

Thêm vào đó, vì trái cây đều bị loại trừ trong chế độ ăn không có lectin, nên bạn cũng có thể gặp khó khăn để hấp thụ các loại vitamin quan trọng như vitamin C, kali và folate.

7. Lời khuyên

Để giảm cân, nhiều năng lượng hơn và tiêu hóa tốt hơn, một số người đã thành công với chế độ ăn không có lectin – nhưng ban giám khảo vẫn chưa xác định liệu bằng chứng có hỗ trợ việc sử dụng nó đối với bất kỳ tình trạng sức khỏe nào hay không. 

Chế độ ăn kiêng không có lectin cắt bỏ rất nhiều loại thực phẩm bổ dưỡng (như đậu, ngũ cốc và trái cây). Nếu đang cân nhắc lựa chọn để giảm cân, hãy xem xét sẵn sàng từ bỏ bao nhiêu loại thực phẩm nào, thay thế bằng thực phẩm chức năng nào và liệu có đủ ngân sách cho những thực phẩm đắt tiền khác không? Và nhớ hỏi ý kiến ​​bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi chuyển sang lối sống không chứa lectin.

* Thông tin trong bài viết mang tính chất tham khảo, bạn đọc được phép copy nếu để nguồn là đường dẫn (URL) của bài viết này ở đầu hoặc cuối trang web.

Nguồn tham khảo:

https://en.wikipedia.org/wiki/Steven_Gundry

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28087670/

https://www.healthline.com/nutrition/dietary-lectins

This div height required for enabling the sticky sidebar
error: Content is protected !!
Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views : Ad Clicks : Ad Views :